संपादक : सौ. जयश्री खाडिलकर - पांडे
Friday, 02 December 2022

फॅलोपियन ट्युब ब्लॉक झालेली असतानाही गर्भवती कसे राहावे?

Facebook
Twitter
WhatsApp
Telegram
Email
पुणे – तुम्ही गर्भधारणा करू इच्छिता? मात्र तुमची फॅलोपियन ट्युब ब्लॉक झालेली आहे? वंध्यत्वाच्या  मुख्य कारणांपैकी हे एक कारण असू शकते मात्र तुम्ही घाबरून जाऊ नका. कारण वंध्यत्व निवारण तज्ञांच्या मदतीने आणि इंट्रायूटरिन इनसेमिशन (आययूआय) आणि आयव्हीएफ सारखे उपचार निवडून गर्भधारणा करणे शक्य होते.
तुम्हाला माहित आहे का? आपल्या फॅलोपियन ट्युब या नाजूक आणि पेन्सिलच्या शिशाइतकी पातळ असतात. होय, आपण हे ऐकलेच आहे! फॅलोपियन नलिका मादीच्या प्रजनन प्रक्रियेत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. त्यांचे कार्य असे आहे की बीजोत्पादनासाठी अंडी अंडाशयापासून गर्भाशयामध्ये रोपण करण्यासाठी दिली जाऊ शकतात.
फॅलोपियन ट्यूबमध्ये अडथळा येणे शुक्राणूंना अंड्यात पोहोचण्यापासून प्रतिबंधित करते. ब्लॉक फेलोपियन ट्यूब्जमुळे संसर्ग, ट्युबला गाठ येणे, एंडोमेट्रोसिस, एक्टोपिक गर्भधारणेचा मागील इतिहास ज्यामुळे फॅलोपियन नलिका खराब होऊ शकतात. फॅलोपियन ट्यूब ब्लॉकेजचे लक्षण वंध्यत्व असू शकते. जर आपण 6 महिने किंवा एक वर्षासाठी प्रयत्न करूनही गर्भधारणा करण्यात अपयशी ठरलो किंवा आपण 35 वर्षाच्या वर असाल तर आपण वंधत्व निवारण तज्ञाचा सल्ला घ्यावा कारण यामागील एक कारण ब्लॉक फेलोपियन ट्यूब देखील असू शकते. आपण केवळ गर्भवती होण्याचा प्रयत्न करीत असताना आपल्याला ब्लॉक केलेल्या फेलोपियन नलिकांबद्दलच माहिती मिळेल.
अवरोधित झालेल्या फॅलोपियन नलिका अवरोधित केल्या आहेत हे कसे ठरवायचे?
फेलोपियन नलिका अवरोधित केल्या आहेत किंवा नाही हे हिस्टेरोसालफिंगोग्राफी (एचएसजी) द्वारे निदान केले जाऊ शकते जे गर्भाशयाच्या आकाराचे मूल्यांकन करते आणि फॅलोपियन नलिकांमध्ये अडथळे आहेत का ते तपासते. सोनोसालपिंगोग्राफी (एसएसजी) एक निदान प्रक्रिया आहे जी फॅलोपियन ट्यूब्सची तीव्रता शोधण्यासाठी वापरली जाते. फॅलोपियन ट्यूबच्या बाहेरील भागाचे मूल्यांकन करण्यासाठी लॅप्रोहिस्टीरोस्कोपी देखील फायदेशीर ठरू शकते आणि फॅलोपियन ट्यूब कोठे ब्लॉक केली आहे हे निदान करण्यास मदत करू शकते.
ब्लॉक फॅलोपियन ट्यूब ही वंध्यत्वाचे सामान्य कारण आहे. जर दोन्ही नळ्या पूर्णपणे अवरोधित केल्या असतील तर उपचार केल्याशिवाय गर्भधारणा अशक्य होईल. जर फॅलोपियन नळ्या अर्धवट अवरोधित केल्या गेल्या तर आपण संभाव्यपणे गर्भवती होऊ शकता. तथापि, एक्टोपिक गर्भधारणेचा धोका वाढतो.
निदान कसे करावे 
हायस्टोरोस्लपोग्राफी (एचएसजी) हा एक प्रकारचा एक्स-रे आहे, जो फ्लोपियन ट्यूबच्या आतील बाजूस तपासणी करण्यासाठी अडथळ्याचे निदान करण्यास मदत करतो. एचएसजी दरम्यान, आपल्या डॉक्टरांनी गर्भाशय आणि फॅलोपियन ट्यूबमध्ये डाईची ओळख करुन दिली.
डाईमुळे आपल्या डॉक्टरला एक्स-रेवरील आपल्या फॅलोपियन नल्यांच्या आतील भागात अधिक दिसण्यास मदत होते. एचएसजी सहसा आपल्या डॉक्टरांच्या कार्यालयात केले जाऊ शकते. हे आपल्या मासिक पाळीच्या पहिल्या सहामाहीत घडले पाहिजे. दुष्परिणाम दुर्मिळ आहेत, परंतु चुकीचे सकारात्मक परिणाम संभव आहेत.
जर एचएसजी आपल्या डॉक्टरांना निश्चित निदान करण्यात मदत करत नसेल तर ते पुढील तपासणीसाठी लेप्रोस्कोपी वापरू शकतात. प्रक्रियेदरम्यान डॉक्टरांना अडथळा आढळल्यास, शक्य असल्यास ते ते काढून टाकू शकतात
अवरोधित फॅलोपियन ट्युबचा उपचार
जर आपल्या फॅलोपियन नलिका कमी प्रमाणात डागांच्या ऊतकांमुळे किंवा चिकटून राहिल्या असतील तर आपला डॉक्टर अडथळा दूर करण्यासाठी आणि नळ्या उघडण्यासाठी लेप्रोस्कोपिक शस्त्रक्रिया वापरू शकतो. जर आपल्या फॅलोपियन नलिका मोठ्या प्रमाणात अवरोधित केल्या असतील तर अडथळे दूर करण्याचा उपचार शक्य होणार नाही.एक्टोपिक गर्भधारणा किंवा संसर्गामुळे खराब झालेल्या नलिका दुरुस्त करण्यासाठी शस्त्रक्रिया हा एक पर्याय असू शकतो. जर फॅलोपियन ट्यूबचा काही भाग खराब झाल्यामुळे अडथळा निर्माण झाला असेल तर एक सर्जन खराब झालेला भाग काढून दोन निरोगी भागांना जोडू शकतो. जर फॅलोपियन ट्यूब अर्धवट अवरोधित असेल तर अंडी फलित होण्यास सक्षम असू शकते, परंतु ती नळीमध्ये अडकते. याचा परिणाम एक्टोपिक गरोदरपणात होतो, जो वैद्यकीय आणीबाणी आहे. फॅलोपियन ट्यूबचा काही भाग काढून टाकणारी शस्त्रक्रिया देखील एक्टोपिक गर्भधारणा होण्याचा धोका वाढवते. या जोखीमांमुळे, डॉक्टर अनेकदा स्वस्थ असलेल्या ब्लॉक फेलोपियन ट्यूब असलेल्या स्त्रियांसाठी शस्त्रक्रियेऐवजी आयव्हीएफची शिफारस करतात.
 –    डॉ. निशा पानसरे, फर्टिलिटी कन्सल्टंट, नोव्हा आयव्हीएफ फर्टिलिटी, पुणे

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

आजचे हवामान
ताज्या बातम्या
Scroll to Top
Close Bitnami banner
Bitnami