Thackeray Brothers BMC Election Manifesto : शिवसेना ठाकरे गटाचे प्रमुख उद्धव ठाकरे आणि मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी मुंबईतील शिवसेना भवनात एक ऐतिहासिक क्षण साकारला असे म्हणायला हरकत नाही. अर्थात कारण देखील तसेच होते राज ठाकरे हे तब्बल २० वर्षांनंतर शिवसेना भवनात पाहायला मिळाले.आगामी मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) निवडणुकीसाठी २०२६ पार्श्वभूमीवर दोन्ही पक्षांनी एकत्र येऊन वचननामा जाहीर केला, ज्यामध्ये शहरातील नागरी सुविधा, सार्वजनिक आरोग्य, वाहतूक व्यवस्थापन, शिक्षण आणि सामाजिक विकास यासंबंधी धोरणात्मक उद्देशांचा उल्लेख करण्यात आला. शिवाय राज ठाकरेंचं २० वर्षानंतरच शिवसेना भवनातल पुनरागमन हे चर्चेचा विषय ठरेल.
वचननाम्यात दोन्ही पक्षांनी मुंबईतील नागरिकांच्या जीवनमान उंचावण्यासाठी आणि शहरातील प्रशासनिक पारदर्शकता सुनिश्चित करण्यासाठी अनेक उपाययोजनांचा प्रस्ताव मांडला आहे. तसेच, मुंबईच्या नगररचना, सार्वजनिक वाहतूक, वायुप्रदूषण नियंत्रण, पाणीपुरवठा आणि आरोग्य सुविधांमध्ये सुधारणा करण्यावर विशेष भर दिला आहे. राजकीय तज्ज्ञांच्या मते, उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांच्या एकत्रित उपस्थितीने आगामी BMC निवडणुकीत नव्या राजकीय समीकरणांची शक्यता निर्माण केली आहे.
२० वर्षानंतर राज ठाकरे पुन्हा एकदा शिवसेना भवनात –
मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी शिवसेना भवनात केलेल्या भेटीबाबत भावनिक प्रतिक्रिया व्यक्त करताना सांगितले की, त्यांना २० वर्षांनंतर जेलमधून सुटल्यासारखे वाटत आहे. राज ठाकरे म्हणाले, “आज मी खूप वर्षांनंतर शिवसेना भवनमध्ये आलो आहे. नवीन शिवसेना भवन मी पहिल्यांदा पाहतोय, आणि माझ्या मनात कायम कोरलेल्या आठवणी जुन्या शिवसेना भवनाशी जोडलेल्या आहेत. त्यामुळे, नवीन इमारतीत कुठे काय आहे, हे मला लगेच समजत नाही आहे.”
राज ठाकरे यांनी पुढे त्यांच्या आठवणींवर प्रकाश टाकत सांगितले की, जुन्या शिवसेना भवनातील क्षण त्यांच्यासाठी अत्यंत आनंददायी आणि स्मरणीय आहेत. त्यांनी १९७७ सालची आठवण सांगितली, जेव्हा शिवसेना भवनाचे उद्घाटन झाले आणि त्या वर्षी जनता पक्षाचे सरकारही आले. त्यावेळी काही तणावपूर्ण प्रसंगही घडले; शिवसेना भवनावर दगडफेक झाली होती, या सगळ्या घटनांचा त्यावेळी समाजावर किती खोलवर ठसा उमटला होता यावर देखील त्यांनी प्रकाश टाकला.
राज ठाकरे यांनी सांगितले की, त्या जुन्या काळातील अनुभव आणि संघर्ष हे त्यांच्यासाठी नेहमीच प्रेरणादायी राहिले आहेत. “जुन्या शिवसेना भवनाच्या आठवणी माझ्या मनात कायम कोरल्या गेल्या आहेत. त्या आठवणींमुळेच आजच्या भेटीला विशेष अर्थ प्राप्त झाला आहे,” असे त्यांनी नमूद केले.
राज ठाकरे यांच्या या भेटीमुळे मुंबईच्या राजकीय वातावरणात नव्या चर्चेला चालना मिळाली असून, त्यांच्या भावनिक अभिव्यक्तींनी पत्रकार आणि कार्यकर्त्यांमध्येही उत्सुकता निर्माण केली. या भेटीदरम्यान त्यांनी जुन्या काळातील संघर्ष आणि त्या काळातील राजकीय संघर्षांची आठवण करून दिली, ज्यामुळे शिवसेना भवनाशी त्यांचे संबंध अधिक गहन झाले आहेत.
आज शिवसेना, महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना (मनसे) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) या तिन्ही पक्षांचा संयुक्त जाहीरनामा प्रकाशित झाला आहे. या ऐतिहासिक निर्णयाचे नेतृत्व शिवसेना ठाकरे गटाचे प्रमुख उद्धव ठाकरे आणि मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी एकत्रितपणे केले. जाहीरनाम्यातील मुद्द्यांबाबत त्यांनी स्पष्ट केले की, आगामी काळातील नागरी सुविधा, सामाजिक विकास, सार्वजनिक आरोग्य, शिक्षण, वाहतूक व्यवस्था आणि शहराच्या आर्थिक-सामाजिक प्रगतीसाठी हे तीन पक्ष एकत्र काम करतील.
जाहीरनाम्यात उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांनी सांगितले की, या निर्णयामागील उद्देश फक्त राजकीय मिळकत नाही, तर मुंबई आणि महाराष्ट्रातील नागरिकांच्या हितासाठी धोरणात्मक आणि संगठित प्रयत्न राबवणे हा आहे. त्यांनी नमूद केले की, “आदित्य ठाकरे आणि अमित ठाकरे यांनी या जाहीरनाम्यातील मुद्दे आपल्यासमोर मांडलेले आहेत. त्यामुळे सर्व माहिती स्पष्ट आणि पारदर्शक आहे.
राहुल नार्वेकरांचे निलंबन करा- उद्धव ठाकरे
शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी आज जाहीरनाम्याच्या प्रकाशनावेळी सत्ताधाऱ्यांवर तीव्र टीका केली. त्यांनी नमूद केले की, निवडणुका निष्पक्ष रितीने पार पडण्यासाठी अडथळे निर्माण केले जात आहेत, धमक्या दिल्या जात आहेत आणि संवैधानिक पदावर असलेल्या काही व्यक्तींमार्फत अधिकाराचा गैरवापर होत आहे. उद्धव ठाकरे यांनी विशेषतः विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांचा संदर्भ देत त्यांचा निलंबन करण्याची मागणी केली, ज्यामुळे निवडणुकीतील पारदर्शकता सुनिश्चित करता येईल.
उद्धव ठाकरे यांनी वरळी डोममधील महायुतीच्या सभेवरूनही टीका केली. त्यांनी सांगितले की, “वरळी डोममध्ये काल डोमकावळे जमले होते,” असे नमूद करून सत्ताधाऱ्यांवर त्यांनी घणाघाती वार केले आहेत. पुढे ते म्हणतात सत्ताधारी व्यक्तींनी छोट्या कामाचा श्रेय घेण्याऐवजी मोठ्या कामांची जबाबदारी स्वीकारावी.
ते पुढे म्हणतात“अरबी समुद्र, गंगा आणली, कैलास पर्वत तुम्ही निर्माण केला, समुद्रमंथन तुम्हीच केले,” अशा उदाहरणांच्या माध्यमातून त्यांनी सत्ताधाऱ्यांच्या फटकेबाजीवर खोलवर टीका केली. ते सांगतात राज्यात एकूणच झुंडशाही सुरू झाली असून लोकशाही अस्तित्वात नाही, आणि निवडणुकीच्या प्रक्रियेमध्ये पारदर्शकतेचा अभाव स्पष्ट दिसतो.
उद्धव ठाकरे म्हणाले की, “मतचोरीनंतर उमेदवारांची पळावापळवी सुरू झाली आहे, निवडणुका बिनविरोध होत आहेत, आणि यामुळे नागरिकांचा मतदानाचा हक्क रोखला जात आहे.” त्यांनी विशेषतः विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांच्यावर निशाणा साधत म्हटले की, “राहुल नार्वेकर धमक्या देत आहेत, हा विषय निवडणूक आयोगाने गांभीर्याने घेतला पाहिजे आणि अध्यक्ष म्हणून त्यांचा निलंबन करणे आवश्यक आहे. तसेच त्यांच्यावर गुन्हा दाखल केला जावा.” उद्धव ठाकरे यांनी स्पष्ट केले की, “अध्यक्ष कोणाच्या पक्षाचे नसतात; ते आमदारासारखे वागू शकत नाहीत. प्रशासनाची पारदर्शकता राखणे आणि निवडणूक प्रक्रिया निष्पक्ष पार पाडणे हे त्यांच्या जबाबदारीचे मुख्य अंग आहे.”
उद्धव ठाकरे यांनी सांगितले की, दमदाटी करून बिनविरोध उमेदवार निवडून आणले जात आहेत, आणि अशा पद्धतीने मतदारांना मतदानापासून वंचित ठेवण्यात येत आहे. “जिथे बिनविरोध निवडणूक झाली आहे, तिथे पुन्हा निवडणूक घेणे अत्यंत गरजेचे आहे, जेणेकरून नागरिकांचा हक्क सुरक्षित राहील,” असे त्यांनी नमूद केले.
सत्तेचा अमरपट्टा घेऊन कोणीच आलेले नाही – राज ठाकरे
मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी आजच्या कार्यक्रमात भाजपवर थेट निशाणा साधला. त्यांनी सांगितले की, “पश्चिम बंगालमध्ये स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका बिनविरोध झाल्या होत्या, तेव्हा भारतीय जनता पक्ष सुप्रीम कोर्टात गेला होता. आता त्याच पक्षाचे आत्ताच्या महाराष्ट्रातील गोष्टींबाबत काय म्हणणं आहे? हे त्यांनी स्पष्ट करावं,” असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला.
राज ठाकरे यांनी पुढे टीका करत म्हटले की, “पश्चिम बंगालमध्ये बिनविरोध निवडणुका तुम्हाला चालत नाहीत, पण महाराष्ट्रात तुम्ही त्याच पद्धतीने करत आहात. सत्तेचा अमरपट्टा घेऊन कोणीही आलेले नाही. आज तुम्ही सत्तेत आल्यावर काँग्रेसने असं केले म्हणून आम्ही तसे करत आहोत, असा दावा केला जातो. हा प्रकार फक्त राजकीय हेतूने वागणारा खेळ आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
सत्ताधाऱयांचा भ्रम दूर होणे गरजेचे- राज ठाकरे
यावेळी राज ठाकरेंनी आक्रमकपणे भूमिका घेत म्हटले तुम्ही जे पायंडे पाडून ठेवलेले आहेत, त्याचा परिणाम पुढे दुपटीने भोगावा लागेल. त्यावेळी कोणाकडे तक्रार करण्याचा अधिकार कुणालाच राहणार नाही. पुढे ते म्हणतात त्यांना वाटत असेल आपण सत्तेतून कधीच बाजूला होणार नाही, तर त्यांचा हा भ्रम लगेच दूर होणे आवश्यक आहे. उद्या सत्ता परिवर्तन होईल आणि दुसरे पक्ष येऊन याहूनही वाईट परिस्थिती निर्माण करेल, त्यावेळी सत्ताधाऱ्यांनी विचार केला पाहिजे की ते काय करणार आहेत.
राज ठाकरे यांनी राज्यातील वर्तमान राजकीय परिस्थितीवर चिंतादायक मत व्यक्त केले. “महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्ये सत्तेचा वापर करून लोकशाहीवर ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न होत आहे. महाराष्ट्राचे वाटोळे करणे, पुढील पिढ्यांचे भविष्य संकटात टाकणे आणि राजकारणात येणाऱ्या नव्या घटकांची विचारसरणी बदलण्याचा प्रयत्न करणे हे महाराष्ट्राच्या भवितव्यासाठी घातक ठरेल,” असे त्यांनी नमूद केले.
त्यांनी स्पष्ट केले की, “राजकीय पक्षांनी या परिस्थितीचा गंभीर विचार करून निर्णय घ्यावा. फक्त सत्तेचा लाभ घेणे किंवा सत्तेत टिकून राहणे हा हेतू फक्त हानिकारक ठरू शकतो. महाराष्ट्राच्या नागरिकांचे हित, राज्याची स्थिरता आणि सामाजिक न्याय यासाठी योग्य पावले उचलणे अत्यावश्यक आहे,” असेही राज ठाकरे यांनी अधोरेखित केले.
आम्ही हिंदू आहोत हिंदी नाही – राज ठाकरे
राज ठाकरेंनी तितक्याच आक्रमकपणे आणि ठासून याचे उत्तर दिले आहे. ते म्हणतात हा महाराष्ट्र आहे आणि या महाराष्ट्रामधला प्रत्येक शहरातला महापौर हा मराठीच होणार इथे तुम्ही कसलं मराठी घेऊन बसला आहेत. आम्ही हिंदू आहोत आम्ही हिंदी नाही आहोत. आमचा जो महापूर होणार तो मराठीच होणार
महाराष्ट्राच्या महापौराबाबत प्रश्न विचारला असता मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी त्यावर ठोस प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी सांगितले की, “हा महाराष्ट्र आहे, आणि या महाराष्ट्रातील प्रत्येक शहराचा महापौर मराठीच असणे आवश्यक आहे.
राज ठाकरे यांनी पुढे स्पष्ट केले की, “आम्ही हिंदू आहोत, आम्ही हिंदी नाही आहोत. आमचा जो महापौर होणार आहे, तो मराठीच असेल. महाराष्ट्रातील नागरिकांच्या सांस्कृतिक आणि भाषिक ओळखीचा सन्मान राखणे हे आपले प्राथमिक कर्तव्य आहे.
त्यांनी या विधानाद्वारे महापौर पदावर स्थानिक भाषिकांची प्राधान्यत्वाची भूमिका अधोरेखित केली. राज ठाकरे यांच्या मते, शहरातील प्रशासनिक पदांवर स्थानिक भाषिकांचा प्रतिनिधित्व असणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे नागरिकांचा विश्वास आणि शहरातील सांस्कृतिक स्थिरता टिकून राहते. त्यामुळे आता आगामी निवडणुकांवर या सगळ्या बाबींचा कश्या प्रकारे परिणाम होणार आहे हे पाहणे महत्वाचे ठरणार आहे.
नेमकं काय म्हटलं आहे ठाकरेंच्या वचननामामध्ये
मुंबईकरांसाठी शिवशक्तीचा वचननामा, शब्द ठाकरेंचा!
१. मुंबईची प्रगती, मुंबईकरांचा स्वाभिमान
२. मुंबईची जमीन मुंबईकरांच्या घरांसाठीच
३. महापालिकेच्या मालकीच्या जमिनी खासगी विकासकांच्या घशात न घालता तिव्ये मुंबईकरांची सेवा करणा-या शासकीय, महापालिका, बेस्ट आणि पोलीस कर्मचाऱ्यांना तसंच गिरणी कामगारांना हक्काची घरे देणार.
४. मुंबई महापालिकेचं स्वतःचं गृहनिर्माण प्राधिकरण असेल.
५. पुढील ५ वर्षांत १ लाख मुंबईकरांना परवडणारी हक्काची घरं दिली जातील.
मुंबईकरांचा स्वाभिमान
१. घरकाम करणा-या महिलांची नोंदणी करणार आणि नोंदणीकृत महिलांना दर महिन्याला रू.१,५०० स्वाभिमान निधी देणार.
२. कोळी मच्छीमार महिला विक्रेत्यांची नोंदणी करून त्यांना अर्थसाह्य आणि नवीन परवान्यांची तरतूद-ज्यात समुदायांतर्गत परवान्यांच्या हस्तांतरणाची सोय समाविष्ट असेल.
३. कष्टकरी मुंबईकरांसाठी फक्त १० रुपयांत नाश्ता आणि दुपारचं जेवण देणारी मासाहेब किचन्स सुरू करणार.
४. मुंबईतील प्रमुख रस्त्यांवर दर २ किलोमीटरला एक अशी महिलांसाठी उत्तम स्वच्छता असलेली शौचालयं बांधणार. या स्वच्छतागृहात महिलांसाठी सॅनिटरी नॅपकिन पेंड व्हेंडिंग मशिन्स असतील. लहान मुलांचे डायपर्स बदलण्याची सोय असेल.
पाळणाघरे
१. नोकरदार पालक तसंच कष्टकरी महिला यांच्या लहानग्यांना सांभाळणारी पाळणाघरे सुरू करणार
पाळीव प्राणी
१. मुंबईच्या प्रत्येक विभागात पाळीव प्राण्यांसाठी पेट पार्क, पेट क्लिनिक, पेट क्रेश, पेट एम्ब्यूलन्स, पेट क्रेमॅटोरियम यांची सोय उपलब्ध करून देणार.
वंदनीय बाळासाहेब ठाकरे स्वयं-रोजगार अर्थसाह्य योजना
१. एक लाख तरुण-तरूणींना प्रत्येकी २५ हजार ते १ लाख रुपयांचा स्वयंरोजगार सहाय्यता निधी आणि २५ हजार गिग वर्कर्सना आणि डबेवाल्यांना ई-बाईकसाठी बिनव्याजी कर्ज देणार.
रोजगार
१. मुंबई महापालिकेतील अत्यावश्यक रिक्त पदं भरणार
२. महापालिकेच्या मोठ्या प्रकल्पांमध्ये इंजिनिअरिंग महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांना ऑन-साइट अॅप्रेंटिसशीप देऊन मराठी तरूण-तरूणींना कामाचा अनुभव देणार.
३. मुंबईत रोजगारासाठी येऊ इच्छिणाऱ्या मराठी तरुण-तरुणींसाठी वसतिगृह उभारणार.
४. महानगरपालिकेच्या प्रत्येक वॉर्डात यूपीएससी आणि एमपीएसीच्या विद्यार्थ्यांसाठी सी. डी. देशमुख प्रशिक्षण केंद्र सुरु करणार.
मैदाने
१. छत्रपती शिवाजी महाराज पार्कसारखी चांगली मैदानं, उद्यानं उभी केली जातील. जिथे नागरिकांना बसण्यासाठी कट्टे असतील. ती मैदानं भिंतींनी झाकली जाणार नाहीत.
२. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी विरंगुळा केंद्र असतील तसंच प्रत्येक वार्डात एक
३. आजोबा-आजी उद्यान असेल.
करमुक्ती व कर सवलत
१. ७०० चौ. फुटांपर्यतच्या घरांवरील मालमत्ता कर माफ
२. ५०० चौ. फुटापर्यंतच्या सर्व सदनिकांवरील मालमत्ता कर माफ केल्यामुळे तब्बल १४ लाख मुंबईकर फ्लॅटधारकांचे प्रतिवर्षी किमान रु. ५,००० ते कमाल रु. १५,००० वाचले. आता ५०० चौ. फुटांवरील व ७०० चौ.
३. फुटांपर्यंतच्या घरांवरील मालमत्ता कर माफ करणार.
४. सोसायट्यांना १ लाख रूपयांची सबसिडी
५. कचरा विलगीकरण, गांडुळ खत प्रकल्प, रेन वॉटर हार्वेस्टींग, सोलर एनर्जी तसेब सांडपाण्यावर प्रक्रिया करणाऱ्या सोसायट्यांना मालमत्ता करात सवलत देणार.
६. या प्रक्रियेसाठी आवश्यक सुविधा उभारण्यासाठी सोसायट्यांना प्रोत्साहनपर एक लाख रुपयांची सबसिडी देणार
७. पर्यावरणस्नेही सोसायट्यांच्या पुनर्विकासासाठी बोनस एफएसआय पर्यावरणस्नेही सोसायट्यांच्या पुनर्विकासासाठी त्यांना अतिरिक्त चटईक्षेत्र देणार.
८. कचरा संकलनासाठी प्रस्तावित कर रद्द करणार.
शिक्षण
१. महापालिकेच्या शाळा कदापी बिल्डरांच्या घशात जाऊ देणार नाही.
२. दहावीनंतरची गळती रोखण्यासाठी महापालिका शाळा इमारतीत बारावीपर्यंतचे ज्युनिअर कॉलेज सुरू करणार.
३. मुंबई महापालिकेच्या शाळांचा संपूर्ण कायापालट करण्यात शिवसेनेला गेल्या १० वर्षांमध्ये यश आलेलं आहे. ज्या शाळांकडे पाहून काही लोक नाके मुरडत होते, त्या महापालिका शाळांचा उंचावलेला
४. शैक्षणिक दर्जा, दहावीचा उत्तम निकाल आणि एसएससी बोर्ड, आयसीएसई बोर्ड, सीबीएसई बोर्ड, आयबी बोर्ड आदी अभ्यासक्रमांमुळे पालिका शाळांमध्ये प्रवेश घ्यायला अक्षरशः रांगा लागत आहेत.
५. मुंबईतल्या महागड्या, खासगी शाळांप्रमाणेच मुंबई महापालिकेच्या पब्लिक स्कूल्स’ या आता उत्तम, गुणवत्तापूर्ण, अत्याधुनिक शिक्षणासाठी ओळखल्या जातात,
६. प्रत्येक विद्यार्थ्याला त्याची मातृभाषा, राजभाषा मराठी आणि जागतिक भाषा इंग्रजी यायलाय हवी हा
७. आमचा आग्रह आहे. मुंबई महापालिका ही देशातील एकमेव महापालिका असेल जी मराठी, हिंदी गुजराती, उर्दू, तेलगू, तामिळ, कन्नड आणि इंग्रजी या आठ माध्यमांमध्ये गुणवत्तापूर्ण शिक्षण मोफत उपलब्ध करून देते.
८. शिक्षण अनुभव सहज, सुंदर आणि प्रभावी व्हावा यासाठी इयत्ता आठयीपुढील प्रत्येक विद्यार्थ्यांला टॅब देणार
९. प्रत्येक शाळेत व्हर्चुअल आणि ऑगमेंटेड रिअॅलिटी तसंच आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्सचावापर करून विद्यार्थ्यांना नव्या जगातील – – नव्या शैक्षणिक आव्हानांसाठी सज्ज करणार
१०. शिक्षणासोबतच विद्यार्थ्यांचा फिटनेस आणि पोषक (शाकाहारी व मांसाहारी-अंग्रे) आहारावरही विशेष लक्ष देणार.
११. महापालिकेच्या सर्व माध्यमांतील शालेय विद्यार्थ्यांसाठी ‘बोलतो मराठी’ हा हसत-खेळत मराठी शिकवणारा डिजिटल उपक्रम सुरु करणार.
१२. मुंबई महापालिकेची वाचनालयं ही अत्याधुनिक आणि डिजिटल केली जातील. आणि प्रत्येक
१३. वाचनालयात विद्यार्थ्यांसाठी अभ्यासिका असेल
स्मशानभूमी
१. हिंदू स्मशानभूमी, मुस्लीम व ख्रिश्चन दफनभूमी तसंच इतर धर्मीयांच्या स्मशानभूमीत शाश्वत आणि आवश्यक त्या इम्प्रूव्हमेंट व विकास करणार
मुंबईची अनुभूती
१. मुंबईचं ‘मुंबईपण’ अधोरेखित करण्यासाठी एस्थेटिक सेन्स पाळला जाईल आणि मुंबईच कॅरेक्टर जपलं जाईल.
२. मुंबई महापालिकेतर्फे भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावाने या देशातील सर्वात मोठं ग्रंथालय उभारलं जाईल.
३. छत्रपती शिवाजी महाराज पार्क येथील संयुक्त महाराष्ट्र स्मृती दालनाचे नूतनीकरण करणार
४. देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यात मुंबई आणि महाराष्ट्राचे योगदान अधोरेखित करणारे स्वातंत्र्यसमर स्मृतीदालन उभारणार
५. सात बेटं ते देशाची आर्थिक राजधानी हा गेल्या तीनशे साडेतीनशे वर्षातील मुंबईच्या प्रगतीचा ऐतिहासिक आढावा, कापड गिरण्या ते आयटी हब हा प्रवास तसंच मुंबईला घडवण्यात मोलाचा वाटा असलेल्या उद्योजकांच्या योगदानाचे दर्शन घडवणारे अत्याधुनिक मुंबई म्युझियम उभारणार
६. स्व. बाळासाहेबांच्या नावाने मुंबईत एक कला महाविद्यालय सुरु केलं जाईल. जिये उपयोजित कला, फाईन आर्ट्स, सिनेमा तंत्र यांचं शिक्षण मिळेल
७. मुंबई महापालिका २०३१ पर्यंत १० नवीन मध्यम व छोट्या आकाराची नाट्घगृहं व कलादालने उभारेल.
मुंबईसाठीची आपत्कालीन व्यवस्थापन यंत्रणा
१. मुंबई महापालिकेचा आपत्ती व्यवस्थापन विभाग आणि कंट्रोल रूम यांचे आधुनिकीकरण करून प्रत्येक
२. प्रशासकीय विभागासाठी जलद दले (रॅपिड फ्लीट) सज्ज ठेवणार.
३. मुंबईतल्या उंचच उंच इमारती आणि झोपडपट्टी परीसरातील आव्हाने लक्षात घेऊन अग्निशमन दलाचे
४. आधुनिकीकरण करणार प्रत्येक वॉर्डात मिनी फायर ब्रिगेड आणि फायर फायटिंग मोटरसायकल्स उपलब्ध असतील.
५. डॅझमेंट रिस्पॉन्स वेहिकल आणि ऑल टेरेन ऑल पर्पज वेहिकल उपलब्ध करणार.
आरोग्य
१. प्राथमिक आरोग्य सेवाच नव्हेत, तर सर्व प्रकारच्या, अगदी अत्याधुनिक वैद्यकीय सेवा पुरवता याव्यात यासाठी आधीपासूनच अस्तित्वात असलेली तीन वैद्यकीय महाविद्यालये आणि सर्वसाधारण रूग्णालये यांनंतर विलेपार्ले येथील कूपर रुग्णालय येथे बाळासाहेब ठाकरे वैद्यकीय महाविद्यालय सुरू करण्यात आले आहे.
२. दीड कोटी लोकसंख्येच्या मुंबईतील रूग्णांचा भार समर्थपणे पेलण्यासाठी आणि आरोग्य सेवांचा विस्तार करण्यासाठी मुंबईत आणखी पाच वैद्यकीय महाविद्यालयं (शताब्दी-गोवंडी, शताब्दी-कांदिवली, एम.टी. अग्रवाल-मुलुंड, भगवती- बोरिवली, राजावाडी-घाटकोपर येथे) सुरू करणार.
३. पालिका रूग्णालयांतील ओपीडी क्षमता दुप्पट करणार
४. महापालिकेच्या सर्व रुग्णालयांमध्ये आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे रोबोटिक ऑपरेशन थिएटर तसंच डिजिटल सब्स्ट्रॅक्शन एंजिओग्राफी / जलद रिकव्हरीसाठी लॅप्रोस्कोपी सर्जरी सुरु करणार.
५. शताब्दी (कांदिवली), एमटी अग्रवाल (मुलुंड) देणार नाही आणि शताब्दी (गोवंडी) रुग्णालयांचे खासगीकरण होऊ
६. केंद्र व राज्य सरकार मान्यताप्राप्त जेनेरिक मेडिसिन दुकानांमध्ये पालिका रुग्णालयातील तसंच
७. दवाखान्यातील डॉक्टरांनी प्रीस्क्रिप्शन दिलेल्या रुग्णांना जेनेरिक औषधे मोफत उपलब्ध करुन देणार.
८. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी २४४७ हेल्थ केअर कंट्रोल रूम आणि आरोग्यसेवा आपल्या दारी (हेल्थ-टू-होम)
या सेवा सुरू करणार.
१. महापालिका स्वतःच्या मालकीची रूग्णवाहिका आणि शववाहिनी सेवा सुरू करणार. मुंबई महापालिकेचं स्वतःचं सुपर स्पेशालिटी कॅन्सर रुग्णालय असेल.
२. रॅपिड बाईक मेडिकल असिस्टंन्स (अॅम्ब्युलन्स) सेवा..
३. मुंबईकरांना रॅपिडोच्या बाईकची नव्हे तर वाहतूककोंडीच्या तासांमध्येही अगदी गल्लीबोळात सहज आणि वेळेवर पोहोचेल अशा रॅपिड बाईक मेडिकल असिस्टंन (अॅम्ब्यूलन्स) सेवेची आवश्यकता आहे.
४. गंभीर रस्ते अपघातात जखमी झालेल्यांना तसंच हृदयविकाराचा झटका किंवा स्ट्रोक आलेल्या रुग्णांना प्रशिक्षित वैद्यकीय कर्मचारी (पॅरामेडिकल स्टाफ) बाईकवर उपलब्ध असलेल्या जीवनरक्षक उपकरणांच्या (हार्ट शॉक मशीन – Defibrillator, ऑक्सिजन, नेब्यूलायजर आदींच्या) सहाय्याने ‘गोल्डन अवर’ मध्ये प्राथमिक उपचार करतील आणि रुग्णाला लवकरात लवकर नजीकच्या रुग्णालयात पोहोचवतील.
कचरा व्यवस्थापन
१. मानखुर्द डम्पिंग ग्राऊंड येथील बायो-मायनिंगची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर तेथे आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे उद्यान उभारणार.
२. प्रस्तावित कचरा कर मुंबईकरांवर लादला जाणार नाही.
३. पुढील १० वर्षांत कांजूरमार्ग कचराभूमी बंद करून, महापालिकेच्या २४ प्रभागांत स्थानिक पातळीवरच कचऱ्यावर प्रक्रिया करणारी केंद्र उभारली जातील.
४. मुंबईकरांची जीवनशैली आणि वाहतुकीची रहदारी पहाता रात्रीच्या वेळची यांत्रिक सफाई (Mechanised Sweeping) मोठ्या प्रमाणात वाढवण्यात येईल.
५. कंस्ट्रक्शन डिमोलिशन डेब्रिसवर (राडारोडा) महापालिकेकडून प्रोसेसिंग करणार.
६. मलनिःसारण वाहिन्यांची व्याप्ती वाढवणार : २०१७ मध्ये ही क्षमता- व्याप्ती ५६ टक्के होती. आता ८६ टक्के आहे. पुढील ५ वर्षांत १०० टक्के पूर्ण करणार.
रस्ते
१. मुंबईत उत्तम दर्जाचे रस्ते बनवले जातील. कंत्राटदाराकडून रस्त्याची १५ वर्षाची हमी घेतली जाईल आणि रस्त्यावर कंत्राटदाराच्या चुकीमुळे खड्डे पडल्यास त्याच्याकडून जबर दंड वसूल केला जाईल.
२. मुंबईतील अनेक रस्ते एमएमआरडीए, एमएसआरडीसी, सार्वजनिक बांधकाम विभाग, रेल्वे, पोर्ट यांच्या अखत्यारीत येतात. यापुढे सर्व रस्ते हे मुंबई महापालिकेच्या अखत्यारीत आणले जातील.
३. सर्व संबंधित यंत्रणांच्या परवानग्या आल्याशिवाय रस्त्यांचं कुठलंही काम सुरु करू दिलं जाणार नाही.
पाणी आणि सांडपाणी,
१. समुद्राचे पाणी गोड्या पाण्यात रुपांतरीत करणारा निःक्षारीकरण (डिसॅलिनेशन) प्रकल्प राबवून मुंबईकरांना सध्याच्या दरानेच मुबलक पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणार.
२. सांडपाण्यावर प्रक्रिया करणारे मलः निसारण प्रकल्प (सिव्हरेज ट्रीटमेंट प्लांट) वेळेत पूर्ण करणार हे पाणी अन्य कामांसाठी वापरणार.
३. नालेसफाईची कामं ही वर्षाची १२ महिने केली जातील आणि पुढील ५ वर्षांत नाल्यांवर संरक्षक जाळी बसवली जाईल.
४. नवीन इमारतींमध्ये rainwater percolation pits आणि मुंबईत काही ठराविक जागी rain water holding tanks साकरणार.
प्रत्येकाला पाणीहक्क
१. पाण्याचे दर स्थिर ठेवून मुंबईकरांना, मग तो टॉवरमध्ये राहणारा असो की वस्ती पाड्यात, प्रत्येकाला स्वच्छ आणि पुरेसे पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणारच.
फूटपाथ आणि मोकळ्या जागा
१. रस्त्यांइतकेच फूटपाथही महत्वाचे आहेत. पादचारी प्रथम (Pedestrian First) धोरणाची अंमलबजावणी करून फुटपाथ पेव्हर ब्लॉक-फ्री आणि दिव्यांग स्नेही करणार.
२. शब्दांचा खेळ करून मुंबईतील मोकळ्या जागा आणि विशेषतः महालक्ष्मी रेसकोर्स, संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, आरे जंगल आणि अन्य मोकळ्या जमिनी कोणत्याही परिस्थितीत बिल्डरांना आंदण दिल्या जाणार नाहीत.
पर्यावरण- मुंबईकरांना मोकळा श्वास
१. गेल्या तीन वर्षात वाढलेले प्रदूषण तातडीने कमी करण्यासाठी मुंबई पर्यावरण कृती आराखड्याची कठोर अंमलबजावणी करणार. हवा गुणवत्ता निर्देशांक (एक्यूआय) नियंत्रणात आणण्यासाठी मुंबई बांधकाम पर्यावरणीय व्यवस्थापन (एमसीईपी) योजना अंमलात आणणार.
२. अनियंत्रित विकासामुळे संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, आरे जंगल तसंच मुंबईतील कांदळवनं आणि वृक्षसंपदा उद्ध्वस्त होऊ देणार नाही.
खिशाला परवडणारा बेस्ट प्रवास
१. तिकीट दरवाढ कमी करून रू. ५-१०-१५-२० फ्लॅट रेट ठेवणार.
२. बेस्टच्या ताफ्यात १०,००० ईलेक्ट्रिक बस तसंच २०० डबल डेकर ईलेक्ट्रिक बसचा समावेश करणार.
३. जुने मार्ग पुन्हा सुरू करणार.
४. महिला आणि विद्यार्थ्यांसाठी विशेष बेस्ट बसमध्ये मोफत प्रवास.
१०० युनिटपर्यंत वीज मोफत
१. घरगुती वीज वापर करणाऱ्या ‘बेस्ट विद्युत’ च्या ग्राहकांना १०० युनिटपर्यंत वीज मोफत देणार.
२. पूर्व आणि पश्चिम उपनगरांमध्ये बेस्ट विद्युतच्या विस्तारीकरणासाठी विशेष योजना आखणार.
हे देखील वाचा – Mangesh Kalokhe Murder Case : निवडणूक पराभवाचे धगधगते परिणाम! काळोखे हत्याकांडाची राजकीय पार्श्वभूमी उघडकीस
