Health Tips: आपल्या दैनंदिन आहारात चवीसाठी वापरले जाणारे मीठ मर्यादेबाहेर गेल्यास ते एखाद्या विषाप्रमाणे काम करू लागते. शरीरातील मेंदू आणि हृदयाचे कार्य सुरळीत चालण्यासाठी सोडियमची गरज असते, परंतु याचे प्रमाण वाढल्यास सर्वात आधी किडनीवर त्याचा गंभीर परिणाम होतो.
जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) दिलेल्या इशाऱ्यानुसार, भारतीय लोक चवीच्या नादात गरजेपेक्षा दुप्पट मीठ खात आहेत, जे भविष्यातील मोठ्या आरोग्य संकटाचे लक्षण आहे.
शरीरात सोडियमचे संतुलन का हवे?
आपल्या शरीरात सोडियमची पातळी 135-145 mEq/L असणे आरोग्यासाठी आवश्यक असते. जर हे प्रमाण खूप कमी झाले, तर खालील धोके उद्भवू शकतात:
- शरीराला वारंवार आकडी किंवा फिट येणे.
- मेंदूच्या पेशींचे कायमस्वरूपी नुकसान होणे.
- अचानक हृदयविकाराचा झटका येणे.
भारतीयांची मिठाची सवय आणि वास्तव
जागतिक आरोग्य संघटनेच्या नियमानुसार, एका निरोगी व्यक्तीने दिवसभरात केवळ 5 ग्रॅम म्हणजेच एक छोटा चमचा मीठ खाल्ले पाहिजे. मात्र, भारतीय आहारामध्ये लोणचे, चटण्या आणि तळलेल्या पदार्थांमुळे हे प्रमाण दिवसाला 10 ते 12 ग्रॅमपर्यंत पोहोचले आहे. ही सवय किडनीला हळूहळू मृत्यूच्या दारात ढकलत आहे.
मिठाच्या अतिवापरामुळे होणारे ५ मोठे धोके:
- किडनी स्टोनचा त्रास: जेव्हा शरीरात सोडियम वाढते, तेव्हा लघवीवाटे कॅल्शियम बाहेर पडण्याचे प्रमाण वाढते. यातूनच किडनीमध्ये वेदनादायक खडे तयार होतात.
- वाढलेला रक्तदाब: जास्त मीठामुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण वाढून रक्तवाहिन्यांवर ताण येतो. यामुळे रक्तदाब वाढतो आणि पर्यायाने किडनी निकामी होण्याची प्रक्रिया सुरू होते.
- लघवीवाटे प्रोटीनचा ऱ्हास: जर तुमच्या लघवीतून प्रोटीन बाहेर पडत असेल, तर समजा की तुमच्या किडनीवर मिठाचा अतिताण येत आहे. हे किडनी फेलियरचे महत्त्वाचे लक्षण आहे.
- हृदयरोग आणि सूज: रक्तातील अतिरिक्त सोडियममुळे हृदयाच्या धमन्या कडक होतात, ज्याचा थेट परिणाम किडनीच्या फिल्टर करण्याच्या क्षमतेवर होतो. यामुळे पाय आणि शरीरावर सूज येऊ लागते.
बचावासाठी करा ‘हे’ ४ छोटे बदल:
- बाहेरचे पदार्थ टाळा: प्रक्रिया केलेले मांस, चिप्स, प्रक्रिया केलेले चीज आणि फ्रोजन फूड खाणे बंद करा.
- लेबल वाचण्याची सवय लावा: कोणतेही पॅकेट बंद अन्न घेताना त्यातील सोडियम 140mg पेक्षा कमी आहे का, हे नक्की तपासा.
- ताजे जेवण: नेहमी घरी बनवलेले ताजे अन्न आणि ताज्या भाज्या खाण्यावर भर द्या.
- रुग्णांसाठी पथ्य: ज्यांना किडनीचा त्रास आहे, त्यांनी दिवसाला अर्ध्या चमच्यापेक्षा कमी मीठ खाण्याचा नियम पाळावा.
मिठाचा वापर कमी करणे हे औषध घेण्याइतकेच महत्त्वाचे आहे. आजची ही लहान सुधारणा तुमची किडनी आयुष्यभरासाठी सुरक्षित ठेवू शकते.
महत्त्वाची सूचना: वरील माहिती ही सर्वसामान्य ज्ञानावर आधारित आहे. ही केवळ प्राथमिक माहिती असून कोणत्याही वैद्यकीय उपचारांचा किंवा तज्ज्ञांच्या सल्ल्याचा हा पर्याय नाही. आरोग्याशी संबंधित कोणताही बदल करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्यावा.
