Aadhaar Fraud Alert: सध्या डिजिटल फसवणुकीचा एक अत्यंत भयानक प्रकार समोर आला आहे, ज्यामुळे लाखो बँक खाती धोक्यात आली आहेत. या घोटाळ्यात चोरट्यांना तुमच्या ओटीपी (OTP), पिन किंवा डेबिट कार्डची गरज भासत नाही.
केवळ तुमचा आधार क्रमांक आणि अंगठ्याचा ठसा वापरून तुमच्या खात्यातील आयुष्यभराची पुंजी लंपास केली जात आहे. अनेकदा पैसे गेल्याचा मेसेजही येत नाही, ज्यामुळे खातेदाराला फसवणूक झाल्याचे खूप उशिरा समजते.
हा घोटाळा नेमका कसा होतो?
हा सर्व प्रकार ‘आधार इनेबल्ड पेमेंट सिस्टम’ (AEPS) द्वारे केला जातो. ग्रामीण भागात बँकिंग सोपे व्हावे यासाठी ही सुविधा सुरू करण्यात आली होती, मात्र आता गुन्हेगार याचा गैरवापर करत आहेत.
- माहितीची चोरी: सायबर कॅफे, झेरॉक्सची दुकाने, हॉटेल्स किंवा मोबाईल रिपेअरिंगच्या ठिकाणी आपण सहजपणे आधार कार्डची प्रत देतो. येथूनच गुन्हेगार तुमचा आधार क्रमांक मिळवतात.
- ठशांची चोरी: नोंदणी कार्यालये किंवा खाजगी सेवा केंद्रांमधून तुमच्या अंगठ्याचे ठसे मिळवले जातात. या ठशांचा वापर करून सिलिकॉनचे बनावट अंगठे तयार केले जातात.
- पैसे काढणे: बनावट अंगठा आणि आधार क्रमांकाच्या मदतीने AEPS द्वारे कोणत्याही बँकेतून पैसे काढले जातात. यासाठी तुमच्या फोनवर कोणताही अलर्ट येत नाही.
बचावाचा सर्वात प्रभावी उपाय: ‘बायोमेट्रिक लॉक’
तुमचे पैसे सुरक्षित ठेवण्यासाठी ‘आधार बायोमेट्रिक लॉक’ हे सर्वात मोठे शस्त्र आहे. एकदा तुम्ही तुमचे बायोमेट्रिक्स लॉक केले की, तुमच्या संमतीशिवाय कोणीही तुमच्या अंगठ्याचा ठसा वापरून व्यवहार करू शकणार नाही.
- कसे लॉक करायचे?: UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटवर किंवा ‘m-Aadhaar’ ॲपवर जा. ‘My Aadhaar’ विभागात ‘Lock/Unlock Biometrics’ हा पर्याय निवडा. आधार क्रमांक टाकून ओटीपीने पडताळणी करा आणि बायोमेट्रिक लॉक सुरू करा.
- फायदा: लॉक केल्यानंतरही तुम्ही ओटीपी आधारित व्यवहार (उदा. नवीन सिम घेणे किंवा सरकारी योजना) करू शकता. केवळ फिंगरप्रिंट आधारित व्यवहार बंद होतात. गरज पडल्यास तुम्ही ते तात्पुरते अनलॉकही करू शकता.
या गोष्टींची काळजी घ्या
- कुठेही आधार कार्डची झेरॉक्स देताना त्यावर तारीख आणि उद्देश स्पष्टपणे लिहा.
- अनोळखी व्यक्तीला तुमचा अंगठा स्कॅन करू देऊ नका.
- सायबर कॅफेमध्ये प्रिंट काढल्यानंतर तुमची ओरिजिनल कागदपत्रे आणि फाईल्स तिथे राहिल नाहीत याची खात्री करा.
- संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नका किंवा आधारची माहिती विचारणाऱ्या फोन कॉल्सना प्रतिसाद देऊ नका.
लक्षात ठेवा, एकदा पैसे चोरीला गेले की ते परत मिळवणे अत्यंत कठीण असते. त्यामुळे आधीच काळजी घेणे गरजेचे आहे.
