Jammu Kashmir : जम्मू-काश्मीरच्या कठुआ जिल्ह्यात भारत-पाकिस्तान सीमेवर काल रात्री उशिरा पाकिस्तानी ड्रोन घिरट्या घालताना दिसले, अशी माहिती लष्कराच्या अधिकाऱ्यांनी दिली. या घडामोडीनंतर भारतीय लष्कराने आपली अँटी-ड्रोन प्रणाली सक्रिय करून त्वरित प्रत्युत्तर दिले.
मिळालेल्या माहितीनुसार हे ड्रोन नियमित निगराणीदरम्यान लक्षात आले. गेल्या दहा दिवसांत सीमा भागात ड्रोन दिसण्याची ही पाचवी घटना आहे. यापूर्वी, १७ जानेवारीच्या संध्याकाळी नियंत्रण रेषेजवळील रामगढ सेक्टरमध्येही ड्रोन दिसल्याची नोंद झाली होती.
भारतीय लष्कराच्या तत्पर आणि प्रभावी कारवाईमुळे, या ड्रोनने परत पाकिस्तानच्या दिशेने परतावे घालणे भाग पाडले. लष्कराचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, या प्रकारच्या घुसखोरीसाठी भारताची सीमा सुरक्षित ठेवण्याची तयारी सतत सुरू आहे आणि कोणत्याही शत्रूच्या हालचालींवर लक्ष ठेवले जात आहे.
विशेष म्हणजे, ड्रोनचा वापर सीमेजवळ नियंत्रण, माहिती संकलन आणि संभाव्य घुसखोरीसाठी होतो, असे लष्कराने सांगितले. भारतीय लष्कराचे नियंत्रण आणि सतर्कता यामुळे या घटनांमध्ये कोणतीही गंभीर परिणाम होत नाहीत, अशी माहिती समोर आली आहे. या घडामोडींचा सीमेवरील सुरक्षा उपाय, सततचे निगराणी तंत्रज्ञान आणि प्रत्युत्तर क्षमता यावर भर दिला जात आहे.
जानेवारी महिन्यातील सुरुवातीस लष्कराच्या नियंत्रणाखालील सीमारेषेवरील विविध ठिकाणी ड्रोन दिसल्याच्या घटनांनी सुरक्षा यंत्रणांमध्ये ताण निर्माण केला आहे. ११ जानेवारी रोजी नौशेरा सेक्टर, धरमसाल सेक्टर, रियासी जिल्हा तसेच सांबा आणि पूंछ येथील मनकोट सेक्टरमध्ये एकाच वेळी पाच ड्रोन आढळल्याची माहिती मिळाली.
यापूर्वी १३ जानेवारी रोजी राजौरी जिल्ह्यात दोन वेगवेगळ्या प्रसंगात ड्रोन दिसल्याची नोंद झाली, तर १५ जानेवारी रोजी रामगढ सेक्टरमध्येही एक ड्रोन सक्रिय असल्याचे लक्षात आले. या घटनांच्या सततच्या अनुक्रमामुळे सीमावर्ती भागातील पाळत आणि सुरक्षा अधिक कडक करण्यात आली आहे.
भारतीय लष्कर आणि सीमा सुरक्षा यंत्रणा या सर्व घटनांवर लक्ष ठेवून आहेत आणि ड्रोनसंबंधी अधिक माहिती तसेच त्यांच्या उद्गमाबाबत तपास सुरू आहे. सीमारेषेवरील सुरक्षा वाढविण्याबाबत अधिक उपाययोजना करण्यासाठी आवश्यक ती तयारी लष्कराकडून सुरू आहे, जेणेकरून नागरिक आणि सैनिक दोघांचीही सुरक्षितता सुनिश्चित करता येईल.
पहिल्यांदा ११ जानेवारी रोजी ५ ड्रोन दिसले-
सर्वात आधी ११ जानेवारी रोजी जम्मू-काश्मीरमधील सांबा, राजौरी आणि पूंछ जिल्ह्यांमध्ये पाकिस्तानशी लागून असलेल्या सीमेवर आणि नियंत्रण रेषेजवळ (LoC) संध्याकाळी सुमारे पाच ड्रोन दिसल्याची घटना घडली. ही घटना सीमावर्ती भागातील सुरक्षा यंत्रणांसाठी धक्कादायक ठरली, कारण एका वेळी इतक्या ड्रोनचे दृश्य दिसणे आंतरराष्ट्रीय सीमेशी निगडीत असलेल्या धोका स्थितीचे सूचक आहे.
काही अहवालानुसार, राजौरी जिल्ह्यातील नौशेरा सेक्टरमध्ये तैनात जवानांनी संध्याकाळी सुमारे ६.३५ वाजता गनिया-कलसियां गावावर ड्रोन फिरताना पाहिले. या दृश्यामुळे जवानांनी तत्काळ प्रतिक्रिया दिली आणि मध्यम तसेच हलक्या मशीन गनचा गोळीबार करून ड्रोनला परावर्तीत करण्याचा प्रयत्न केला. या घटनांनी LoC वर सुरक्षा यंत्रणांच्या सतर्कतेत लक्षणीय वाढ केली आहे.
सुरक्षा दलांनी घटनास्थळी चौकशी सुरू केली असून ड्रोनच्या उड्डाणाचे उद्दीष्ट आणि त्यांचा स्रोत ओळखण्यासाठी तांत्रिक तपास सुरू आहे. लष्कर आणि सीमा सुरक्षा यंत्रणा या भागात अतिरिक्त पाळत ठेवत आहेत, तसेच नागरिक आणि सैनिकांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी आवश्यक ती सर्व उपाययोजना राबविली जात आहेत. यासह, नियंत्रण रेषेवरील सततच्या हल्ल्यांचे विश्लेषण करून भविष्यात अशा प्रकारच्या घडामोडी टाळण्यासाठी रणनीती तयार करण्याचे काम सुरू आहे. या घटनांनी सीमा भागातील तणाव वाढविला असून, सुरक्षा अधिकारी सतत घडामोडींवर नजर ठेवत आहेत आणि LoC वर कोणत्याही संभाव्य धोका टाळण्यासाठी सतर्कता वाढवली आहे.
जम्मू-काश्मीरमधील नियंत्रण रेषेवरील (LoC) सुरक्षा यंत्रणांसाठी जानेवारी महिन्यातील सुरुवातीचे काही दिवस अत्यंत गंभीर ठरले आहेत. राजौरी जिल्ह्यातील तेरियाथ येथील खब्बर गावात संध्याकाळी ६.३५ वाजता आणखी एक ड्रोन पाहिला गेला. सुरुवातीच्या तपासानुसार, हा ड्रोन कलाकोटच्या धर्मसाल गावाकडून येऊन पुढे भरखच्या दिशेने निघाल्याचे लक्षात आले. ही घटना सीमावर्ती भागातील जवानांसाठी सतर्कतेची कारणे निर्माण करणारी ठरली.
त्याचबरोबर, सांबा जिल्ह्यातील रामगढ सेक्टरमधील चक बबरल गावावर संध्याकाळी सुमारे ७.१५ वाजता ड्रोनसारखी वस्तू काही मिनिटे घिरट्या घालताना दिसली. त्याचप्रमाणे, पुंछ जिल्ह्यातील मनकोट सेक्टरमध्ये तैनात जवानांनी संध्याकाळी ६.२५ वाजता टोपाच्या दिशेने एक ड्रोनसारखी वस्तू उड्डाण करताना पाहिली. या सर्व घटनांनी LoC वर सुरक्षा यंत्रणांची सतर्कता आणखी वाढवली आहे.
यापूर्वी ९ जानेवारी रोजी सांबा जिल्ह्यातील IB चौकीजवळील घगवाल येथील पालुरा गावात पाकिस्तानमधून आलेल्या ड्रोनने शस्त्रास्त्रांचा साठा सोडल्याचे उघड झाले होते. या साठ्यात दोन पिस्तूल, तीन मॅगझिन, १६ राऊंड आणि एक ग्रेनेड समाविष्ट होते. या घटनेनंतर सुरक्षा दलांनी ड्रोन उड्डाणावर विशेष लक्ष ठेवणे सुरू केले आहे आणि सीमा भागात अतिरिक्त पाळत ठेवण्यात आली आहे.
सर्व घटनांच्या अनुक्रमामुळे LoC वर तैनात लष्कर आणि सुरक्षा यंत्रणा सतत घडामोडींवर नजर ठेवत आहेत. तांत्रिक तपासाद्वारे ड्रोनच्या मार्ग, उद्दीष्टे आणि त्यांचा स्रोत शोधण्याचे काम सुरू आहे. तसेच, नागरिक आणि सैनिक दोघांचीही सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी आवश्यक ती सर्व उपाययोजना राबविण्यात येत आहेत. या घटनांनी सीमा भागातील तणाव अधिक वाढविला आहे आणि सुरक्षा यंत्रणा सतत नव्या धोके ओळखण्यास आणि त्यावर प्रभावी उपाययोजना करण्यास सज्ज आहेत.
पाकिस्तान ड्रोनद्वारे शस्त्रे पाठवते –
प्रजासत्ताक दिनाच्या पार्श्वभूमीवर देशभरात सुरक्षा यंत्रणा उच्च सतर्कतेच्या अवस्थेत आहेत. विशेषतः सीमावर्ती भागांमध्ये पाळत आणि तपासणी अधिक तीव्र करण्यात आली असून, कोणत्याही संशयास्पद हालचालींवर तात्काळ कारवाई करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर नियंत्रण रेषेवर वारंवार दिसणाऱ्या ड्रोनच्या घटनांनी सुरक्षा यंत्रणांची चिंता वाढवली आहे.
सुरक्षा अधिकाऱ्यांच्या प्राथमिक अंदाजानुसार, या ड्रोनचा वापर सीमेवर तैनात असलेल्या लष्कराच्या हालचाली, तळांची रचना आणि सुरक्षा व्यवस्था यांची माहिती मिळवण्यासाठी केला जात असावा. तसेच, दहशतवादी कारवायांसाठी आवश्यक असलेली शस्त्रे, स्फोटके किंवा अंमली पदार्थ भारताच्या हद्दीत टाकण्यासाठीही ड्रोनचा गैरवापर केला जात असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात येत आहे. अशा प्रकारच्या कारवाया देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसाठी गंभीर धोका ठरू शकतात.
या संभाव्य धोक्यांचा विचार करता, लष्कर, सीमा सुरक्षा दल आणि इतर गुप्तचर यंत्रणांनी परस्पर समन्वय वाढवला आहे. ड्रोन शोधण्यासाठी आधुनिक तांत्रिक साधनांचा वापर केला जात असून, संवेदनशील भागांमध्ये अतिरिक्त मनुष्यबळ तैनात करण्यात आले आहे. तसेच, नागरिकांनाही संशयास्पद वस्तू किंवा हालचाली आढळल्यास तात्काळ प्रशासनाला कळवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
प्रजासत्ताक दिनाच्या काळात कोणतीही अनुचित घटना घडू नये यासाठी सुरक्षा यंत्रणा सातत्याने परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत. ड्रोनच्या वाढत्या वापरामुळे निर्माण होणाऱ्या नव्या आव्हानांचा सामना करण्यासाठी केंद्र आणि राज्य पातळीवर प्रभावी उपाययोजना राबविण्यात येत असून, देशाची सुरक्षितता अबाधित राखण्यासाठी सर्व यंत्रणा सज्ज असल्याचा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे.
ऑपरेशन सिंदूरच्या अंमलबजावणीला अठ्ठा महिने पूर्ण झाल्यानंतर भारतीय लष्कराने नियंत्रण रेषेजवळील ड्रोनवर विशेष हल्ला केला. ऑपरेशन सिंदूर हे भारताचे महत्त्वाचे लष्करी अभियान होते, जे ७ मे २०२५ रोजी राबवण्यात आले. या अभियानाद्वारे पाकिस्तान आणि पाकिस्तानव्याप्त काश्मीर (PoK) मधील दहशतवादी तळांवर लक्ष्य करीत हवाई हल्ले करण्यात आले. या मोहिमेला “ऑपरेशन सिंदूर” असे नाव देण्यात आले होते.
ऑपरेशन सिंदूर सुरू करण्यामागील प्रमुख कारण म्हणजे २२ एप्रिल २०२५ रोजी पहलगाम येथे घडलेला दहशतवादी हल्ला होता. या हल्ल्यात २६ नागरिकांचा मृत्यू झाला होता. या हल्ल्याला प्रत्युत्तर देण्यासाठी भारतीय लष्कराने अत्यंत जलद गतीने कारवाई केली आणि सुमारे २५ मिनिटांत पाकिस्तानमधील बहावलपूर व मुरीदके येथील जैश-ए-मोहम्मद आणि लष्कर या संघटनांच्या ९ तळांवर हवाई हल्ला करून त्यांना उद्ध्वस्त केले.
सैन्यप्रमुख जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांनी मंगळवारी स्पष्ट केले की, ऑपरेशन सिंदूर अजूनही चालू आहे. त्यांनी सांगितले की, पाकिस्तानद्वारे कोणताही दहशतवादी हल्ला किंवा सीमेवर घुसखोरी करण्याचा प्रयत्न झाल्यास भारतीय लष्कर तत्काळ प्रत्युत्तर देण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज आहे. हे स्पष्ट करते की भारताने सीमारेषेवर सुरक्षा वाढविण्यासाठी कठोर आणि धोरणात्मक उपाययोजना सुरू ठेवल्या आहेत.
संपूर्ण ऑपरेशन सिंदूरमुळे लष्कराची हवाई क्षमता, तंत्रज्ञान वापर आणि सीमा सुरक्षा यंत्रणांची सज्जता दिसून येते. या कारवाईत ड्रोन, युद्ध विमाने आणि आधुनिक उपकरणांचा उपयोग करून अचूक हल्ले करण्यात आले. यामुळे भारतीय लष्कराने संभाव्य दहशतवादी कारवायांवर जलद आणि प्रभावी नियंत्रण ठेवण्याची क्षमता पुन्हा एकदा सिद्ध केली आहे.
हे देखील वाचा – Sharad Pawar And Ajit Pawar : बारामतीत राष्ट्रवादी काँग्रेसची रणनीती: शरद-पवार गटाची युती निश्चित, घड्याळ चिन्हावर उमेदवार
