Shivrajyabhishek Din Sohala 2026 : हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक, युगपुरुष छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या अलौकिक आणि ऐतिहासिक शिवराज्याभिषेक सोहळ्याला आज ३५२ वर्षे पूर्ण होत आहेत. या सुवर्णमयी क्षणाचे साक्षीदार होण्यासाठी दुर्गदुर्गेश्वर किल्ले रायगडावर देशभरातून आणि जगाच्या कानाकोपऱ्यातून लाखो शिवभक्तांची मांदियाळी एकत्र आली आहे. गडावर पोवाड्यांचे सूर, ढोल-ताशांचा गजर आणि ‘छत्रपती शिवाजी महाराज की जय’ अशा गगनभेदी घोषणांमुळे संपूर्ण परिसर दुमदुमून गेला असून, संपूर्ण रायगडाला एखाद्या अलौकिक चैतन्याचे रूप प्राप्त झाले आहे.
राजसदरेवर नेत्रदीपक सोहळा आणि विधी-
शिवराज्याभिषेकाचा मुख्य सोहळा रायगडावरील ऐतिहासिक राजसदरेवर अत्यंत शास्त्रोक्त आणि पारंपरिक पद्धतीने पार पडत आहे.
१. आकर्षक सजावट: छत्रपती शिवरायांच्या भव्य मेघडंबरीला आणि राजसदरेला विविधरंगी सुवासिक फुलांची अत्यंत आकर्षक अशी आरास करण्यात आली आहे. गडावर चोहोबाजूला फडकरणारे भगवे ध्वज आणि तोरणांमुळे शिवकालीन वैभवाची प्रचिती येत आहे.
२. ध्वजवंदन आणि पालखी आगमन: सोहळ्याची सुरुवात अत्यंत आदराने करण्यात येणाऱ्या मुख्य ध्वजवंदनाने झाली. त्यानंतर, पारंपरिक वाद्यांच्या गजरात आणि लेझीमच्या तालावर शिवरायांची पालखी वाजत-गाजत राजसदरेवर आणण्यात आली.
३. सुवर्णमुद्रांचा अभिषेक: राजसदरेवर उत्सव मूर्तीला पवित्र जलाचा अभिषेक झाल्यानंतर, मुख्य सिंहासनारूढ शिवपुतळ्यावर सुवर्णमुद्रांचा वर्षाव (अभिषेक) .
मुख्य राज्याभिषेक विधी संपन्न झाल्यानंतर, युवराज संभाजीराजे छत्रपती यांनी उपस्थित शिवभक्तांना आणि जनतेला मार्गदर्शन केले. त्यांच्या विचारप्रबोधनानंतर, राजसदरेपासून ते थेट श्री जगदीश्वर मंदिरापर्यंत शिवरायांच्या पालखीची भव्य मिरवणूक काढण्यात आली. या मिरवणुकीमध्ये पारंपरिक वेशातील धारकरी, मावळे आणि महिला मोठ्या संख्येने सहभागी झाल्या होत्या. शेवटी, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पावन समाधीस्थळाला अत्यंत आदराने अभिवादन करून या मुख्य सोहळ्याची सांगता होणार आहे.
सांस्कृतिक कार्यक्रमांतून शिवकाळाची अनुभूती-
किल्ले रायगडावर केवळ धार्मिक विधीच नव्हे, तर महाराष्ट्राच्या समृद्ध परंपरेचे दर्शन घडवणारे विविध सांस्कृतिक आणि पारंपरिक कार्यक्रम आयोजित करण्यात आले आहेत. यामध्ये मैदानी खेळ, युद्धकलांची प्रात्यक्षिके आणि लोकनृत्यांचे सादरीकरण सुरू आहे, ज्यामुळे गडावर उपस्थित असलेल्या प्रत्येकाला थेट शिवकाळात असल्याचा भास होत आहे. गडाच्या वर जितकी गर्दी आहे, तितकीच किल्ले रायगडाच्या पायथ्याशीही शिवभक्तांची अथांग मांदियाळी पाहायला मिळत आहे.
कोल्हापुरात ‘नवा राजवाडा’ येथे राजेशाही थाटात उत्सव-
रायगडाप्रमाणेच ऐतिहासिक कोल्हापूर नगरीतही शिवराज्याभिषेक दिनाचा मोठा उत्साह पाहायला मिळत आहे. कोल्हापूरच्या ऐतिहासिक ‘नव्या राजवाड्या’तील मुख्य दरबार हॉलमध्ये ३५२ व्या शिवराज्याभिषेक सोहळ्याचे भव्य आयोजन करण्यात आले आहे.
या सोहळ्याच्या प्रारंभी, राजवाड्याच्या प्रांगणात नामांकित ढोल पथकांनी आपल्या अंगावर रोमांच उभे करणाऱ्या वादनाने शिवरायांना मानवंदना दिली. त्यानंतर, राजघराण्यातील सदस्य आणि कोल्हापुरातील विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांच्या उपस्थितीत छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या सुवर्णमूर्तीवर अत्यंत भक्तीभावाने दुग्धाभिषेक करण्यात आला.
