No Pay Raises This Year : जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रात सध्या ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ अर्थात ‘एआय’ (AI) तंत्रज्ञानाने क्रांती घडवून आणली असून, या क्षेत्रातील स्पर्धा दिवसेंदिवस अत्यंत तीव्र आणि आव्हानात्मक होत चालली आहे. या तंत्रज्ञान स्पर्धेत स्वतःचे अढळ स्थान टिकवून ठेवण्यासाठी जगातील आघाडीच्या कंपन्या अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक करत आहेत. याच धर्तीवर, अमेरिकेतील सुप्रसिद्ध क्लाउड सॉफ्टवेअर आणि डेटा ॲनालिटिक्स कंपनी ‘टेराडाटा’ (Teradata) ने आपल्या कर्मचाऱ्यांना एक मोठा आणि धक्कादायक व्यावसायिक निर्णय ऐकवला आहे. कंपनीने वर्ष २०२६ साठीची आपल्या कर्मचाऱ्यांची नियमित वार्षिक वेतनवाढ (Appraisal) पूर्णपणे रद्द करण्याचा निर्णय घेतला असून, या वेतनवाढीसाठी राखून ठेवलेला संपूर्ण निधी आता थेट कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) विकासासाठी आणि त्यातील गुंतवणुकीसाठी वापरला जाणार असल्याचे जाहीर केले आहे.
कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) स्टीव्ह मॅकमिलन यांनी कर्मचाऱ्यांना पाठवलेल्या एका अत्यंत महत्त्वाच्या अंतर्गत ईमेल संदेशाद्वारे या निर्णयाची अधिकृत माहिती दिली. मॅकमिलन यांनी आपल्या पत्रात स्पष्ट केले की, सध्या जागतिक बाजारपेठेत कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या क्षेत्रात कमालीचे आणि वेगवान बदल होत आहेत. अशा अत्यंत स्पर्धात्मक वातावरणात कंपनीचे अस्तित्व आणि व्यावसायिक श्रेष्ठत्व टिकवून ठेवण्यासाठी, तसेच भविष्यातील शाश्वत वाढ सुनिश्चित करण्यासाठी कंपनीला या क्षेत्रात तातडीने मोठी गुंतवणूक करणे अपरिहार्य झाले आहे. जर आपण आता या तंत्रज्ञानात मागे पडलो, तर भविष्यात त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे. या धोरणात्मक निर्णयामुळे चालू वर्षात नियमित वेतनवाढीसाठी जो आर्थिक निधी नियोजित करण्यात आला होता, तो आता पूर्णपणे वळवण्यात येणार आहे.
वेतनवाढ बंदीचा जागतिक स्तरावरील सुमारे ५,१०० कर्मचाऱ्यांना फटका; उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्यांना मात्र बोनस आणि प्रोत्साहनपर लाभ मिळण्याची संधी कायम-
‘टेराडाटा’ कंपनीने कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रात गुंतवणूक वाढवण्यासाठी घेतलेल्या या कठोर धोरणात्मक निर्णयाचे थेट परिणाम आता समोर येऊ लागले आहेत. कंपनीच्या या निर्णयामुळे जगभरात कार्यरत असलेल्या सुमारे ५,१०० कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक उत्पन्नावर थेट परिणाम होणार आहे. या तंत्रज्ञान कंपनीमध्ये दरवर्षी आपल्या कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या कामगिरीनुसार साधारणपणे २ ते ४ टक्क्यांपर्यंतची नियमित पगारवाढ दिली जात होती. परंतु, चालू आर्थिक वर्षात ही हक्काची वार्षिक वेतनवाढ पूर्णपणे रोखली गेल्यामुळे कर्मचाऱ्यांच्या मासिक उत्पन्नात होणारी वाढ आता थांबणार आहे. या अनपेक्षित निर्णयामुळे जागतिक स्तरावर काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांमध्ये काही अंशी चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
कर्मचाऱ्यांमधील वाढता असंतोष आणि नाराजी कमी करण्यासाठी कंपनी व्यवस्थापनाने या निर्णयासोबतच काही दिलासादायक बाबीही स्पष्ट केल्या आहेत. वार्षिक पगारवाढ रद्द झाली असली, तरीही कर्मचाऱ्यांची कार्यक्षमता आणि कामाचा हुरूप टिकवून ठेवण्यासाठी कंपनीने काही सवलती कायम ठेवल्या आहेत. त्यानुसार, ज्या कर्मचाऱ्यांची कामगिरी वर्षभरात अत्यंत उत्कृष्ट आणि उल्लेखनीय राहिली आहे, त्यांना वार्षिक बोनस (Bonus), आर्थिक प्रोत्साहनपर रक्कम (Incentives) आणि कंपनीचे समभाग म्हणजेच ‘इक्विटी पुरस्कार’ (Equity Awards) मिळण्याची संधी पूर्वीप्रमाणेच खुली राहणार आहे. यामुळे गुणवान आणि कठोर परिश्रम घेणाऱ्या कर्मचाऱ्यांचे आर्थिक नुकसान होणार नाही, असा विश्वास कंपनीने वर्तवला आहे.
या संदर्भात कंपनीने आणखी एक महत्त्वाचा तांत्रिक व कायदेशीर मुद्दा अधोरेखित केला आहे. ही वार्षिक वेतनवाढ बंदी सरसकट सर्वच ठिकाणी लागू होणार नसून, ती प्रामुख्याने ठराविक देशांमध्येच लागू केली जाणार आहे. ज्या देशांमधील स्थानिक कामगार कायदे आणि विहित कायदेशीर नियम अशा प्रकारच्या तात्पुरत्या वेतनवाढ बंदीला संमती देतात, केवळ त्याच देशांमधील कर्मचाऱ्यांना या निर्णयाचा सामना करावा लागणार आहे.
‘एआय’ गुंतवणुकीसाठी जगभरातील कॉर्पोरेट कंपन्यांकडून कर्मचाऱ्यांच्या लाभांना कात्री-
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा विस्तार करण्यासाठी आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या पारंपरिक आर्थिक लाभांमध्ये कपात करणारी ‘टेराडाटा’ ही जागतिक स्तरावरील एकमेव कंपनी ठरलेली नाही. सध्या संपूर्ण जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रातच (Tech Industry) एक नवा आणि व्यापक बदल पाहायला मिळत आहे. या क्षेत्रातील अनेक बड्या आणि अग्रगण्य कंपन्या सध्या ‘एआय’शी संबंधित विविध संशोधन व विकास प्रकल्पांसाठी मोठ्या प्रमाणावर निधी उपलब्ध करून देण्याच्या प्रयत्नात आहेत. परिणामी, कंपन्यांच्या दैनंदिन आणि पारंपरिक व्यवस्थापकीय खर्चामध्ये मोठ्या प्रमाणावर कपात केली जात असून, तो वाचलेला सर्व पैसा या नवीन आणि भविष्यकालीन तंत्रज्ञानावर केंद्रित करण्याचा एक नवा कल कॉर्पोरेट जगतात वेगाने वाढताना दिसत आहे.
या बदलत्या परिस्थितीवर भाष्य करताना सुप्रसिद्ध कार्यसंस्कृती तज्ज्ञ जेनिफर मॉस (Jennifer Moss) यांनी एक अत्यंत महत्त्वाचा मुद्दा अधोरेखित केला आहे. त्यांच्या मते, आधुनिक कॉर्पोरेट जगतात आता एक वेगळीच पारदर्शकता पाहायला मिळत आहे. कंपन्या आता कोणतीही गोष्ट न लपवता, आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या विविध लाभांचा आणि हक्काच्या निधीचा ओघ थेट ‘एआय’ मधील गुंतवणुकीसाठी वळवला जात असल्याचे उघडपणे कबूल करू लागल्या आहेत. व्यवस्थापनाचा हा प्रामाणिकपणा आणि स्पष्टवक्तेपणा व्यावसायिक पारदर्शकतेचा एक भाग मानला जात असला, तरी त्याचे दूरगामी परिणाम गंभीर असू शकतात. अशा प्रकारच्या निर्णयांमुळे वर्षानुवर्षे प्रामाणिकपणे काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या मानसिकतेवर आणि त्यांच्या कार्यक्षमतेवर (Employee Morale) अत्यंत नकारात्मक परिणाम होण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. आपल्या हक्काच्या पैशांवर गदा आणून तंत्रज्ञानाला प्राधान्य दिले जात असल्यामुळे कर्मचाऱ्यांमध्ये कमालीची असुरक्षिततेची भावना निर्माण होऊ शकते, याकडेही लक्ष वेधले आहे.
