Small Savings Schemes: सुरक्षित गुंतवणुकीला प्राधान्य देणाऱ्या गुंतवणूकदारांकडे आज अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने सार्वजनिक भविष्य निर्वाह निधी (PPF), राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (NSC), किसान विकास पत्र (KVP) आणि ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS) यांसारख्या सरकारी योजनांचा समावेश होतो.
केंद्र सरकारने मार्च तिमाहीसाठी या अल्प बचत योजनांचे व्याजदर स्थिर ठेवले आहेत. दुसरीकडे, बँकांच्या मुदत ठेवी म्हणजेच FD हा देखील गुंतवणुकीचा एक लोकप्रिय मार्ग आहे. पण या दोन्हीपैकी नक्की योग्य निवड कशी करावी, हे पाहणे महत्त्वाचे आहे.
FD की अल्प बचत योजना? असा करा निर्णय
- व्याजदर: कोणत्याही गुंतवणुकीचा मुख्य उद्देश चांगला परतावा मिळवणे हा असतो. सध्या बहुतेक बँका मुदत ठेवींवर 6.25% ते 6.40% दरम्यान व्याज देत आहेत. याउलट, सरकारी अल्प बचत योजनांवरील व्याजदर 6.7% ते 8.2% पर्यंत आहेत. त्यामुळे व्याजदराच्या बाबतीत सरकारी योजना अधिक फायदेशीर ठरतात.
- लॉक-इन कालावधी: सरकारी योजनांमध्ये व्याजाचे दर जास्त असले तरी, तिथे तुमचे पैसे ठराविक काळासाठी लॉक केले जातात. उदाहरणार्थ, NSC मध्ये 5 वर्षे तर PPF मध्ये 15 वर्षांचा लॉक-इन कालावधी असतो. मात्र, बँकांमध्ये तुम्ही तुमच्या गरजेनुसार 1 ते 3 वर्षांसाठी अल्पकालीन मुदत ठेवी ठेवू शकता.
- आयकर लाभ: मुदत ठेवींवरील (FD) व्याजावर तुमच्या टॅक्स स्लॅबनुसार कर भरावा लागतो. याउलट, PPF सारख्या योजनांमधून मिळणारे व्याजाचे उत्पन्न करमुक्त असते. जरी नवीन कर प्रणालीत गुंतवणुकीवर वजावट मिळत नसली, तरी मिळणारे व्याज टॅक्स-फ्री असणे हा मोठा फायदा आहे.
सरकारी योजनांचे सध्याचे व्याजदर (2026)
| गुंतवणूक पर्याय | व्याजदर (%) |
| ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS) | 8.2% |
| सुकन्या समृद्धी योजना | 8.2% |
| राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (NSC) | 7.7% |
| किसान विकास पत्र (KVP) | 7.5% |
| महिला सन्मान बचत प्रमाणपत्र | 7.5% |
| पोस्ट ऑफिस MIS | 7.4% |
| PPF | 7.1% |
| पोस्ट ऑफिस RD | 6.7% |
तज्ज्ञांचा सल्ला
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, तुमच्या पोर्टफोलिओमध्ये वेगवेगळ्या पर्यायांचे मिश्रण असावे. दीर्घकालीन उद्दिष्टांसाठी आणि कर बचतीसाठी PPF आणि NSC उत्तम आहेत, तर पुढील 2 ते 3 वर्षात लागणाऱ्या पैशांसाठी बँकांमधील मुदत ठेवी (FD) अधिक सोयीस्कर ठरतात. दोन्ही पर्यायांचा वापर करून तुम्ही तुमचे आर्थिक नियोजन अधिक भक्कम करू शकता.
हे देखील वाचा – Best Restaurants in Mumbai : मुंबईत बजेटमध्ये हवाय अस्सल मराठी स्वाद? मग ‘या’ हॉटेल्सला नक्की भेट द्या
