Big offer to Vijay : दक्षिण भारताचे राजकीय केंद्र असलेल्या तमिळनाडूमध्ये सध्या आगामी विधानसभा निवडणुकीचे वारे वाहू लागले असून, हे राज्य एका ऐतिहासिक वळणावर उभे ठाकले आहे. गेल्या ६० वर्षांपासून तमिळ जनतेने केवळ 'द्रविडी' विचारधारेभोवती फिरणाऱ्या राजकारणालाच कौल दिला आहे. प्रामुख्याने द्रविड मुन्नेत्र कळघम (DMK) आणि ऑल इंडिया अणा द्रविड मुन्नेत्र कळघम (AIADMK) या दोनच पक्षांनी राज्याच्या सत्तेचे सिंहासन आलटून-पालटून भूषवले आहे. मात्र, २०२६ ची ही निवडणूक या प्रस्थापित समीकरणांना छेद देणार की हीच परंपरा कायम राहणार, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागून आहे.
निवडणूक कार्यक्रम आणि राजकीय गणिते-
निवडणूक आयोगाच्या वेळापत्रकानुसार, तमिळनाडू विधानसभेसाठी २३ एप्रिल २०२६ रोजी मतदान पार पडणार असून, ४ मे २०२६ रोजी मतमोजणी होणार आहे. या निवडणुकीत राज्याच्या २३४ जागांसाठी जोरदार चुरस पाहायला मिळणार आहे. तमिळ अस्मिता, भाषिक प्रेम आणि समाजसुधारणेच्या पायावर आधारलेल्या द्रविडी राजकारणाची ही परीक्षा मानली जात आहे.
मुख्यमंत्री स्टॅलिन यांचा गड आणि उदयनिधींचे नेतृत्व-
सध्याचे मुख्यमंत्री एम. के. स्टॅलिन हे अत्यंत मजबूत स्थितीत असून, २०२१ च्या दणदणीत विजयानंतर त्यांनी आपल्या ‘द्रविडी मॉडेल’च्या (Dravidian Model) माध्यमातून प्रशासनावर पकड निर्माण केली आहे. सामाजिक न्याय आणि कल्याणकारी योजनांच्या जोरावर त्यांनी जनमत आपल्या बाजूने वळवण्याचा प्रयत्न केला आहे. भविष्याचा विचार करता, स्टॅलिन यांनी त्यांचे चिरंजीव उदयनिधी स्टॅलिन यांना उपमुख्यमंत्री पदाची जबाबदारी सोपवून पक्षाची धुरा तरुण नेतृत्वाकडे सोपवण्याचे संकेत दिले आहेत.
सध्याच्या सोळाव्या विधानसभेत DMK कडे १३३ हून अधिक आमदारांचे पाठबळ असून, काँग्रेस आणि डाव्या पक्षांसोबत असलेली त्यांची ‘सेक्युलर प्रोग्रेसिव्ह अलायन्स’ (SPA) आघाडी पुन्हा एकदा पूर्ण ताकदीनिशी मैदानात उतरण्यास सज्ज आहे.
सत्ताधारी पक्षासमोरील आव्हाने-
जरी स्टॅलिन यांचे नेतृत्व प्रबळ वाटत असले, तरी त्यांच्या मार्गातील अडथळे कमी नाहीत. प्रदीर्घ काळ सत्तेत राहिल्यामुळे निर्माण होणारी ‘प्रस्थापितविरोधी लाट’ (Anti-incumbency) ही त्यांच्यासाठी सर्वात मोठी चिंतेची बाब आहे.
तमिळनाडू राजकीय रणसंग्राम: एआयएडीएमकेपुढील अस्तित्वाचा लढा आणि भाजपचे ‘मिशन दक्षिण’-
तमिळनाडूच्या राजकीय पटलावर २०२६ च्या विधानसभा निवडणुकीचे पडघम वाजू लागले आहेत. एकीकडे सत्ताधारी द्रमुक (DMK) आपला गड राखण्यासाठी सज्ज असताना, दुसरीकडे राज्याचे प्रमुख विरोधी पक्ष आणि राष्ट्रीय शक्ती आपल्या रणनीतीमध्ये मोठे बदल करत आहेत. प्रामुख्याने जयललिता यांच्या निधनानंतर पोरक्या झालेल्या एआयएडीएमके (AIADMK) या पक्षाची फरपट आणि भारतीय जनता पक्षाचा वाढता प्रभाव, यामुळे यंदाची निवडणूक ऐतिहासिक ठरण्याची चिन्हे आहेत.
एआयएडीएमके अंतर्गत संघर्षाच्या विळख्यात-
‘अम्मा’ अर्थात जे. जयललिता यांच्या निधनानंतर अण्णा द्रमुकची अवस्था विखुरलेल्या छतासारखी झाली आहे. पक्षाचे सध्याचे सर्वेसर्वा एडप्पाडी के. पलानीस्वामी (EPS) यांनी संघटनात्मक पातळीवर आपली पकड मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी पक्षांतर्गत कलह थांबण्याचे नाव घेत नाहीये. ओ. पन्नीरसेल्वम (OPS) आणि शशिकला यांच्याशी असलेल्या प्रदीर्घ वादामुळे पक्षाच्या पारंपरिक मतपेढीमध्ये फूट पडली आहे. गेल्या विधानसभा निवडणुकीत या पक्षाला केवळ ६० ते ६६ जागांवर समाधान मानावे लागले होते. अशा स्थितीत, पक्षाला पुन्हा गतवैभव मिळवून देण्यासाठी एका करिश्माई नेतृत्वाची आणि भक्कम मित्रपक्षाची नितांत गरज भासत आहे. भाजपने या पक्षाशी पुन्हा युतीचे संकेत दिले असले, तरी जागावाटपाच्या मुद्द्यावरून अद्यापही दोन्ही पक्षांत एकमत झालेले नाही.
भाजपचे ‘मिशन तमिळनाडू’ आणि ६० वर्षांचा वनवास-
तमिळनाडूच्या राजकारणात १९६७ मध्ये काँग्रेसची सत्ता गेल्यानंतर एकाही राष्ट्रीय पक्षाला स्वतंत्रपणे सत्ता स्थापन करता आलेली नाही. गेल्या सहा दशकांपासून असलेल्या या राजकीय दुष्काळाला पूर्णविराम देण्यासाठी भाजपने अत्यंत आक्रमक पावले उचलली आहेत. माजी पोलीस अधिकारी के. अन्नामलाई यांच्या रूपाने भाजपला तमिळनाडूमध्ये एक तरुण, सुशिक्षित आणि आक्रमक चेहरा मिळाला आहे. अन्नामलाई यांच्या पदयात्रा आणि सत्ताधाऱ्यांवरील थेट हल्ल्यांमुळे राज्यातील राजकीय वातावरण तापले आहे.
द्रविडी विचारधारेला राष्ट्रवादाचे आव्हान-
भाजपची रणनीती केवळ राजकीय नसून ती सांस्कृतिकही आहे. ‘द्रविडी राजकारणा’ला पर्याय देण्यासाठी भाजपने तमिळ अस्मितेची सांगड हिंदू संस्कृतीशी घालण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे. ‘काशी तमिळ संगमम’ सारख्या उपक्रमांतून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी तमिळ भाषा आणि संस्कृतीचा गौरव करत दाक्षिणात्य जनतेची मने जिंकण्याचा प्रयत्न केला आहे. द्रविडी पक्षांच्या ‘नास्तिक’ किंवा ‘धर्मनिरपेक्ष’ भूमिकेच्या विरोधात भाजपने ‘आध्यात्मिक राष्ट्रवादा’चा अजेंडा समोर ठेवला आहे.
तमिळनाडूच्या राजकारणात सुपरस्टार विजय यांचा ‘धमाका’: भाजपची ‘मोठी ऑफर’
पश्चिम बंगाल, आसाम, केरळ, तामिळनाडू आणि केंद्रशासित प्रदेश पुद्दुचेरी या राज्यांमध्ये विधानसभा निवडणुकांचे रणशिंग फुंकले गेले आहे. निवडणूक आयोगाने वेळापत्रक जाहीर करताच सर्वच राजकीय पक्षांनी सत्तास्थापनेसाठी आघाड्यांची गणिते जुळवण्यास वेग दिला आहे. या पार्श्वभूमीवर, तामिळनाडूच्या राजकीय पटलावर अभिनेता-राजकारणी विजय थलपती यांच्या ‘तमिळगा वेट्री कळगम’ (TVK) या नवनियुक्त पक्षाने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. तामिळनाडूमध्ये आपला प्रभाव वाढवण्यासाठी भारतीय जनता पक्ष (भाजप) विजय यांच्या पक्षाला राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीत (NDA) सामील करून घेण्यासाठी शर्थीचे प्रयत्न करत असल्याची जोरदार चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू आहे.
राजकीय समीकरणे आणि विजय थलपतींचा प्रभाव-
तामिळनाडूच्या राजकारणात चित्रपटसृष्टीतील नायकांचे नेहमीच मोठे वर्चस्व राहिले आहे. विजय थलपती यांची प्रचंड जनमानसातील लोकप्रियता पाहता, त्यांचा पक्ष आगामी निवडणुकीत ‘किंगमेकर’ ठरण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, जर विजय यांचा ‘टीव्हीके’ पक्ष भाजपासोबत युतीमध्ये सामील झाला, तर राज्यातील पारंपरिक द्रविडी राजकारणाची समीकरणे पूर्णपणे बदलू शकतात. अगदी अल्प मतांच्या फरकानेही निवडणुकीचा निकाल फिरवण्याची क्षमता विजय यांच्या पाठीशी असलेल्या तरुण मतदारांमध्ये आहे. यामुळेच भाजपाने या नवख्या परंतु प्रभावशाली पक्षाला आपल्या गोटात खेचण्यासाठी कंबर कसली आहे.
जागांचे गणित आणि उपमुख्यमंत्रीपदाचा प्रस्ताव-
विश्वासार्ह सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भाजपाने विजय यांच्या पक्षासमोर युतीसाठी अत्यंत आकर्षक प्रस्ताव ठेवला आहे. यामध्ये तामिळनाडू विधानसभेच्या एकूण जागांपैकी तब्बल ८० जागा ‘टीव्हीके’ला सोडण्याची तयारी भाजपाने दर्शवली असल्याचे बोलले जात आहे. एवढेच नव्हे तर, निवडणूक जिंकल्यानंतर विजय थलपती यांना उपमुख्यमंत्रीपद बहाल करण्याचा प्रस्तावही चर्चेच्या मेजावर आहे. एका लोकप्रिय अभिनेत्याला थेट सत्तेत महत्त्वाचे स्थान देऊन तामिळनाडूमध्ये आपले पाय रोवण्याचा भाजपाचा हा मोठा डाव असल्याचे मानले जात आहे.
मुख्यमंत्रीपदाचा पेच आणि मध्यस्थीचे प्रयत्न-
भाजपाकडून मोठे प्रस्ताव येत असले तरी, या चर्चेत सध्या एक मुख्य अडथळा असल्याचे समजते. काही अंतर्गत अहवालांनुसार, विजय थलपती हे स्वतः मुख्यमंत्रीपदासाठी आग्रही आहेत. तामिळनाडूच्या जनतेचा कल पाहता त्यांना थेट सर्वोच्च पदावर विराजमान होण्याची इच्छा असल्याने उपमुख्यमंत्रीपदाच्या प्रस्तावावर अद्याप शिक्कामोर्तब झालेले नाही. या राजकीय कोंडीवर तोडगा काढण्यासाठी भाजपाने विविध माध्यमांतून विजय यांच्याशी संपर्क साधला आहे. विशेष म्हणजे, या वाटाघाटींमध्ये काही बडे नेते मध्यस्थी करत असून, एका शेजारील राज्याचे उपमुख्यमंत्री देखील या चर्चेत महत्त्वाची भूमिका बजावत असल्याची माहिती समोर येत आहे.
