Bihar Sharif Sheetlashtami Temple : बिहारमधील नालंदा जिल्ह्यातून एक अत्यंत हृदयद्रावक घटना समोर आली आहे. नालंदा येथील मघडा भागात असलेल्या प्रसिद्ध माता शीतलाष्टमी मंदिरात भाविकांची प्रचंड गर्दी उसळल्याने झालेल्या चेंगराचेंगरीत ८ महिला भाविकांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे. चैत्र महिन्यातील शेवटचा मंगळवार असल्याने या मंदिरात दर्शनासाठी पहाटेपासूनच हजारो भाविकांनी गर्दी केली होती. या गर्दीवर नियंत्रण मिळवणे कठीण झाल्याने अचानक चेंगराचेंगरी झाली, ज्यामध्ये अनेक जण पायदळी तुडवले गेले. या भीषण दुर्घटनेत ६ हून अधिक भाविक गंभीर जखमी झाले असून, त्यांना तातडीने उपचारासाठी स्थानिक मॉडेल रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे.
या दुर्घटनेनंतर मंदिर परिसर आणि रुग्णालयामध्ये अत्यंत भीतीचे आणि आक्रोशाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. मृतांमध्ये सर्व महिलांचा समावेश असून, आतापर्यंत दोन मृतदेहांची ओळख पटवण्यात प्रशासनाला यश आले आहे. यामध्ये सकुन्त बिहार येथील रहिवासी दिनेश रजक यांच्या पत्नी रीता देवी (५० वर्षे) आणि मथुरापूर नूरसराय येथील कमलेश प्रसाद यांच्या पत्नी रेखा देवी (४५ वर्षे) यांचा समावेश आहे. उर्वरित मृतांची ओळख पटवण्याचे काम पोलीस प्रशासनाकडून युद्धपातळीवर सुरू आहे. अचानक घडलेल्या या प्रसंगामुळे भाविकांमध्ये पळापळ झाली आणि परिस्थिती हाताबाहेर गेली.
धार्मिक परंपरेनुसार चैत्र महिन्यातील शेवटच्या मंगळवारी माता शीतलादेवीच्या दर्शनाला विशेष महत्त्व असते, त्यामुळेच या परिसरात मोठ्या यात्रेचे स्वरूप प्राप्त झाले होते. मात्र, या आनंदाच्या वातावरणाचे रूपांतर काही क्षणातच शोकांतिकेत झाले. दुर्घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक प्रशासनाने आणि पोलिसांनी घटनास्थळी धाव घेतली असून मदतकार्य सुरू केले आहे.
शीतलाष्टमीच्या परंपरेचे महत्त्व आणि गर्दीचे कारण-
बिहारशरीफ (नालंदा) पासून अवघ्या ५ किलोमीटर अंतरावर मघडा या ऐतिहासिक गावात माता शीतलादेवीचे मंदिर वसलेले आहे. चैत्र महिन्यातील कृष्ण पक्षाच्या अष्टमीला, ज्याला ‘शीतलाष्टमी’ म्हणून ओळखले जाते, या दिवशी येथे मुख्य महापूजा संपन्न होते. या दिवशी या परिसरात ‘मंगला मेळा’ म्हणजेच मोठी जत्रा भरते. या धार्मिक परंपरेचे एक खास वैशिष्ट्य म्हणजे, शीतलाष्टमीच्या दिवशी कोणाच्याही घरी विस्तव पेटवला जात नाही किंवा चूल्हा पेटवला जात नाही. भाविक आदल्या दिवशी बनवलेले थंड (बासी) अन्नच प्रसाद म्हणून ग्रहण करतात आणि तेच माता शीतलादेवीला अर्पण केले जाते. याच श्रद्धेपोटी दरवर्षी या दिवशी भक्तगण पहाटेपासूनच लांबच लांब रांगा लावून मातेच्या दर्शनासाठी आतुर असतात.
याच पारंपारिक श्रद्धेमुळे यंदाही चैत्र महिन्याच्या शेवटच्या मंगळवारी भाविकांची अभूतपूर्व गर्दी मंदिरात लोटली होती. शीतलाष्टमीला देवीच्या दर्शनाने रोगराई दूर होते आणि कुटुंबात सुख-शांती लाभते, अशी भाविकांची गाढ श्रद्धा आहे. मात्र, या प्रचंड लोकसंख्येचे आणि रांगांचे योग्य नियोजन प्रशासनाकडून न झाल्याने या गर्दीचे रूपांतर एका भीषण चेंगराचेंगरीत झाले. या दुर्घटनेमुळे भक्तीच्या मार्गावर निघालेल्या निष्पाप महिला भाविकांना आपले प्राण गमवावे लागले आहेत.
