China Military Crisis: चीनच्या लष्करी आणि राजकीय वर्तुळात सध्या मोठी भूकंपसदृश स्थिती निर्माण झाली आहे. चीनच्या केंद्रीय लष्करी आयोगाचे उपाध्यक्ष जनरल झांग युक्सिया यांची ‘शिस्त आणि कायद्याच्या गंभीर उल्लंघना’प्रकरणी चौकशी सुरू करण्यात आली आहे.
झांग युक्सिया हे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांचे अत्यंत विश्वासू मानले जात होते, मात्र त्यांच्यावर लागलेल्या आरोपांमुळे संपूर्ण जगात चर्चा सुरू झाली आहे.
काय आहेत गंभीर आरोप?
रिपोर्टनुसार, 75 वर्षीय जनरल झांग युक्सिया यांच्यावर केवळ भ्रष्टाचाराचेच नाही, तर देशद्रोहासारखे गंभीर आरोप आहेत.
- अण्वस्त्रांची गुपिते लीक: झांग यांनी चीनच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमातील अत्यंत संवेदनशील तांत्रिक माहिती अमेरिकेला पुरवल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.
- मोठी लाचखोरी: लष्करी बढतीसाठी कोट्यवधी रुपयांची लाच घेतल्याचा त्यांच्यावर आरोप आहे.
- गटबाजी आणि अधिकारांचा गैरवापर: लष्करामध्ये स्वतःची राजकीय टोळी तयार करून वैयक्तिक फायद्यासाठी पदाचा गैरवापर केल्याचा ठपका त्यांच्यावर ठेवण्यात आला आहे.
मोठी लष्करी स्वच्छता मोहीम
ही कारवाई म्हणजे चीनच्या लष्करी खरेदी यंत्रणेतील भ्रष्टाचार मुळापासून उपटून टाकण्याच्या मोहिमेचा भाग असल्याचे बोलले जात आहे. यापूर्वी माजी संरक्षण मंत्री ली शांगफू यांनाही अशाच प्रकारे पदावरून हटवून पक्षातून बाहेर काढले होते.
2023 पासून आतापर्यंत चीनमधील 50 पेक्षा जास्त वरिष्ठ लष्करी अधिकारी आणि संरक्षण उद्योगातील दिग्गजांची चौकशी सुरू करण्यात आली आहे.
अफवांचे पेव आणि अविश्वास
या बातमीनंतर चीनमध्ये अनेक अफवांना ऊत आला आहे. झांग युक्सिया आणि इतर वरिष्ठ जनरलना ताब्यात घेतल्याचे, तसेच लष्करी तुकड्यांमध्ये संघर्ष झाल्याचे दावे सोशल मीडियावर केले जात आहेत. मात्र, चिनी अधिकाऱ्यांनी किंवा पाश्चात्य गुप्तचर संस्थांनी या वृत्ताला अद्याप अधिकृत दुजोरा दिलेला नाही.
काही तज्ज्ञांच्या मते, अण्वस्त्रांची गुपिते अमेरिकेला विकण्याचा आरोप अत्यंत धक्कादायक आहे, कारण चीनच्या अण्वस्त्र विभागावर अत्यंत कडक नियंत्रण असते. अशा स्थितीत इतकी मोठी माहिती बाहेर जाणे हे चिनी सुरक्षेचे मोठे अपयश मानले जाईल.
जागतिक परिणाम
झांग युक्सिया यांच्यासारख्या बड्या लष्करी नेत्याची चौकशी होणे, हे शी जिनपिंग आपली सत्ता अधिक मजबूत करत असल्याचे लक्षण मानले जात आहे. या कारवाईमुळे चीनच्या लष्करी सज्जतेवर आणि प्रादेशिक सुरक्षिततेवर काय परिणाम होतो, याकडे भारतासह शेजारील देशांचे बारीक लक्ष आहे.
