Donald Trump Greenland Takeover : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जगातील सर्वात मोठे बेट असलेल्या ‘ग्रीनलँड’वर ताबा मिळवण्यासाठी पुन्हा एकदा आक्रमक पाऊल उचलले आहे. व्हाइट हाऊसने दिलेल्या माहितीनुसार, ट्रम्प आणि त्यांचे सल्लागार ग्रीनलँड ताब्यात घेण्याच्या विविध पर्यायांवर चर्चा करत आहेत.
अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी हे बेट ताब्यात घेणे आवश्यक असल्याचे ट्रम्प यांचे म्हणणे आहे. मात्र, ग्रीनलँडचे स्थानिक नेते आणि डेन्मार्कने हा प्रस्ताव पूर्णपणे फेटाळून लावला आहे.
ट्रम्प यांना ग्रीनलँड का हवे आहे?
उत्तर ध्रुवीय क्षेत्रात (आर्क्टिक) असलेले ग्रीनलँड हे भौगोलिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ट्रम्प यांच्या मते, या भागात रशिया आणि चीनच्या जहाजांचा वावर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे, जो अमेरिकेसाठी धोकादायक आहे. “आम्हाला ग्रीनलँड खनिजांसाठी नाही, तर राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी हवे आहे,” असे ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले आहे.
असे असले तरी, ग्लोबल वार्मिंगमुळे बर्फ वितळत असल्याने या बेटावरील दुर्मिळ खनिजे, युरेनियम आणि लोखंडाचा साठा मिळवणे सोपे होणार आहे, याकडेही तज्ज्ञ लक्ष वेधत आहेत.
लष्करी कारवाईचे संकेत?
ट्रम्प प्रशासन ग्रीनलँड मिळवण्यासाठी लष्करी बळाचा वापर करण्याच्या शक्यतेवरही विचार करत असल्याचे समोर आले आहे. अमेरिकेचे संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांनी संसदेत सांगितले की, पेंटागनकडे यासाठी ‘आकस्मिक योजना’ तयार आहेत.
2019 मध्ये आपल्या पहिल्या कार्यकाळात ट्रम्प यांनी ग्रीनलँड विकत घेण्याची ऑफर दिली होती, जी तेव्हा फेटाळली गेली होती. आता जानेवारी 2025 मध्ये सत्तेत परतल्यानंतर त्यांनी हा मुद्दा पुन्हा लावून धरला आहे.
डेन्मार्क आणि ‘नाटो’चा तीव्र विरोध
ग्रीनलँड हा डेन्मार्कचा स्वायत्त भाग आहे. डेन्मार्कच्या पंतप्रधान मेटे फ्रेडरिकसेन यांनी ट्रम्प यांच्या या भूमिकेचा तीव्र निषेध केला असून, ग्रीनलँडवर ताबा मिळवण्याचा कोणताही प्रयत्न ‘नाटो’ (NATO) संघटनेचा अंत ठरू शकतो, असा इशारा दिला आहे.
ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टार्मर यांनीही ट्रम्प यांना “ग्रीनलँडपासून दूर राहा” असे ठणकावून सांगितले आहे. फ्रान्स, जर्मनी आणि इटली यांसारख्या युरोपीय देशांनीही डेन्मार्कला पाठिंबा दिला आहे.
ग्रीनलँडमधील जनतेची भूमिका
ग्रीनलँडचे पंतप्रधान जेन्स फ्रेडरिक निल्सन यांनी ट्रम्प यांच्या या योजनेला ‘कल्पनाविश्व’ असे संबोधले आहे. “ग्रीनलँड हे ग्रीनलँडच्या लोकांचे आहे,” अशी भूमिका तिथल्या जनतेने घेतली आहे.
2025 मध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्येही स्थानिक लोकांनी अमेरिकेचा भाग होण्यास स्पष्ट नकार दिला होता. ट्रम्प यांनी तिथे ‘विशेष दूत’ नियुक्त केल्याने स्थानिक लोकांमध्ये संतापाचे वातावरण आहे.
ग्रीनलँडवर गेल्या 300 वर्षांपासून डेन्मार्कचे नियंत्रण आहे. दुसऱ्या महायुद्धापासून अमेरिकेचे तिथे लष्करी तळ असले तरी, आता संपूर्ण बेटावर ताबा मिळवण्याच्या ट्रम्प यांच्या हट्टा मुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठा राजनैतिक तणाव निर्माण झाला आहे.
हे देखील वाचा – Bank Strike 2026: सलग 3 दिवस बँका राहणार बंद! 27 जानेवारीला देशव्यापी संपाची हाक; ‘या’ कामांसाठी ग्राहकांची होऊ शकते ओढाताण
