Hijab Ban : उत्तर प्रदेशातील झाशी येथे घडलेल्या घटनेनंतर देशभरात दागिन्यांच्या दुकानांच्या सुरक्षेबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली असून, त्याच पार्श्वभूमीवर बिहार ज्वेलर्स असोसिएशनने एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. बुधवारी, ७ जानेवारी रोजी असोसिएशनने सुरक्षेच्या दृष्टीने राज्यातील सर्व ज्वेलरी दुकानांसाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर केली आहेत.
या निर्णयानुसार, बिहारमधील कोणत्याही सोन्या-चांदीच्या दुकानात हिजाब, नकाब किंवा बुरखा परिधान करून येणाऱ्या व्यक्तींना थेट प्रवेश देण्यात येणार नाही. ग्राहकांनी चेहरा स्पष्ट दिसेल अशा स्वरूपात दुकानात प्रवेश करावा, अशी सूचना असोसिएशनकडून करण्यात आली आहे. हा निर्णय केवळ सुरक्षेच्या कारणास्तव घेण्यात आला असून, दागिन्यांच्या दुकानांमध्ये वाढत्या चोरी, फसवणूक आणि गुन्हेगारी घटनांचा विचार करून तो लागू करण्यात आल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
बिहार ज्वेलर्स असोसिएशनच्या पदाधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सीसीटीव्ही कॅमेरे, चेहरा ओळख प्रणाली आणि कर्मचाऱ्यांची सतर्कता यावर आधारित सुरक्षा व्यवस्थेत अडथळा निर्माण होऊ नये, यासाठी हा निर्णय आवश्यक ठरला आहे. चेहरा पूर्णपणे झाकलेला असल्यास संशयास्पद हालचाली ओळखणे कठीण होते, असा अनुभव अनेक ज्वेलर्सनी व्यक्त केल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
या निर्णयामुळे ग्राहकांनी दुकानात प्रवेश करताना सुरक्षाविषयक नियमांचे पालन करावे, असे आवाहन असोसिएशनकडून करण्यात आले आहे. तसेच, कोणत्याही समाज, धर्म किंवा व्यक्तीविरोधात हा निर्णय नसून, तो केवळ व्यावसायिक सुरक्षिततेसाठी घेतलेला असल्याचेही असोसिएशनने स्पष्ट केले आहे.
बिहार ज्वेलर्स असोसिएशनने सुरक्षेच्या कारणास्तव घेतलेल्या निर्णयानंतर आता त्या नियमांची अंमलबजावणी अधिक कडक करण्यात आली आहे. हिजाब, नकाब किंवा बुरखा परिधान करून येणाऱ्या व्यक्तींप्रमाणेच, हेल्मेट किंवा मुरेठा घालून येणाऱ्या पुरुषांनाही सोन्या-चांदीच्या दुकानात प्रवेश नाकारण्यात येणार आहे. दागिन्यांच्या दुकानांमध्ये होणाऱ्या संभाव्य गैरप्रकारांना आळा घालण्यासाठी हा निर्णय घेतल्याचे असोसिएशनने स्पष्ट केले आहे.
या नियमांची माहिती सर्वसामान्य ग्राहकांपर्यंत पोहोचावी, यासाठी प्रत्येक ज्वेलरी शॉपच्या बाहेर स्पष्ट सूचना लावण्यात येत आहेत. या सूचनेत “मास्क, बुरखा, नकाब आणि हेल्मेट घालून दुकानात प्रवेश करण्यास मनाई आहे,” असे ठळक अक्षरांत नमूद करण्यात आले आहे. ग्राहकांनी चेहरा पूर्णपणे उघडा ठेवूनच दुकानात प्रवेश करावा, अशी अपेक्षा यामागे असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
ज्वेलर्स असोसिएशनच्या पदाधिकाऱ्यांच्या मते, सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि इतर सुरक्षा यंत्रणांचा प्रभावी वापर करण्यासाठी ग्राहकांचा चेहरा स्पष्ट दिसणे अत्यावश्यक आहे. चेहरा झाकलेला असल्यास ओळख पटवणे कठीण जाते, तसेच संशयास्पद हालचाली वेळेत हेरता येत नाहीत, असा अनुभव अनेक व्यापाऱ्यांनी मांडल्याचे त्यांनी सांगितले.
राजदने या निर्णयावर टीका करत म्हटले आहे की, सुरक्षेच्या नावाखाली विशिष्ट धार्मिक परिधान, विशेषतः हिजाब आणि नकाब, यांना लक्ष्य करणे चुकीचे आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, प्रत्येक व्यक्तीला धर्म आणि परिधान यावरून भेदभाव न करता समान वागणूक मिळावी, असे ते म्हणाले. त्यांनी हा निर्णय धार्मिक स्वातंत्र्यावर आघात ठरू शकतो, असा इशारा देखील दिला.
दुसरीकडे, भाजपने या टीकेला उत्तर देताना कठोर भूमिका घेतली. त्यांच्या मतानुसार, “हा भारत आहे, इस्लामिक देश नाही. येथे हिजाबचे काय काम आहे?” असे विधान करत त्यांनी या निर्णयाला पूर्णपणे समर्थन दर्शविले. भाजपच्या मते, सार्वजनिक सुरक्षा आणि नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी दुकानांमध्ये चेहरा स्पष्ट दिसणे आवश्यक आहे, आणि हे नियम धर्म किंवा जात पात यावर आधारित नाहीत, तर व्यावहारिक सुरक्षेवर आधारित आहेत.
हा निर्णय कोणत्याही समुदायाच्या विरोधात नाही-ज्वेलर्स
बिहारमधील सराफा व्यापाऱ्यांनी सुरक्षा कारणांमुळे घेतलेल्या नवीन निर्णयाचे स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, हिजाब, नकाब, बुरखा, हेल्मेट किंवा मुरेठा घालून दुकानात येण्यास मनाई करणे कोणत्याही समुदाय, धर्म किंवा सामाजिक वर्गाच्या विरोधात नाही; हे पाऊल पूर्णपणे दागिन्यांच्या दुकानांच्या आणि ग्राहकांच्या सुरक्षेसाठी उचलण्यात आले आहे.
गेल्या काही काळापासून बिहारमधील विविध जिल्ह्यांमध्ये सराफा दुकानदारांवर लुटमारी आणि चोरीच्या घटनांचा सतत सामना होत आहे. अनेक वेळा गुन्हेगार आपल्या ओळखी लपवण्यासाठी चेहरे झाकून दुकानांमध्ये घुसतात आणि चोरी करून पळून जातात. अशा परिस्थितीत दुकानदारांची आणि ग्राहकांची सुरक्षा सुनिश्चित करणे महत्त्वाचे बनले आहे.
ऑल इंडिया गोल्ड अँड ज्वेलर्स असोसिएशनचे प्रदेशाध्यक्ष अशोक कुमार वर्मा यांनी सांगितले की, “सराफा व्यवसाय नेहमीच गुन्हेगारांच्या निशाण्यावर राहिला आहे. रोजच दुकानदारांवर लुटमारी किंवा चोरीच्या घटना घडत आहेत. चेहरे झाकलेले असल्यामुळे गुन्हेगारांना ओळखणे कठीण होते. हे थांबवण्यासाठी आम्ही हा निर्णय घेतला आहे. हे फक्त सुरक्षेला लक्षात घेऊन केलेले पाऊल आहे.”
व्यापाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, हा नियम लागू केल्यामुळे दुकानांमध्ये उपस्थित कर्मचाऱ्यांची आणि ग्राहकांची सुरक्षा अधिक प्रभावी रीतीने सुनिश्चित केली जाईल. तसेच, दुकानांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि इतर सुरक्षा उपायांसह चेहरा स्पष्ट दिसणे आवश्यक असल्याने, चेहरा झाकलेल्यांवर प्रवेश बंद करणे ही व्यावहारिक गरज ठरली आहे.
सराफा असोसिएशनच्या पदाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, हा निर्णय केवळ गुन्हेगारी रोखण्यासाठी आणि व्यवसायातील सुरक्षिततेसाठी आहे. कोणत्याही धार्मिक किंवा सामाजिक अस्मितेवर हल्ला नाही, तसेच ग्राहक आणि दुकानदार यांचे संरक्षण हा या निर्णयाचा मुख्य उद्देश आहे.
आता जाणून घ्या या निर्णयावर वेगवेगळ्या शहरातील ज्वेलर्सचे काय म्हणणे आहे
गयाजी : बिहारमधील सराफा व्यवसायातील सुरक्षेच्या वाढत्या चिंतेमुळे घेण्यात आलेल्या नवीन निर्णयावर काही स्थानिक व्यापाऱ्यांनी स्पष्ट मत मांडले आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, फक्त बुरखा, हिजाब किंवा नकाबच नव्हे, तर हेल्मेट किंवा मास्क काढण्यावरही कोणताही आक्षेप नसावा. “यामध्ये आपली सुरक्षा आहे. जर पोलिसांनी उद्या कुणी व्यक्ती ओळखायला विचारले, तर आपण काय उत्तर देणार?” असे प्रश्न त्यांनी उपस्थित केले.
त्यांच्या मते, दागिन्यांच्या दुकानांमध्ये चेहरा स्पष्ट नसल्यास गुन्हेगारांना ओळखणे कठीण होते आणि त्यामुळे व्यवसायिकांची तसेच ग्राहकांची सुरक्षा धोक्यात येते. या कारणास्तव दुकानांमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी चेहरा उघडा ठेवणे गरजेचे आहे. हे नियम कोणत्याही धार्मिक किंवा सामाजिक भेदभावाशिवाय, फक्त सुरक्षिततेसाठी लागू केले आहेत.
त्यांनी सांगितले की, सतत वाढत असलेल्या चोरी आणि लुटमारीच्या घटनांचा सामना करण्यासाठी हा निर्णय अपरिहार्य ठरला आहे. “दुकानदार आणि ग्राहक यांच्या जीवन आणि मालमत्तेचे संरक्षण हा मुख्य उद्देश आहे,” असेही त्यांनी नमूद केले.
कटिहार : याच प्रकरणी कटिहार या शहरातील देखील काही ज्वेलर्सनी सांगितले की, बिहार ज्वेलर्स असोसिएशनने हिजाब, नकाब, बुरखा, हेल्मेट किंवा मास्क घालून दुकानात येण्यास मनाई करण्याचा निर्णय घेतला आहे, त्यास आम्ही पूर्णपणे सहमत आहोत. “सुरक्षेच्या दृष्टीने हा निर्णय अगदी योग्य आहे,” असे त्यांनी नमूद केले.
त्यांनी पुढे सांगितले की, “आम्ही अजून दुकानाच्या बाहेर नोटीस लावलेली नाही, पण सर्व कर्मचारी आणि सुरक्षा रक्षक या नियमांवर पूर्ण लक्ष ठेवत आहेत. ग्राहक आणि दुकानदारांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी आम्ही आवश्यक ती खबरदारी घेणार आहोत.”
त्यांच्या मते, व्यवसायिकांवर आणि ग्राहकांवर होणारे संभाव्य धोके टाळण्यासाठी नियमांचे पालन करणे गरजेचे आहे. दुकानांमध्ये चेहरा स्पष्ट नसल्यास, चोरी किंवा लुटमारीच्या घटनांचा धोका वाढतो, त्यामुळे या उपाययोजनेमुळे सुरक्षा व्यवस्थेत सुधारणा होईल.
या निर्णयावरील काही राजकीय प्रतिक्रिया :
सुरक्षेच्या नावाखाली हिजाब आणि नकाबला केले जात आहे लक्ष्य -आरजेडी
बिहारमधील ज्वेलरी दुकानदारांनी हिजाब, नकाब, बुरखा, हेल्मेट किंवा मास्क घालून दुकानात प्रवेश करण्यास मनाई करण्याचा निर्णय घेतल्यावर राजकीय वर्तुळात तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त केली गेली आहे. आरजेडीचे प्रदेश प्रवक्ते एजाज अहमद यांनी या निर्णयावर टीका करत म्हटले की, “हे पाऊल भारताच्या संविधानाच्या आणि संवैधानिक परंपरांच्या पूर्णपणे विरोधात आहे. सुरक्षेच्या नावाखाली हिजाब आणि नकाबला लक्ष्य करणे केवळ चुकीचे नाही, तर ही धार्मिक भावना दुखावणारी कृती देखील आहे. अशा प्रकारचे निर्णय संविधानांतर्गत नागरिकांना मिळालेले धार्मिक स्वातंत्र्य आणि मूलभूत अधिकार हिरावून घेण्याच्या कटाचा भाग आहेत.”
एजाज अहमद यांनी पुढे आरोप केला की, अशा कटात भाजप आणि आरएसएसशी संबंधित लोक आधीपासूनच सक्रिय आहेत, आणि आता काही ज्वेलरी दुकानदार त्याच अजेंड्याला पुढे नेण्याचा प्रयत्न करत आहेत. “सुरक्षेच्या नावाखाली कोणत्याही विशिष्ट धार्मिक ओळखीला लक्ष्य करणे कोणत्याही परिस्थितीत योग्य नाही,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
याच पार्श्वभूमीवर एमआयएमचे राष्ट्रीय प्रवक्ते आदिल हसन यांनीही आपली प्रतिक्रिया व्यक्त केली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, “देशात आधीच अल्पसंख्याक समुदायांना लक्ष्य केले जात आहे. आता खासगी दुकानांद्वारे धार्मिक स्वातंत्र्यावर हल्ला केला जात आहे. सुरक्षा व्यवस्थेच्या नावाखाली कोणत्याही समुदाय किंवा धार्मिक चिन्हांना प्रतिबंधित करणे घटनात्मकदृष्ट्या अस्वीकार्य आहे. ज्वेलरी दुकानदारांनी हा निर्णय तात्काळ मागे घ्यावा.”
सराफा व्यवसायातील हा निर्णय आणि त्यावरुन सुरू झालेली चर्चा फक्त स्थानिक व्यवसायाच्या सुरक्षेपुरती मर्यादित राहिली नाही, तर अल्पसंख्याकांच्या अधिकारांशी संबंधित गंभीर संवैधानिक प्रश्न उभे केले आहेत. त्यामुळे बिहारमध्ये या निर्णयाचा सामाजिक आणि राजकीय परिणाम दोन्ही बाजूंनी चर्चेचा विषय ठरत आहे.
हे देखील वाचा – MG Windsor EV : टाटा मोटर्सला मोठा धक्का! ‘ही’ ठरली 2025 मधील सर्वाधिक विकली जाणारी इलेक्ट्रिक कार; पाहा खासियत
