Gulf War Impact on India: अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात पेटलेल्या युद्धामुळे भारताच्या चिंतेत मोठी भर पडली आहे. आखाती देशांशी भारताचे असलेले आर्थिक आणि सामाजिक संबंध इतके घट्ट आहेत की, तिथल्या संघर्षाचे पडसाद थेट भारतीय बाजारपेठेत आणि घराघरांत उमटू लागले आहेत. या युद्धाचा भारताला प्रामुख्याने तीन आघाड्यांवर मोठा फटका बसला आहे.
१. ऊर्जा सुरक्षा आणि महागाईचा धोका
भारताच्या एकूण कच्च्या तेल आयातीपैकी ५५% पेक्षा जास्त वाटा आखाती देशांतून येतो. ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ हा समुद्री मार्ग युद्धाने प्रभावित झाल्यामुळे इंधन पुरवठ्यात अडथळे निर्माण झाले आहेत.
- इंधन दरवाढ: कच्च्या तेलाच्या किमतीत प्रति बॅरल १० डॉलरची वाढ झाल्यास भारतात महागाईचा दर ०.२५ टक्क्यांनी वाढू शकतो.
- गॅस टंचाई: भारताकडे कच्च्या तेलाचा साठा ३० ते ३५ दिवस पुरेल इतका असला, तरी एलपीजी (LPG) आणि एलएनजी (LNG) चा साठा मर्यादित आहे. पुरवठा जास्त काळ खंडित राहिल्यास स्वयंपाकाच्या गॅसची मोठी टंचाई निर्माण होऊ शकते.
२. १० दशलक्ष भारतीयांचा रोजगार आणि सुरक्षा
सौदी अरेबिया, यूएई, कतार आणि कुवेत यांसारख्या सहा आखाती देशांमध्ये मिळून सुमारे १० दशलक्ष (१ कोटी) भारतीय नागरिक काम करतात.
- रेमिटन्समध्ये घट: २०२४-२५ मध्ये परदेशातील भारतीयांनी १३५ अब्ज डॉलर भारतात पाठवले होते, ज्यातील मोठा वाटा आखाती देशांचा होता. युद्धामुळे तिथले उद्योग प्रभावित झाल्यास हा पैसा येणे थांबेल.
- सुरक्षेचा प्रश्न: युद्धाचे लोण अरब देशांपर्यंत पसरल्यास तिथे राहणाऱ्या भारतीयांच्या जीविताचा आणि सुरक्षेचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. मोठ्या प्रमाणावर भारतीयांना मायदेशी परतावे लागल्यास बेरोजगारीची नवी समस्या निर्माण होईल.
३. व्यापार आणि चाबहार बंदर
भारताने इराणमध्ये विकसित केलेले ‘चाबहार बंदर’ हे अफगाणिस्तान आणि मध्य आशियासाठी महत्त्वाचे व्यापारी द्वार आहे.
- प्रकल्प ठप्प: अमेरिकेचे निर्बंध आणि युद्धाच्या परिस्थितीमुळे या बंदराचे कामकाज प्रभावित झाले आहे. यामुळे भारताची मध्य आशियातील रणनीतिक पकड कमकुवत होण्याची भीती आहे.
- खते आणि उद्योग: शेतीसाठी आवश्यक असणारी खते आणि उद्योगांसाठी लागणारी पेट्रोकेमिकल्सची आयात आखाती देशांतून होते. पुरवठा साखळी विस्कळीत झाल्यामुळे खतांच्या किमती वाढून शेतीवरही याचा परिणाम होऊ शकतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, आखाती देशांतील हे युद्ध केवळ सीमांपुरते मर्यादित नसून भारताच्या तिजोरीला आणि सर्वसामान्यांच्या खिशाला मोठी कात्री लावणारे ठरत आहे.
