Israel-Iran War : पश्चिम आशियातील इस्रायल आणि इराणमधील वाढत्या लष्करी संघर्षामुळे केवळ जागतिक राजकारणच नाही, तर भारताची अर्थव्यवस्थाही प्रभावित झाली आहे. अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर आणि त्याला प्रत्युत्तर म्हणून सुरू झालेल्या क्षेपणास्त्र युद्धामुळे आखाती देशांतील सुरक्षा धोक्यात आली आहे. याचा थेट परिणाम भारताच्या इंधन पुरवठ्यावर, व्यापारावर आणि विमान वाहतुकीवर होत आहे.
इंधन दरांवर थेट परिणाम
आखाती देश हे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याचे मुख्य केंद्र आहेत. या प्रदेशातील अस्थिरतेमुळे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) जागतिक किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. भारताची इंधनाची गरज मोठ्या प्रमाणावर आयातीवर अवलंबून असल्याने, कच्च्या तेलाचे दर भडकल्यामुळे देशांतर्गत पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. यासोबतच विमान इंधनाच्या (ATF) दरातही वाढ होत असून, त्याचा बोजा विमान कंपन्यांवर पडत आहे.
व्यापार आणि पुरवठा साखळी विस्कळीत
आखाती देश हा भारताचा युरोप, मध्य पूर्व आणि उत्तर अमेरिकेशी जोडणारा मुख्य व्यापारी मार्ग आहे. अनेक देशांनी आपली हवाई हद्द बंद केल्यामुळे किंवा त्यावर निर्बंध आणल्यामुळे मालवाहतुकीवर परिणाम झाला आहे:
- विमान वाहतूक: हवाई क्षेत्र बंद असल्याने भारतीय विमानांना वळसा घालून जावे लागत आहे. यामुळे प्रवासाचा वेळ 45 मिनिटे ते 2 तासांपर्यंत वाढला असून इंधनाचा खर्च प्रचंड वाढला आहे.
- वाहतूक खर्च: मार्ग बदलल्यामुळे आणि तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे लॉजिस्टिक खर्च वाढला आहे. याचा परिणाम आयात-निर्यात होणाऱ्या वस्तूंच्या किमतींवर होऊन महागाई वाढण्याची भीती आहे.
पर्यटन आणि विमान प्रवास
दुबई, दोहा आणि अबुधाबी ही भारतीय प्रवाशांसाठी महत्त्वाची ट्रान्झिट हब आहेत. या विमानतळांवरील कामकाज विस्कळीत झाल्यामुळे हजारो भारतीय प्रवासी अडकून पडले आहेत. पर्यटनावरही याचे नकारात्मक परिणाम होत असून, अनेकांनी आपले आखाती देशांचे दौरे रद्द केले आहेत. व्यावसायिक प्रवासही कमी झाला असून कंपन्यांनी आपल्या कर्मचाऱ्यांना व्हिडिओ कॉलद्वारे बैठका घेण्याचे आवाहन केले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, भारताचे पर्यटन आणि हवाई क्षेत्र कोरोना महामारीनंतर आता कुठे रुळावर येत होते, मात्र या युद्धामुळे पुन्हा एकदा अनिश्चिततेचे सावट निर्माण झाले आहे. जर हा संघर्ष लांबला, तर भारताच्या परकीय चलन साठ्यावर आणि एकूणच आर्थिक विकास दरावर याचा परिणाम होऊ शकतो.
