Strait of Hormuz Crisis: मध्य पूर्वेतील युद्धाने आता हिंसक वळण घेतले असून त्याचा थेट परिणाम जागतिक व्यापारावर होत आहे. इराणने जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक असलेल्या ‘हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनी’वर आपले नियंत्रण अधिक घट्ट केले आहे.
रिपोर्टनुसार, इराण या मार्गावरून जाणाऱ्या काही व्यापारी जहाजांकडून चक्क 2 दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे 18 कोटी रुपये) वसूल करत आहे.
युद्धाचा खर्च वसूल करण्याची इराणची रणनीती
इराणच्या संसदेतील राष्ट्रीय सुरक्षा समितीचे सदस्य अलाद्दिन बोरुजेर्दी यांनी या निर्णयाची पुष्टी केली आहे. “युद्धासाठी मोठा खर्च येतो, त्यामुळे हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांकडून शुल्क आकारणे हे आमच्या अधिकाराचे आणि शक्तीचे प्रतीक आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
मात्र, इराणवर अनेक आंतरराष्ट्रीय निर्बंध असल्याने अशा प्रकारचे आर्थिक व्यवहार करणे जागतिक शिपिंग कंपन्यांसाठी मोठे आव्हान ठरणार आहे.
इंधन पुरवठा साखळी विस्कळीत
हॉर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील 20 टक्के तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या वाहतुकीचा मुख्य मार्ग आहे. मार्चच्या पहिल्या आठवड्यापासून हा मार्ग विस्कळीत झाल्यामुळे जगभरात इंधनाचे दर गगनाला भिडले आहेत. इराणने हा मार्ग केवळ ‘शत्रू’ देशांच्या जहाजांसाठी बंद असल्याचे म्हटले असले तरी, प्रत्यक्षात सर्वच व्यापारी वाहतुकीला याचा फटका बसला आहे.
भारत आणि पाकिस्तानच्या जहाजांना दिलासा?
काही अहवालांनुसार, इराण निवडक देशांना या मार्गावरून जाण्याची परवानगी देत आहे.
- भारतीय जहाजे: नुकतीच दोन भारतीय गॅस वाहक जहाजे या मार्गावरून सुरक्षितपणे बाहेर पडली आहेत.
- पाकिस्तान: पाकिस्तानच्या एका तेलवाहू जहाजानेही इराणशी वाटाघाटी करून मार्ग काढला आहे.
- जपान: इराणने जपानच्या जहाजांनाही या मार्गावरून जाण्याची तयारी दर्शवली आहे.
ट्रम्प यांचा इशारा आणि युद्धाचा भडका
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला 48 तासांचा अल्टीमेटम दिला आहे. जर हा सागरी मार्ग पूर्णपणे खुला केला नाही, तर इराणच्या वीज प्रकल्पांवर हल्ले करण्याची धमकी त्यांनी दिली आहे. याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणनेही मध्य पूर्वेतील ऊर्जेच्या पायाभूत सुविधा उद्ध्वस्त करण्याचा इशारा दिला
या जागतिक संकटामुळे येणाऱ्या काळात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत मोठी वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
हे देखील वाचा – PM Modi New Record: पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा नवा विक्रम! लोकशाहीतील सर्वात प्रदीर्घ काळ सत्तेत राहणारे भारतीय नेते









