Manipur in Turmoil Again : मणिपूरमधील उख्रुल जिल्ह्यात दोन आदिवासी समुदायांमध्ये झालेल्या संघर्षाने हिंसक वळण घेतल्याने परिस्थिती अत्यंत तणावपूर्ण बनली आहे. जिल्ह्यातील लिटन गावामध्ये तांगखुल नागा आणि कुकी समुदायातील सदस्यांमध्ये उडालेल्या वादाचे पर्यवसान भीषण हिंसाचारात झाले. या धुमश्चक्रीत डझनावारी खाजगी घरे आणि सरकारी कर्मचाऱ्यांची निवासस्थाने आंदोलकांकडून पेटवून देण्यात आली, ज्यामुळे परिसरात भीतीचे वातावरण पसरले आहे.
या हिंसाचाराच्या भीषणतेमुळे आणि जीविताच्या भीतीने शेकडो रहिवाशांनी आपली घरे सोडून सुरक्षित स्थळी स्थलांतर करण्यास सुरुवात केली आहे. परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी उख्रुल जिल्हा प्रशासनाने तातडीने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना लागू केल्या आहेत. प्रशासनाने जिल्ह्यात अग्न्यास्त्रांचे (firearms) प्रदर्शन करण्यावर संपूर्णपणे बंदी घातली आहे. तसेच, परवानाधारक शस्त्रे असलेल्या नागरिकांना कडक इशारा देण्यात आला आहे की, जर कोणत्याही नियमांचे उल्लंघन झाले, तर संबंधित शस्त्रास्त्रांचे परवाने तात्काळ निलंबित केले जातील.
राज्यातील वांशिक संघर्षाची पार्श्वभूमी लक्षात घेता, सुरक्षा दलांच्या जास्तीच्या तुकड्या घटनास्थळी तैनात करण्यात आल्या आहेत. जाळपोळ आणि हिंसेच्या या घटनांमुळे गावकऱ्यांचे अतोनात नुकसान झाले असून, कायदा व सुव्यवस्था राखण्याचे मोठे आव्हान प्रशासनासमोर उभे राहिले आहे.
उख्रुलमध्ये वांशिक संघर्षाचा भडका: २० हून अधिक घरे आणि सरकारी मालमत्तांची जाळपोळ; परिसरात कडेकोट सुरक्षा तैनात
मणिपूरमधील उख्रुल जिल्ह्यात दोन समुदायांमध्ये उसळलेल्या हिंसक संघर्षाने रौद्र रूप धारण केले असून, परिस्थिती अद्यापही कमालीची तणावपूर्ण आहे. संतप्त जमावाने केलेल्या जाळपोळीत दोन्ही समुदायांच्या मिळून २० पेक्षा अधिक घरांना आग लावून ती भस्मसात केली आहेत. या भीषण हिंसाचारात केवळ खाजगी घरेच नव्हे, तर सरकारी मालमत्तांनाही लक्ष्य करण्यात आले. अनेक शासकीय निवासस्थाने आणि परिसरात उभी असलेली खाजगी वाहने दंगलखोरांनी पेटवून दिल्याने सर्वत्र भीतीचे आणि दहशतीचे वातावरण पसरले आहे.
या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेता, प्रशासनाने संपूर्ण परिसरात मोठ्या प्रमाणावर सशस्त्र सुरक्षा दलांची तैनात केली आहे. परिस्थिती हाताबाहेर जाऊ नये यासाठी लष्कर आणि निमलष्करी दलांच्या तुकड्या सातत्याने गस्त घालत आहेत. “विभागातील परिस्थिती अद्यापही संवेदनशील असून प्रशासन प्रत्येक घडामोडीवर अत्यंत बारकाईने लक्ष ठेवून आहे,” असे अधिकृत सूत्रांकडून सांगण्यात आले.
जाळपोळीच्या या घटनांमुळे मोठ्या प्रमाणावर मालमत्तेचे नुकसान झाले असून, सामान्य नागरिकांचे जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे. अफवांना आळा घालण्यासाठी आणि पुढील अनुचित प्रकार रोखण्यासाठी सुरक्षा यंत्रणांनी कडक निर्बंध लादले आहेत.
क्षुल्लक वादातून वांशिक संघर्षाचा भडका; उख्रुलमध्ये गोळीबार आणि जाळपोळ, रहिवाशांचे मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर
मणिपूरमधील उख्रुल जिल्ह्यात उसळलेल्या भीषण हिंसाचाराचे मूळ शनिवारी घडलेल्या एका दुर्दैवी घटनेत असल्याचे समोर आले आहे. स्टर्लिंग शिमरे या तांगखुल नागा समुदायातील व्यक्तीला कुकी समुदायातील काही तरुणांनी कथितरित्या मारहाण केली. या हल्ल्यात शिमरे गंभीर जखमी झाले असून, सध्या त्यांच्यावर इंफाळ येथील ‘रिम्स’ (RIMS) रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत. एका व्यक्तीवरील हल्ल्यातून सुरू झालेल्या या क्षुल्लक वादाचे रूपांतर अवघ्या काही तासांत दोन समुदायांमधील मोठ्या वांशिक संघर्षात झाले.
त्यानंतर या तणावाने रौद्र रूप धारण केले. लिटन बाजार परिसरात समाजकंटकांनी घरांना आगी लावल्याने आकाशात धुराचे लोट पसरले होते. केवळ जाळपोळच नव्हे, तर परिसरात मधूनमधून होणाऱ्या गोळीबाराच्या आवाजामुळे दहशतीचे वातावरण निर्माण झाले. या हिंसक वळणामुळे सामान्य नागरिक हवालदिल झाले असून, आपले प्राण वाचवण्यासाठी ते घरातील जीवनावश्यक वस्तू आणि किमती सामान घेऊन गाव सोडून सुरक्षित स्थळी जाताना दिसत आहेत. परिस्थिती हाताबाहेर जात असल्याचे पाहून प्रशासकीय यंत्रणांनी कायदा व सुव्यवस्था पूर्वपदावर आणण्यासाठी शर्थीचे प्रयत्न सुरू केले आहेत.
उख्रुल हिंसाचार: उपमुख्यमंत्री लोसी दिखो यांच्या अध्यक्षतेखाली आपत्कालीन बैठक; शांतता राखण्याचे सरकारचे आवाहन-
मणिपूरमधील उख्रुल जिल्ह्यात उसळलेल्या वांशिक संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आणि दोन्ही समुदायांमध्ये सलोखा प्रस्थापित करण्यासाठी राज्य सरकारने तातडीने पावले उचलली आहेत. सोमवारी उपमुख्यमंत्री लोसी दिखो यांच्या अध्यक्षतेखाली लिटन पोलीस ठाण्यात एक महत्त्वाची आपत्कालीन बैठक पार पडली. या बैठकीत दोन्ही समुदायांचे प्रतिनिधित्व करणारे लोकप्रतिनिधी, आमदार राम मुईवाह (तांगखुल नागा) आणि आमदार किम्नेओ हाओकिप हांगशिंग (कुकी), यांची उपस्थिती लक्षणीय होती.
उपमुख्यमंत्री लोसी दिखो यांनी बैठकीनंतर प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधताना स्पष्ट केले की, हा हिंसाचार केवळ काही समाजकंटकांच्या कृत्यामुळे भडकला असून, यात संपूर्ण समुदायाचा दोष नाही. “दोन्ही बाजूंच्या सामान्य नागरिकांना शांतता आणि सौहार्द हवे आहे. मोजक्या व्यक्तींच्या चिथावणीखोर वागण्यामुळे हा तणाव निर्माण झाला आहे. सरकार या घटनेतील दोषींचा शोध घेऊन त्यांना तात्काळ अटक करेल आणि परिसरात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी कटिबद्ध आहे,” असे आश्वासन त्यांनी दिले.
तत्पूर्वी, मुख्यमंत्री युमनम खेमचंद यांनी इंफाळ येथील ‘रिम्स’ (RIMS) रुग्णालयाला भेट देऊन जखमी झालेल्या स्टर्लिंग शिमरे यांच्या प्रकृतीची विचारपूस केली. मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी दोन्ही समुदायांच्या प्रमुखांशी चर्चा करून संयम बाळगण्याचे आणि कोणत्याही अफवांना बळी न पडण्याचे आवाहन केले आहे.
अतिरिक्त सुरक्षा बलाची तैनात; नशेत झालेल्या वादाला जातीय वळण देऊ नका, ग्राम प्राधिकरणाचे कळकळीचे आवाहन-
मणिपूरमधील उख्रुल जिल्ह्यात उद्भवलेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी राज्य सरकारने कंबर कसली आहे. राज्याचे मंत्री कोन्थोउजम गोविंददास यांनी यासंदर्भात माहिती देताना स्पष्ट केले की, बाधित क्षेत्रांमध्ये अतिरिक्त सुरक्षा दलांच्या तुकड्या तैनात करण्यात आल्या असून कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले जात आहेत. संवेदनशील भागांमध्ये निमलष्करी दलांकडून गस्त घातली जात असून कोणत्याही अनुचित प्रकाराला प्रतिबंध करण्यासाठी कडक पावले उचलली जात आहेत.
या पार्श्वभूमीवर, लिटन सारेइखोंग ग्राम प्राधिकरणाने (Litan Sareikhong Village Authority) एका प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे तांगखुल नागा आणि कुकी समुदायांना शांतता राखण्याचे आवाहन केले आहे. या प्राधिकरणाने घडलेल्या हिंसाचाराचा तीव्र शब्दांत निषेध केला. “हा वाद मुळात नशेत असलेल्या काही व्यक्तींमधील क्षुल्लक भांडणातून सुरू झाला होता. अशा वैयक्तिक वादाला जातीय किंवा वांशिक स्वरूप देणे अत्यंत दुर्दैवी आहे,” असे प्राधिकरणाने नमूद केले. या वादाचे रूपांतर मोठ्या संघर्षात होऊ नये आणि दोन्ही समुदायांनी संयम बाळगून परस्पर सलोखा कायम ठेवावा, अशी विनंतीही त्यांनी केली आहे.
ग्राम प्राधिकरणाने दिलेल्या माहितीनुसार, या वादावर शांततापूर्ण तोडगा काढण्याऐवजी सिकिबुंग येथील शस्त्रास्त्रांनी सज्ज असलेल्या एका गटाने गावातील प्रमुखाच्या निवासस्थानावर हल्ला चढवला. पोलीस घटनास्थळी दाखल होऊन त्यांनी मध्यस्थी करण्याचा प्रयत्न केला, तरीही हल्लेखोर थांबले नाहीत.
