Marathi School Opens In America : अमेरिकेतील मिल्वाकी शहरात भारतीय मुलांना त्यांची मातृभाषा विसरण्यापासून वाचवण्यासाठी आणि संस्कृतीशी जोडण्यासाठी स्थानिक मराठी भाषिक अभियंत्यांनी एक अनोखी मराठी शाळा सुरू केली आहे. या शाळेत मराठी भाषिक भारतीय अभियंतेच मुलांना मराठी भाषा शिकवतात, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना घरगुती भाषेच्या समृद्ध परंपरेशी जवळीक मिळते.
या शाळेत शिकवणूक पूर्णपणे अनुदानित असून, विद्यार्थ्यांकडून शुल्क घेतले जात नाही. केवळ बीएमएम स्तरावरील पुस्तके मिळवण्यासाठी प्रतीपुस्तक १०० रुपये आकारले जातात. या थोडक्यात फीमुळे ही शाळा सर्व इच्छुक विद्यार्थ्यांसाठी प्रवेशयोग्य राहते आणि आर्थिक अडचणींचा प्रश्न उद्भवत नाही.
शाळेत नर्सरीपासून सातवीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी मराठी भाषेच्या धड्यांसह इतर अभ्यासक्रमही आयोजित केले जातात. विद्यार्थ्यांना भाषाशिक्षणासोबतच भारतीय संस्कृती, परंपरा आणि सण-सणांची माहितीही दिली जाते, ज्यामुळे ते आपल्या मूळ संस्कृतीशी जोडलेले राहतात.
मराठी भाषिक अभियंत्यांनी सांगितले की, अमेरिकेत वाढणारी नवीन पिढी हळूहळू मातृभाषा विसरत चालली आहे. त्यामुळे ही शाळा केवळ भाषा शिकवण्यापुरती मर्यादित नाही, तर ती भारतीय मुलांमध्ये आत्मसन्मान, संस्कृतीशी जडणघडण आणि भाषिक ओळख टिकवण्याचे साधनही ठरते.
अमेरिकेत धुळे जिल्ह्यातील तरुणाच्या प्रयत्नातून मराठी शाळा सुरू
अमेरिकेतील मिल्वॉकी शहरात भारतीय मुलांना मातृभाषा विसरण्यापासून वाचवण्यासाठी आणि संस्कृतीशी जोडण्यासाठी धुळे जिल्ह्यातील कौठळ गावातील प्रफुल्ल पाटील यांनी एक मराठी शाळा सुरू केली आहे. प्रफुल्ल पाटील हे एका अमेरिकन कंपनीत अभियंता असून, त्यांनी अमेरिकन प्रशासनाकडून शाळा सुरू करण्याची औपचारिक परवानगी मिळवली. शाळेचे मुख्याध्यापकही तेच आहेत.
शाळेत नर्सरीपासून सातवीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी मराठी भाषेचे धडे दिले जातात, तसेच इतर विषयही शिकवले जातात. अध्यापनासाठी डॉ. नीरज अग्रवाल, शौनक ठुसे, मीनल कानडे, तेजस्विनी शुभचिंत आणि सायली हेडे हे शिक्षक कार्यरत आहेत. सर्व खर्च बृहन्महाराष्ट्र मंडळाच्या मदतीने आणि अमेरिकेत स्थायिक भारतीय वंशीयांच्या योगदानातून केला जातो. ही शाळा विशेषतः मिल्वॉकीमधील बृहन्महाराष्ट्र मंडळाच्या प्रयत्नातून सुरू झाली असून, बृहन्महाराष्ट्र मंडळांतर्गत अमेरिकेत १०० हून अधिक मराठी शाळा कार्यरत आहेत. अमेरिका-कॅनडातील ६० मंडळे या शाळा आणि उपक्रमाशी जोडलेल्या आहेत.
विद्यार्थ्यांचे अनुभव ऐकता येतात ते विशेष प्रेरणादायी आहेत. उदाहरणार्थ, शाळेत शिकणारी आराध्या इंगोले म्हणते, “अमेरिकेत सर्वत्र इंग्रजीचे वातावरण आहे. या शाळेमुळेच मला अमेरिकेत मराठी शिकायला मिळत आहे.” याच शाळेच्या प्रभावामुळे इतर विद्यार्थ्यांनाही मातृभाषेबद्दल आत्मविश्वास वाढत आहे. एका पालकाने, अमिनेश जाधव यांनी सांगितले, “येथे मराठी शाळा सुरू झाल्यापासून दुसरीत शिकणारी माझी मुलगी आयुषी मराठी वाचू, लिहू आणि बोलू शकते.”
राजकीय किंवा आर्थिक अडचणींविना, स्थानिक भारतीय समाजाच्या मदतीने सुरू झालेली ही शाळा, अमेरिकेतील मराठी मुलांमध्ये भाषा आणि संस्कृती टिकवण्याचे प्रभावी साधन ठरते.
परदेशातील मराठी तरुणांसाठी मातृभाषा शिकवणुकीचे आव्हान आणि उपक्रम
विविध देशांमध्ये स्थायिक मराठी तरुणांसाठी त्यांच्या मुलांना मातृभाषेचे ज्ञान देणे हा एक मोठा आव्हानात्मक मुद्दा राहिला आहे. या संदर्भात महाराष्ट्र सरकारच्या बृहन्महाराष्ट्र मंडळाच्या सहकार्याने अमेरिका, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि सिंगापूरसारख्या देशांमध्ये मराठी शिकवणीसाठी विशेष वर्ग सुरू करण्यात आले आहेत. हे वर्ग स्थानिक हिंदू मंदिरांच्या पायाभूत सुविधा वापरून आयोजित केले जातात, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना परिचित आणि सुरक्षित वातावरणात शिकण्याची संधी मिळते.
या वर्गात शिकवणीचा भार मुख्यतः त्या देशांमध्ये स्थायिक मराठी भाषिक तरुणांकडे असतो. तेथे मोफत धडे घेतले जातात, जेणेकरून कोणत्याही आर्थिक अडचणीशिवाय सर्व इच्छुक मुलांना मातृभाषा शिकण्याची संधी मिळावी. वर्गांमध्ये नर्सरीपासून वयस्क मुलांपर्यंत विविध स्तरावर मराठी भाषा, लेखन, वाचन आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम यांचा समावेश असतो.
उपक्रमाद्वारे विद्यार्थ्यांना फक्त भाषेचे ज्ञानच मिळत नाही, तर मराठी संस्कृती, सण-परंपरा आणि ऐतिहासिक वारसा यांशीही त्यांचा परिचय होतो. यामुळे परदेशात राहणाऱ्या मराठी पिढीला आपली भाषा आणि संस्कृती जपण्यास मदत होते. बृहन्महाराष्ट्र मंडळाने या उपक्रमाला आवश्यक साहित्य, शिक्षकांची व्यवस्था आणि पाठ्यक्रम यांची पूर्ण व्यवस्था केली आहे.
या प्रकल्पामुळे परदेशातील मराठी समाजाला एकत्रित करण्यास देखील मदत होत आहे. विद्यार्थी, शिक्षक आणि पालक या उपक्रमात सक्रिय सहभाग घेत असल्यामुळे भाषेची आणि सांस्कृतिक ओळखीची जाणीव दृढ होते. महाराष्ट्र सरकारच्या या प्रयत्नांमुळे परदेशात जन्मलेल्या मुलांनाही आपल्या मातृभाषेत संवाद साधण्याची आणि शाळेतले ज्ञान समजून घेण्याची संधी मिळते.
मिलवॉकीत मराठी शाळा: परदेशात जन्मलेल्या मुलांसाठी मातृभाषा जपण्याचा उपक्रम
अमेरिकेतील मिलवॉकी शहरात मराठी भाषिक भारतीय समुदायाने आपल्या मुलांना मातृभाषेत शिक्षण देण्यासाठी विशेष शाळा सुरू केली आहे. सध्या या शाळेत २५ हून अधिक मुले शिकत आहेत, आणि त्यांचे मित्रही मराठी शिकण्यासाठी यासोबत येऊ लागले आहेत. शाळेत शिक्षक पूर्णतः मोफत मराठी शिकवतात, त्यामुळे विद्यार्थ्यांना आर्थिक अडचणीशिवाय मातृभाषा आत्मसात करण्याची संधी मिळते.
अमेरिकेत जन्मलेले बहुतेक विद्यार्थी इंग्रजीला पहिली भाषा म्हणून स्वीकारले आहेत. तथापि, पालकांना ही जाणीव आहे की, भविष्यात भारतात नोकरी किंवा राहणीमानासाठी परतल्यास त्यांच्या मुलांना मातृभाषेची नीट समज असणे आवश्यक आहे. या गरजेच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र सरकारच्या बृहन्महाराष्ट्र मंडळाच्या सहकार्याने ही शाळा सुरू करण्यात आली आहे.
शाळेत केवळ भाषा शिकवली जात नाही, तर मराठी संस्कृती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा यांच्याशी मुलांचा परिचयही करून दिला जातो. यामुळे मुलांना त्यांच्या ओळखीबाबतची जाणीव आणि मातृभाषेसोबतचा प्रेमभाव निर्माण होतो. या शाळेचे शिक्षक, ज्यामध्ये भारतवंशीय अभियंते आणि स्थानिक प्रशिक्षक सामील आहेत, विद्यार्थ्यांना आधुनिक पद्धतीने शिकवतात, तसेच विद्यार्थ्यांच्या वयानुसार विशेष अभ्यासक्रम आखलेले आहेत.
परदेशातील हिंदू मंदिरांमध्येही महाराष्ट्राच्या विविध मंडळांच्या सहकार्याने मराठी शिकवणीचे वर्ग सुरू आहेत. या उपक्रमातून केवळ भाषा शिकण्यापुरते मर्यादित न राहता, परदेशात राहणाऱ्या भारतीय तरुणांच्या मुलांमध्ये मातृभाषेच्या जपणुकीची जाणीव दृढ केली जात आहे. स्थानिक पातळीवर या शाळेला मोठा प्रतिसाद मिळत असून, पालक आणि विद्यार्थी दोघेही या उपक्रमाचे कौतुक करत आहेत.
एकंदरीत, या शाळेमुळे परदेशातील मराठी पिढीला आपली भाषा आणि संस्कृती जपण्याची संधी मिळाली असून, भविष्यात अशा उपक्रमांचा आणखी विस्तार होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
