Monsoon 2026 forecast India : २०२६ या वर्षात भारतातील मान्सून सामान्यपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. खाजगी हवामान संस्था ‘स्कायमेट’ने दिलेल्या अंदाजानुसार, यंदा पावसाळ्याच्या चार महिन्यांत सरासरीच्या केवळ ९४ टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
सरासरी ८६८.६ मिमी पावसाच्या तुलनेत यावर्षी ८१७ मिमी पाऊस पडू शकतो. यामुळे यंदा पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा ६ टक्क्यांनी कमी राहण्याचा अंदाज आहे.
पावसाचे महिनानिहाय गणित कसं असेल?
स्कायमेटच्या अंदाजानुसार पावसाळ्याची सुरुवात चांगली होईल, मात्र त्यानंतर पावसाचा जोर ओसरताना दिसेल:
- जून: पावसाची सुरुवात समाधानकारक असेल (सरासरीच्या १०१ टक्के).
- जुलै: मुख्य पावसाच्या महिन्यात जोर किंचित कमी होईल (सरासरीच्या ९५ टक्के).
- ऑगस्ट: शेतीसाठी महत्त्वाच्या असलेल्या या महिन्यात पावसाची मोठी घट होऊ शकते (सरासरीच्या ९२ टक्के).
- सप्टेंबर: मोसमाच्या शेवटी पाऊस सर्वात कमी राहण्याची शक्यता आहे (सरासरीच्या ८९ टक्के).
‘अल निनो’चा बसणार मोठा फटका
प्रशांत महासागरातील पाण्याचे तापमान वाढल्याने ‘अल निनो’ची स्थिती निर्माण होत आहे. यामुळे मान्सूनचे वारे कमकुवत होतात, ज्याचा थेट परिणाम पावसावर होतो. २०२५ मध्ये ‘ला निना’मुळे चांगला पाऊस झाला होता, मात्र आता ती स्थिती संपून अल निनो तयार होत असल्याने यंदा दुष्काळाचे सावट निर्माण होऊ शकते.
कुठे जास्त आणि कुठे कमी पाऊस?
अंदाजानुसार, मध्य आणि पश्चिम भारतातील पावसावर अवलंबून असलेल्या शेतीला फटका बसू शकतो. पंजाब, हरियाणा आणि राजस्थानमध्ये ऑगस्ट-सप्टेंबर दरम्यान पावसाची कमतरता असेल. दुसरीकडे, बिहार, पश्चिम बंगाल आणि ईशान्येकडील राज्यांत देशाच्या इतर भागांच्या तुलनेत चांगला पाऊस होण्याची शक्यता आहे.
शेती आणि पाणीसाठ्यावर काय परिणाम होईल?
जुलै आणि ऑगस्टमध्ये पाऊस कमी झाल्यास भात, मका आणि सोयाबीन यांसारख्या खरीप पिकांना मोठा फटका बसू शकतो. तसेच धरणांमधील पाणीसाठा कमी राहिल्याने पुढील उन्हाळ्यात पाणीसंकट अधिक गडद होण्याची भीती आहे. अल निनोमुळे यंदा उष्णतेची लाटही तीव्र राहण्याचा अंदाज आहे.
सध्या एप्रिलमध्ये ‘वेस्टर्न डिस्टर्बन्स’मुळे काही ठिकाणी ढगाळ वातावरण आणि पावसाच्या सरी येत असल्याने उष्णतेपासून तात्पुरता दिलासा मिळाला आहे. मात्र, मुख्य मान्सूनबाबतची ही आकडेवारी चिंतेत भर टाकणारी आहे.
हे देखील वाचा – Strait of Hormuz Oil Toll: इराणची मोठी खेळी! हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर ‘कॅशलेस’ टॅक्स; प्रति बॅरल मोजावा लागणार १ डॉलर
