Private Bus Strike : होळी आणि धुलिवंदन या उत्सवांच्या निमित्ताने सुरतहून राजस्थानमधील आपल्या मूळ गावी जाण्याचे नियोजन करणाऱ्या हजारो प्रवाशांना यंदा मोठ्या संकटाचा सामना करावा लागत आहे. राजस्थान सीमेवर परिवहन विभागाकडून होणारा कथित छळ आणि आकारला जाणारा भरमसाठ दंड याच्या निषेधार्थ खासगी लक्झरी बस ऑपरेटरनी अनिश्चित काळासाठी संप पुकारला आहे. या अचानक पुकारलेल्या बंदमुळे सुरत आणि आसपासच्या परिसरातून राजस्थानच्या दिशेने जाणाऱ्या ३०० हून अधिक बसगाड्यांचे कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले आहे.
सीमेवरील वादाचे पडसाद-
मिळालेल्या माहितीनुसार, राजस्थान सीमेवर तपासणीच्या नावाखाली खासगी बस चालकांना नाहक त्रास दिला जात असल्याचा आरोप बस ऑपरेटर असोसिएशनने केला आहे. नियमांच्या नावाखाली अवाजवी दंडाची वसुली केली जात असल्याने बस चालकांमध्ये तीव्र असंतोष पसरला आहे. या जाचाचा निषेध म्हणून जोपर्यंत प्रशासनाकडून ठोस तोडगा काढला जात नाही, तोपर्यंत सेवा सुरू न करण्याचा निर्णय ऑपरेटरनी घेतला आहे. या संपामुळे राजस्थानमधील जोधपूर, उदयपूर, जयपूर आणि बिकानेर यांसारख्या प्रमुख शहरांकडे जाणाऱ्या प्रवाशांची मोठी कोंडी झाली आहे.
प्रवाशांची मोठी गैरसोय-
होळीचा सण अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपल्याने मोठ्या संख्येने राजस्थानी नागरिक आपल्या गावी परतण्याच्या तयारीत होते. अनेकांनी आधीच आगाऊ आरक्षण (Booking) केले होते. मात्र, अचानक बस सेवा बंद झाल्याने प्रवाशांना बस स्थानकांवर ताटकळत उभे राहावे लागत आहे. रेल्वे गाड्यांमध्ये आधीच मोठी गर्दी असल्याने आणि आता बस सेवाही उपलब्ध नसल्याने प्रवाशांपुढे मोठा पेच निर्माण झाला आहे. विशेषतः लहान मुले आणि वृद्ध प्रवाशांचे यामुळे प्रचंड हाल होत आहेत.
राजस्थान सीमेवर आरटीओचा जाच; गुजरात पासिंगच्या बसेसना लक्ष्य केल्याचा आरोप करत खासगी बस मालकांचा संताप-
होळीच्या सणानिमित्त गुजरात आणि राजस्थान दरम्यान होणारी प्रवासी वाहतूक सध्या एका मोठ्या वादाच्या भोवऱ्यात सापडली आहे. राजस्थान सीमेवर प्रादेशिक परिवहन विभागाच्या (RTO) अधिकाऱ्यांकडून सुरू असलेल्या कडक तपासणी मोहिमेमुळे खासगी बस चालक आणि मालकांमध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला असून, प्रशासकीय कारवाईच्या नावाखाली छळ होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.
किरकोळ कारणांसाठी लाखांचा दंड-
बस चालकांनी केलेल्या दाव्यानुसार, राजस्थान सीमेत प्रवेश करताना आरटीओ अधिकारी अत्यंत कठोर आणि ताठर भूमिका घेत आहेत. विमानाप्रमाणे किंवा मोठ्या तांत्रिक दोषाप्रमाणे किरकोळ त्रुटींसाठी देखील बसवर थेट एक लाख रुपयांपर्यंतचा दंड आकारला जात आहे. “वाहनातील अत्यंत सामान्य तांत्रिक बाबी ज्या सहज दुरुस्त होऊ शकतात, त्यासाठी इतक्या मोठ्या रकमेचा दंड आकारणे हे अन्यायकारक आहे,” असे मत बस मालक संघटनेने व्यक्त केले आहे. या आर्थिक दंडामुळे व्यवसाय करणे अशक्य झाल्याची भावना ऑपरेटरनी व्यक्त केली आहे.
गुजरात नोंदणीकृत वाहनांना लक्ष्य केल्याचा दावा-
एजन्सीच्या अहवालानुसार, या वादातील सर्वात गंभीर बाब म्हणजे बस मालकांनी व्यक्त केलेला पक्षपातीपणाचा संशय. ज्या बसगाड्यांची नोंदणी गुजरात राज्याची आहे (GJ पासिंग), त्यांना मुद्दामहून लक्ष्य केले जात असल्याचा दावा मालकांनी केला आहे. राजस्थान सीमेवर केवळ गुजरात नोंदणी क्रमांक असलेल्या वाहनांचीच सखोल आणि जाचक तपासणी केली जात असून, इतर राज्यांच्या वाहनांकडे दुर्लक्ष केले जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे. या विशिष्ट वागणुकीमुळे प्रादेशिक वादाला तोंड फुटण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
प्रवाशांचा खोळंबा आणि अनिश्चितता-
आरटीओच्या या मोहिमेमुळे आणि त्या विरोधात बस मालकांनी पुकारलेल्या असहकार आंदोलनामुळे सामान्य प्रवाशांचे प्रचंड हाल होत आहेत. होळीच्या उत्सवासाठी आपल्या गावी जाणाऱ्या मजुरांपासून ते पर्यटकांपर्यंत सर्वांनाच या अनिश्चिततेचा फटका बसला आहे.
राजस्थान बस संप चिघळला: सुरतमध्ये शेकडो बसेसची चाके थांबली; नवीन नियम आणि आरटीओ कारवाईच्या कात्रीत व्यावसायिक हवालदिल-
राजस्थान सीमेवर होत असलेल्या जाचक कारवाईच्या निषेधार्थ पुकारलेल्या संपाने आता उग्र रूप धारण केले आहे. सुरतमधील प्रमुख ट्रॅव्हल्स ऑपरेटर्सनी या संपाला पूर्ण पाठिंबा दर्शवत राजस्थानकडे जाणाऱ्या आपल्या सर्व सेवा अनिश्चित काळासाठी स्थगित केल्या आहेत. परिणामी, दररोज प्रवाशांनी गजबजणाऱ्या सुरतच्या एपीएमसी मार्केटसमोरील विस्तीर्ण मैदानात आज शेकडो आलिशान लक्झरी बसेस उभ्या असलेल्या पाहायला मिळत आहेत.
लेखी आश्वासनाशिवाय माघार नाही-
बस ऑपरेटर्सनी आपली भूमिका अत्यंत ताठर केली आहे. “केवळ तोंडी आश्वासनांवर आमचे समाधान होणार नाही. जोपर्यंत राज्य सरकार आणि परिवहन विभाग आमच्या समस्यांचे निराकरण करण्याबाबत अधिकृत लेखी आश्वासन देत नाही, तोपर्यंत एकही बस राजस्थानच्या सीमेत प्रवेश करणार नाही,” असे ऑपरेटर्सनी स्पष्टपणे जाहीर केले आहे. या ठाम भूमिकेमुळे होळीच्या सणासाठी गावी जाणाऱ्या हजारो प्रवाशांचे भवितव्य आता टांगणीला लागले आहे.
नवीन नियमावली आणि नोंदणीचा पेच-
या वादामागे केवळ दंडात्मक कारवाईच नाही, तर २०२६ पासून लागू होणाऱ्या नवीन तांत्रिक नियमावलीचा (Regulatory Challenges) मोठा अडथळा असल्याचे समोर आले आहे. बस मालकांचे म्हणणे आहे की, त्यांच्या गाड्या वर्षानुवर्षे शासनाने मंजूर केलेल्या निकषांनुसारच बांधल्या गेल्या आहेत. मात्र, २०२६ च्या नवीन नियमांमुळे सध्याच्या नोंदणी आणि ‘फिटनेस प्रमाणपत्र’ प्रक्रियेत तांत्रिक अडचणी निर्माण केल्या जात आहेत. अनेक नवीन बसेस बांधून तयार असूनही त्यांची आरटीओ नोंदणी प्रलंबित आहे. एकीकडे महसूल शून्य असताना दुसरीकडे बँकांचे जड हप्ते भरावे लागत असल्याने बस मालक आर्थिक कोंडीत सापडले आहेत.
न्यायालयीन आदेशांचे उल्लंघन आणि आंदोलनाचा इशारा-
या संघर्षात बस मालकांनी प्रशासनावर गंभीर आरोप केले आहेत. काही प्रकरणांमध्ये न्यायालयाचे स्पष्ट आदेश असतानाही, जप्त केलेल्या बसगाड्या सोडण्यास आरटीओ अधिकारी टाळाटाळ करत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. “आम्ही कायद्याचा मान राखतो, पण प्रशासनाकडून होणारा हा अन्याय आता सहनशक्तीच्या पलीकडे गेला आहे,” अशी भावना मालकांनी व्यक्त केली आहे.
मारवाडमधील हजारो कुटुंबांची होळी अंधारात? रेल्वे हाती लागेना आणि खासगी बस मिळेना; प्रवाशांचे अतोनात हाल-
राजस्थान सीमेवरील कारवाईच्या निषेधार्थ खासगी बस चालकांनी पुकारलेल्या अचानक संपामुळे सुरतमध्ये स्थायिक असलेल्या राजस्थानी बांधवांपुढे मोठे संकट उभे राहिले आहे. सण-उत्सव आणि कौटुंबिक सोहळ्यांसाठी आपल्या मूळ गावी जाण्यासाठी पूर्णपणे खासगी बससेवेवर अवलंबून असलेल्या हजारो कुटुंबांची या संपामुळे मोठी कोंडी झाली असून, उत्सवाच्या आनंदावर विरजण पडले आहे.
रेल्वेची प्रतीक्षा यादी आणि मर्यादित पर्याय-
होळीच्या पार्श्वभूमीवर रेल्वे गाड्यांना आधीच तुफान गर्दी असून, महिनाभरापूर्वीच गाड्यांची प्रतीक्षा यादी (Waiting List) लांबली आहे. अशा परिस्थितीत, खासगी ट्रॅव्हल्स हाच प्रवाशांसाठी एकमेव आणि विश्वासार्ह पर्याय उरला होता. मात्र, आता बस सेवाही अनिश्चित काळासाठी बंद झाल्याने प्रवाशांसमोर पर्यायी प्रवासाचे कोणतेही साधन उरलेले नाही. विशेषतः महिला, लहान मुले आणि वृद्ध प्रवाशांना या अनपेक्षित निर्णयाचा सर्वाधिक फटका बसत असून, स्थानकांवर हतबल होण्याची वेळ त्यांच्यावर आली आहे.
मारवाड प्रदेशातील दळणवळण कोलमडले-
राजस्थानमधील मारवाड प्रदेशात बस सेवा ही जीवनवाहिनी मानली जाते. जोधपूरहून सुरतला आलेल्या एका प्रवाशाने आपली व्यथा मांडताना सांगितले की, “जोधपूर, बारमेर, पाली आणि जालोर यांसारख्या जिल्ह्यांमध्ये रेल्वेचे जाळे मर्यादित असल्याने लोक प्रामुख्याने बस प्रवासाला पसंती देतात. सण साजरा करण्यासाठी घरी जाणाऱ्या किंवा कामासाठी सुरतला परतणाऱ्या लोकांसाठी हा संप म्हणजे एक मोठे संकट ठरले आहे.” या दुर्गम भागातील गावांना जोडणारी ही महत्त्वाची कडी तुटल्याने स्थानिक अर्थकारणावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
प्रशासकीय तोडगा निघण्याची प्रतीक्षा-
प्रवाशांची वाढती गैरसोय आणि बस ऑपरेटर्सची आक्रमक भूमिका लक्षात घेता, आता गुजरात आणि राजस्थान या दोन्ही राज्यांच्या परिवहन विभागांमध्ये उच्चस्तरीय चर्चा होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. प्रवासी संघटना आणि बस चालक या दोन्ही बाजूंनी प्रशासनाकडे तातडीने मध्यस्थी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
हे देखील वाचा – Ajit Pawar : अजित पवारांच्या स्मृतींना उजाळा; जय आणि पार्थ पवारांनी शेअर केला हृदयस्पर्शी व्हिडीओ- नेटकरी देखील गहिवरले
