Rajya Sabha Election : राज्यसभेतील ७ जागा होणार रिक्त, खासदारकीसाठी शरद पवारांना लागणार अजित पवार गटाचा प्रबळ पाठिंबा?

​Rajya Sabha Election : महाराष्ट्रातील राज्यसभेच्या सात जागांसाठीची मुदत आगामी एप्रिल महिन्यात संपुष्टात येत आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्याच्या राजकारणात मोठ्या घडामोडींना वेग आला असून, निवृत्त होत असलेल्या सदस्यांमध्ये ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांच्या नावाचा प्रामुख्याने समावेश आहे. शरद पवार यांनी पुन्हा एकदा संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात प्रतिनिधित्व करावे, अशी आग्रही विनंती त्यांच्या पक्षातील नेत्यांकडून तसेच हितचिंतकांकडून केली जाणार असल्याचे समजते. त्यांच्या प्रदीर्घ अनुभवाचा देशाला आणि राज्याला लाभ व्हावा, हा यामागचा मुख्य उद्देश असल्याचे सांगितले जात आहे.

​सध्याच्या राजकीय स्थितीमध्ये सर्वात महत्त्वाची चर्चा ही शरद पवार यांच्या उमेदवारीच्या स्वरूपावर केंद्रित झाली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील फुटीनंतर निर्माण झालेल्या विशेष परिस्थितीत, शरद पवार हे दोन्ही गटांचे संयुक्त उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवणार का? या प्रश्नाने राजकीय विश्लेषकांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. जर शरद पवार यांच्या नावावर दोन्ही गटांचे एकमत झाले, तर ही निवडणूक बिनविरोध होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. मात्र, बदललेल्या राजकीय समीकरणांमुळे सत्ताधारी आणि विरोधी बाकांवरील नेते या प्रस्तावाकडे कशा प्रकारे पाहतात, यावरच सर्व गणिते अवलंबून असतील.

​या सात जागांच्या निवडीमुळे महाराष्ट्रातील पक्षीय बलाबल स्पष्ट होणार असून, शरद पवार यांच्यासारख्या दिग्गज नेत्याने पुन्हा निवडणूक लढवावी की नाही, यावर खुद्द पवार काय भूमिका घेतात हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल. आगामी काही दिवसांत या संदर्भात अधिकृत चर्चा होऊन उमेदवारीचे चित्र स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.

शरद पवार यांच्या उमेदवारीवरून राजकीय हालचालींना वेग-
​महाराष्ट्रातील राज्यसभेच्या सात जागांच्या रिक्त होणाऱ्या पदांमुळे राज्याच्या राजकीय पटलावर नव्या समीकरणांची जुळवाजुळव सुरू झाली आहे. ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी सार्वजनिक जीवनातून निवृत्त होण्याची इच्छा व्यक्त केली असली, तरी त्यांच्या अनुभवाचा लाभ संसदेला मिळावा याकरिता राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षातील ज्येष्ठ नेते आणि कार्यकर्ते पुन्हा एकदा सक्रिय झाले आहेत. शरद पवार यांनी आपला निवृत्तीचा विचार मागे घेऊन पुन्हा एकदा राज्यसभा सदस्यत्व स्वीकारावे, यासाठी त्यांच्यावर दबाव वाढताना दिसत आहे. या विनंतीला पवार कितपत प्रतिसाद देतात, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागून राहिले आहे.

​या प्रक्रियेतील सर्वात महत्त्वाचा पेच म्हणजे संख्याबळाचे गणित. राज्यसभेच्या या जागा विधानसभेतील निर्वाचित सदस्यांद्वारे (आमदार) भरल्या जातात. नियमानुसार, एका उमेदवाराला राज्यसभेवर निवडून जाण्यासाठी किमान ३६ आमदारांच्या प्रथम पसंतीच्या मतांची आवश्यकता भासणार आहे. सध्याच्या फुटीनंतरच्या राजकारणात, शरद पवार यांना निवडून आणण्यासाठी आवश्यक असलेले हे संख्याबळ केवळ एका गटाकडे उपलब्ध नाही. याच पार्श्वभूमीवर, राजकीय वर्तुळात असा दावा केला जात आहे की, उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी या परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून हालचाली सुरू केल्या आहेत. शरद पवार यांना राज्यसभेत पाठवायचे असेल, तर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दोन्ही गट एकत्र येणे अनिवार्य आहे, याची जाणीव अजित पवार गटालाही असल्याचे बोलले जात आहे.

​या रणनीतीमुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणात पुन्हा एकदा ‘एकत्रित राष्ट्रवादी’ अशी स्थिती निर्माण होणार का, याबाबत तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. जर दोन्ही गट या एका नावावर सहमत झाले, तर शरद पवार हे दोन्ही राष्ट्रवादी काँग्रेसचे संयुक्त उमेदवार म्हणून बिनविरोध निवडून येण्याची दाट शक्यता आहे. मात्र, महायुती आणि महाविकास आघाडीमधील अन्य घटक पक्ष या प्रस्तावाकडे कोणत्या दृष्टीकोनातून पाहतात, हे अद्याप अस्पष्ट आहे. आगामी एप्रिल महिन्यात होणाऱ्या या निवडणुकीसाठी पडद्यामागे घडणाऱ्या या हालचाली महाराष्ट्राच्या भविष्यातील राजकारणाची दिशा ठरवणाऱ्या ठरू शकतात.

शरद पवार आणि पार्थ पवार एकाच वेळी सभागृहात दिसणार? राजकीय समीकरणांना वेग
​महाराष्ट्रातील राज्यसभेच्या सात रिक्त होणाऱ्या जागांसाठी राजकीय मोर्चेबांधणीला आता वेग आला असून, ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांच्या उमेदवारीबाबत अत्यंत महत्त्वाची माहिती समोर येत आहे. शरद पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाकडे सध्या केवळ १० आमदारांचे संख्याबळ आहे. राज्यसभेवर निवडून जाण्यासाठी आवश्यक असलेल्या किमान ३६ मतांची पूर्तता करणे या गटासाठी तांत्रिकदृष्ट्या कठीण आहे. मात्र, अजित पवार यांच्या नेतृत्वाखालील गटाकडे ४० आमदारांचे पाठबळ असल्याने, जर दोन्ही गट एकत्र आले, तर शरद पवार यांचा विजय अत्यंत सुलभ होऊ शकतो. याच पार्श्वभूमीवर, पवारांनी ही जबाबदारी स्वीकारावी यासाठी त्यांना उभय गटांकडून साकडे घातले जाण्याची शक्यता आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते अंकुश काकडे यांनीही या संदर्भातील सूतोवाच केले असून, शरद पवार या आग्रहाला सकारात्मक प्रतिसाद देतात का, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.

​या निवडणुकीतील पक्षनिहाय संख्याबळाचा विचार करता, भारतीय जनता पक्षाचे चार, शिवसेना (शिंदे गट) एक आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) एक असे सहा उमेदवार सहज निवडून येऊ शकतात. उर्वरित एका जागेसाठी शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे), काँग्रेस आणि शरद पवार यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस एकत्र आल्यास त्यांचा संयुक्त उमेदवार विजयी होऊ शकतो. मात्र, या सर्व प्रक्रियेत ‘राष्ट्रवादी’ म्हणून दोन्ही गट काय भूमिका घेतात, यावर निवडणुकीचे भवितव्य अवलंबून आहे. जर शरद पवार यांच्या नावावर एकमत झाले, तर ही निवडणूक बिनविरोध होण्याची दाट शक्यता राजकीय वर्तुळात वर्तवली जात आहे.

​याच दरम्यान, पार्थ पवार यांच्या रूपाने एका नवीन चर्चेला उधाण आले आहे. महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांची राज्यसभेतील जागा रिक्त झाल्यानंतर, त्या स्थानी पार्थ पवार यांची वर्णी लागण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. जर असे घडले आणि शरद पवार यांनीही उमेदवारी स्वीकारली, तर आजोबा आणि नातू एकाच वेळी देशाच्या सर्वोच्च सभागृहात महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करताना दिसतील. हा योग जुळून आल्यास राज्याच्या संसदीय इतिहासातील ही एक दुर्मिळ घटना ठरेल.

​निवृत्त होणारे राज्यसभा सदस्य:
​आगामी काळात खालील सात सदस्यांचा कार्यकाळ संपुष्टात येत आहे