USA Iran War : मध्य पूर्वेतील परिस्थिती अत्यंत स्फोटक बनली असून इराणसोबतचा संघर्ष आता निर्णायक वळणावर पोहोचला आहे. अमेरिकन सेंट्रल कमांडने दिलेल्या माहितीनुसार, अमेरिकेने या भागात ३,५०० हून अधिक अतिरिक्त सैनिक तैनात करण्याची प्रक्रिया गतिमान केली आहे.
यामध्ये २,५०० मरीन सैनिकांना घेऊन जाणारी आधुनिक युद्धनौका ‘यूएसएस त्रिपोली’ (USS Tripoli) आधीच आपल्या कार्यक्षेत्रात दाखल झाली आहे. पेंटागॉन सध्या इराणमध्ये आठवडाभर चालणाऱ्या जमिनीवरील मोहिमेची तयारी करत असल्याचे वृत्त समोर आले आहे.
अमेरिकेची मोठी लष्करी तयारी
जपानमध्ये तैनात असलेली ‘यूएसएस त्रिपोली’ ही अत्याधुनिक ‘बिग डेक’ युद्धनौका असून ती एफ-३५ सारखी स्टेल्थ फायटर जेट्स आणि ऑस्प्रे विमाने वाहून नेण्यास सक्षम आहे. याव्यतिरिक्त सॅन दिएगो येथून ‘यूएसएस बॉक्सर’ आणि इतर नौदलाच्या तुकड्या देखील आखातात पाठवण्यात आल्या आहेत. ‘ऑपरेशन एपिक फ्युरी’ (Operation Epic Fury) अंतर्गत २८ फेब्रुवारीपासून आतापर्यंत ११,००० हून अधिक लक्ष्यांवर हल्ले करण्यात आले आहेत, ज्यावरून या युद्धाची भीषणता स्पष्ट होते.
अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांनी सांगितले की, जमिनीवर सैन्य न उतरवता उद्दिष्टे साध्य करण्याचा वॉशिंग्टनचा प्रयत्न आहे, मात्र अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प कोणत्याही परिस्थितीसाठी सज्ज आहेत.
इराणचे हल्ले आणि जागतिक परिणाम
सौदी अरेबियातील ‘प्रिन्स सुलतान एअर बेस’वर इराणने बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोनद्वारे केलेल्या हल्ल्यात अमेरिकेचे किमान १० कर्मचारी जखमी झाले आहेत. यामुळे तणाव अधिकच वाढला आहे. इराणने सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या ‘हॉर्मुझ सामुद्रधुनी’वर (Strait of Hormuz) आपले नियंत्रण कायम ठेवले असून, यामुळे जागतिक तेल पुरवठा विस्कळीत झाला आहे. परिणामी जगभरात इंधनाचे दर गगनाला भिडले आहेत.
हुथी बंडखोरांचा प्रवेश आणि सागरी धोका
येमेनच्या इराण समर्थित हुथी बंडखोरांनी इस्रायलच्या दिशेने क्षेपणास्त्र डागल्याची जबाबदारी स्वीकारल्याने हे युद्ध अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे. यामुळे सुएझ कालव्याकडे जाणाऱ्या ‘बाब अल-मंदेब’ या महत्त्वाच्या सागरी मार्गाच्या सुरक्षेबाबत मोठी चिंता निर्माण झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय जहाज वाहतूक आणि विमान मार्ग आधीच विस्कळीत झाले असून अनेक देश पर्यायी मार्गांचा शोध घेत आहेत.
राजनैतिक प्रयत्न अपयशी
इराणचा अण्वस्त्र कार्यक्रम रोखण्यासाठी आणि सागरी मार्ग पुन्हा सुरू करण्यासाठी अमेरिकेने युद्धविरामचा प्रस्ताव मांडला होता. मात्र, तेहरानने हा प्रस्ताव फेटाळून लावला असून त्याऐवजी नुकसान भरपाई आणि सार्वभौमत्वाला मान्यता देण्याची मागणी केली आहे. नव्या खेळाडूंच्या एन्ट्रीमुळे आणि राजनैतिक चर्चा फिस्कटल्यामुळे या भागात मोठ्या प्रादेशिक अस्थिरतेचा धोका निर्माण झाला आहे.
