Denmark Ends Postal Service : जगातील सर्वात जुन्या सार्वजनिक सेवांपैकी एक असलेल्या टपाल सेवा एका देशात कायमची बंद झाली आहे. डेन्मार्कने आपल्या 401 वर्षांच्या इतिहासातील शेवटचे पत्र वितरित करून टपाल सेवा पूर्णपणे बंद करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. अशी सेवा बंद करणारा डेन्मार्क हा जगातील पहिला देश ठरला आहे.
का बंद झाली ही ऐतिहासिक सेवा?
डेन्मार्कची सरकारी टपाल कंपनी ‘पोशनॉर्ड’ ने नुकतेच आपले शेवटचे पत्र वाटले. 1624 मध्ये सुरू झालेली ही सेवा आता इतिहासजमा झाली आहे. यामागील मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
- डिजिटल क्रांती: डेन्मार्कमध्ये डिजिटल मेलबॉक्स, मोबाईल पेमेंट आणि ऑनलाइन सेवांचा वापर प्रचंड वाढला आहे. यामुळे कागदी पत्रांची जागा ईमेल आणि इतर डिजिटल माध्यमांनी घेतली आहे.
- वापरात मोठी घट: गेल्या 25 वर्षांत पत्रांच्या संख्येत 90% हून अधिक घट झाली आहे. 2000 सालापासून पत्रांचा वापर वेगाने कमी होत गेला आहे.
- आर्थिक तोटा: गेल्या वर्षी ‘पोशनॉर्ड’ला तब्बल 428 दशलक्ष क्रोनर म्हणजेच सुमारे 57 दशलक्ष युरोचा तोटा सहन करावा लागला.
आता पत्रांऐवजी पार्सलवर भर
टपाल सेवेचे एक प्रकरण बंद करताना कंपनीने आता ई-कॉमर्स क्षेत्राकडे आपले लक्ष वळवले आहे. कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी किम पेडरसन यांनी सांगितले की, आता नागरिक पत्रांऐवजी पार्सल सेवेवर अधिक अवलंबून आहेत. 2026 पासून कंपनी पूर्णपणे पार्सल व्यवसायावर लक्ष केंद्रित करणार असून, ऑनलाइन खरेदीसाठी ही सेवा महत्त्वाची ठरेल.
ज्येष्ठांसमोर आव्हान?
टपाल सेवा बंद झाल्यामुळे ग्रामीण भागातील नागरिक आणि विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांसमोर अडचणी निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. जे नागरिक अजूनही डिजिटल जगाशी पूर्णपणे जोडलेले नाहीत, त्यांच्यासाठी हा बदल आव्हानात्मक ठरू शकतो. मात्र, खासगी कुरिअर कंपन्या बाजारातील दरांनुसार पत्र पोहचवण्याचे काम सुरू ठेवतील, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
