Kitchen Tips: आपण घराच्या सजावटीसाठी पडदे, सतरंज्या किंवा भिंतींचा रंग वेळोवेळी बदलतो, पण स्वयंपाकघरातील भांड्यांकडे मात्र अनेकदा दुर्लक्ष होते. जोपर्यंत अन्न शिजतेय, तोपर्यंत भांडी बदलण्याची गरज नाही, असा आपला समज असतो. पण हा विचार चुकीचा ठरू शकतो.
खराब झालेली किंवा घासलेली भांडी अन्नामध्ये विषारी घटक सोडू शकतात. तुमच्या आरोग्यासाठी आणि जेवणाच्या गुणवत्तेसाठी स्वयंपाकघरातील कोणत्या वस्तू आता बाद करण्याची वेळ आली आहे, हे ओळखणे महत्त्वाचे आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, एकाच वेळी सर्व भांडी बदलण्यापेक्षा टप्प्याटप्प्याने योग्य बदल करणे अधिक फायदेशीर ठरते. तुमच्या स्वयंपाकघरातून कोणत्या वस्तू तातडीने हटवायला हव्यात, याची यादी खालीलप्रमाणे आहे:
स्वयंपाकघरातून बाहेर काढायच्या 6 महत्त्वाच्या वस्तू:
1. कोटिंग नसलेली ॲल्युमिनियमची भांडी: ॲल्युमिनियमची भांडी काही विशिष्ट खाद्यपदार्थांसोबत रासायनिक प्रक्रिया करू शकतात. याऐवजी स्टेनलेस स्टील (Triply Stainless Steel) भांडी वापरा, जी टिकाऊ असतात आणि उष्णता समान प्रमाणात पसरवतात.
2. चरे पडलेले नॉन-स्टिक पॅन: जर तुमच्या नॉन-स्टिक पॅनचे कोटिंग निघाले असेल किंवा त्यावर चरे पडले असतील, तर ते वापरणे बंद करा. अशा खराब झालेल्या पृष्ठभागामुळे अन्नाची सुरक्षितता धोक्यात येऊ शकते. याऐवजी चांगल्या दर्जाचे नवीन नॉन-स्टिक किंवा कास्ट आर्यन भांडी वापरा.
3. रिव्हेट असलेली भांडी (Riveted Cookware): ज्या भांड्यांच्या आतील बाजूला हँडल जोडण्यासाठी रिव्हेट (खिळे) असतात, तिथे अन्नाचे कण, तेल आणि घाण साचते. ही भांडी स्वच्छ करणे कठीण असते. याऐवजी रिव्हेटलेस (Rivetless) डिझाइनची भांडी निवडा, जी स्वच्छतेसाठी अधिक उत्तम आहेत.
4. पातळ आणि हलकी भांडी: खूप हलकी भांडी उष्णता व्यवस्थित झेलू शकत नाहीत, ज्यामुळे अन्न जळण्याची शक्यता असते. याऐवजी जाड थर असलेली किंवा ‘ट्राय-प्लाय’ बनावटीची भांडी वापरा, ज्यामुळे अन्न सर्व बाजूंनी व्यवस्थित शिजते.
5. प्लास्टिकचे डबे: गरम अन्न प्लास्टिकच्या डब्यात ठेवल्याने त्यातून घातक रसायने बाहेर पडू शकतात. साठवणुकीसाठी नेहमी काचेचे किंवा स्टेनलेस स्टीलचे डबे वापरणे आरोग्यासाठी सुरक्षित आहे.
6. कास्ट आर्यनचा वापर वाढवा: संथ आणि एकसारख्या स्वयंपाकासाठी नेहमीच्या भांड्यांऐवजी कास्ट आर्यन (Cast-iron) भांडी वापरा. यामध्ये उष्णता टिकवून ठेवण्याची क्षमता चांगली असते आणि ती दीर्घकाळ टिकतात.
स्वयंपाकाची योग्य पद्धत:
केवळ भांडी बदलून चालणार नाही, तर स्वयंपाकाची पद्धतही बदलायला हवी. नेहमी मोठ्या आचेवर स्वयंपाक करण्याऐवजी मध्यम आचेवर अन्न शिजवल्यास त्यातील पोषक तत्वे टिकून राहतात आणि भांडीही जास्त काळ टिकतात. आरोग्यदायी जेवण हे केवळ साहित्यावर नाही, तर ते कशात शिजवले जाते यावरही अवलंबून असते.
