Cyber Alert: तंत्रज्ञानाच्या युगात ‘टॅप-टू-पे’ सुविधा जेवढी सोयीस्कर आहे, तेवढीच ती आता धोक्याची ठरू लागली आहे. जगभरात ‘घोस्ट टॅपिंग’ (Ghost Tapping) नावाचा एक नवा डिजिटल स्कॅम वेगाने पसरत असून, याद्वारे लाखो युजर्सना लुटले जात आहे.
सर्वात भीतीदायक बाब म्हणजे, यामध्ये फसवणूक करण्यासाठी तुमचा पिन, ओटीपी किंवा कार्ड मशीनला स्पर्श करण्याचीही गरज भासत नाही.
‘घोस्ट टॅपिंग’ म्हणजे नक्की काय आणि ते कसे चालते?
हा स्कॅम प्रामुख्याने एनएफसी (NFC) तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करून केला जातो. यामध्ये सायबर गुन्हेगार त्यांच्याकडे पोर्टेबल एनएफसी रीडर किंवा विशेष प्रकारचे स्मार्टफोन घेऊन फिरतात. जेव्हा ते एखाद्या अशा व्यक्तीच्या जवळ येतात, ज्याच्या फोनमध्ये किंवा कार्डमध्ये कॉन्टॅक्टलेस पेमेंट सुरू असते, तेव्हा ते पैसे कापण्याची प्रक्रिया सुरू करतात.
गर्दीच्या ठिकाणी, जसे की मेट्रो, रेल्वे स्टेशन किंवा बाजारात, हे लोक तुमच्या अगदी जवळ उभे राहतात. काही सेकंदांचा सहवासही तुमचे खाते रिकामे करण्यासाठी त्यांना पुरेसा ठरतो. तुम्ही कार्ड स्वाइप न करता किंवा कोणताही कोड न टाकताच पैसे वळवले जातात. अनेकदा हे व्यवहार लहान रकमेचे असतात, जेणेकरून ग्राहकाचे पटकन लक्ष जाणार नाही.
गर्दीची ठिकाणे आणि पर्यटक सर्वाधिक टार्गेटवर
सायबर तज्ज्ञांच्या मते, हा स्कॅम विमानतळ, उत्सव, आंतरराष्ट्रीय ट्रान्झिट हब आणि पर्यटकांच्या गर्दीच्या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. पर्यटक अनेकदा घाईत असतात किंवा स्थानिक पेमेंट सिस्टमशी परिचित नसतात, त्यामुळे त्यांना जाळ्यात ओढणे सोपे जाते.
स्वतःचा बचाव कसा करावा? तज्ज्ञांचा सल्ला:
- एनएफसी बंद ठेवा: स्मार्टफोनमधील एनएफसी फिचर नेहमी बंद ठेवावे. जेव्हा तुम्हाला पेमेंट करायचे असेल, तेव्हाच ते चालू करावे आणि व्यवहार पूर्ण होताच त्वरित बंद करावे.
- RFID-ब्लॉकिंग वॉलेट: तुमच्या डेबिट आणि क्रेडिट कार्डसाठी आरएफआयडी ब्लॉकिंग पाकिटे किंवा कव्हर वापरा. हे कव्हर अनधिकृत रीडरना तुमच्या कार्डचे सिग्नल पकडण्यापासून रोखतात.
- बँक अलर्ट सुरू ठेवा: तुमच्या खात्यावरून होणाऱ्या प्रत्येक व्यवहाराचा मेसेज येईल याची खात्री करा. एखादा संशयास्पद व्यवहार दिसल्यास त्वरित बँकेला कळवा.
- मर्यादा सेट करा: तुमच्या बँकेच्या अॅपमध्ये जाऊन कॉन्टॅक्टलेस पेमेंटची दैनंदिन मर्यादा कमी करून ठेवा. यामुळे फसवणूक झालीच तरी मोठे आर्थिक नुकसान टळू शकते.
- अपरिचित ठिकाणी पेमेंट टाळा: संशयास्पद वाटणाऱ्या मशीनवर किंवा अनोळखी स्टॉलवर टॅप करून पेमेंट करणे टाळावे.
तंत्रज्ञान जीवन सोपे करते, परंतु सुरक्षितता ही पूर्णपणे आपल्या सतर्कतेवर अवलंबून असते. घाबरून जाण्यापेक्षा जागरूक राहणे हाच या स्कॅमपासून वाचण्याचा सर्वोत्तम उपाय आहे.
