Ankush Kakade On Ajit pawar : महाराष्ट्राच्या राजकीय क्षितिजावरील एक धगधगते नेतृत्व, राज्याचे उपमुख्यमंत्री तथा वित्तमंत्री अजित पवार यांचे काल विमान अपघातात अकाली आणि दुःखद निधन झाले. त्यांच्या जाण्याने संपूर्ण राज्यावर शोककळा पसरली असून, आज २९ जानेवारी रोजी बारामती येथील विद्या प्रतिष्ठानच्या विस्तीर्ण मैदानावर त्यांच्या पार्थिवावर पूर्ण शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात आले. एका कर्तृत्ववान पर्वाचा असा आकस्मिक अंत झाल्याने जनसामान्यांमध्ये हळहळ व्यक्त होत आहे.
या अंत्यविधीसाठी राजकीय क्षेत्रातील दिग्गज नेत्यांनी उपस्थित राहून आपल्या भावना व्यक्त केल्या. अजित पवार यांचे मार्गदर्शक आणि ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी जड अंतःकरणाने आपल्या पुतण्याला अखेरचा निरोप दिला. केंद्रातून विशेषत्वाने उपस्थित राहिलेले केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी अजित पवारांच्या प्रशासकीय कौशल्याचा गौरव करत त्यांना श्रद्धांजली वाहिली. राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनीही या दुःखद प्रसंगी उपस्थित राहून पवार कुटुंबियांचे सांत्वन केले.
आपल्या लाडक्या ‘दादां’ना अखेरचा निरोप देण्यासाठी महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून लाखो कार्यकर्ते आणि अनुयायी बारामतीत दाखल झाले होते. “अजित दादा अमर रहे” अशा घोषणांनी परिसर दुमदुमून गेला होता. विद्या प्रतिष्ठानच्या मैदानावर उपस्थित असलेला हा जनसागर त्यांच्या लोकप्रियतेची आणि त्यांनी केलेल्या विकासकामांची पावती देत होता. पोलीस दलाच्या वतीने त्यांना हवेत फैरी झाडून आणि बिगुल वाजवून मानवंदना देण्यात आली.
विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर, बारामती तालुक्यातील निरावागज, पणदरे, करंजेपूल (सोमेश्वर) आणि सुपा या गावांमध्ये अजित पवार यांच्या जाहीर सभांचे आयोजन करण्यात आले होते. आपल्या जनसंपर्कासाठी ओळखले जाणारे पवार हे मतदारांशी संवाद साधण्यासाठी सकाळी लवकर मुंबईहून निघाले होते. त्यांच्या विशेष विमानाने सकाळी ८ वाजून १० मिनिटांनी मुंबई विमानतळावरून बारामतीच्या दिशेने उड्डाण केले.
विमानाचा प्रवास अत्यंत सुरळीत सुरू होता, मात्र बारामतीजवळ पोहोचल्यानंतर अवघ्या काही मिनिटांतच काळाने झडप घातली. सकाळी साधारण ८ वाजून ४५ मिनिटांच्या सुमारास, विमान धावपट्टीवर उतरणे अपेक्षित होते. मात्र, तांत्रिक बिघाड किंवा अन्य कारणांमुळे विमान धावपट्टीपर्यंत पोहोचू शकले नाही. प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, विमान लँडिंग करण्याऐवजी धावपट्टीच्या अलीकडेच जमिनीवर कोसळले. जमिनीला आदळताच विमानाने पेट घेतला आणि अवघ्या काही क्षणांत आगीच्या भीषण ज्वाळांनी संपूर्ण विमानाला वेढले.
मदतीपूर्वीच होत्याचे नव्हते झाले –
अपघात इतका भीषण होता की, स्थानिक नागरिक आणि मदतकार्य यंत्रणा घटनास्थळी पोहोचेपर्यंत विमानाचा मोठा भाग आगीच्या भक्ष्यस्थानी पडला होता. या आगीत अजित पवारांचा दुर्दैवी अंत झाला. बारामती तालुक्यातील ज्या गावांमध्ये त्यांच्या स्वागताची तयारी सुरू होती, तिथे या बातमीने शोककळा पसरली. नियोजित सभांच्या ठिकाणी जमलेले कार्यकर्ते आणि नागरिक या घटनेने हादरून गेले आहेत.
अजित पवारांच्या अपघाती निधनाची माहिती समजताच राष्ट्रपती, पंतप्रधान आणि विविध राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांनी तीव्र दुःख व्यक्त केले आहे. राजकीय मतभेद विसरून सत्ताधारी आणि विरोधक अशा सर्वच स्तरांतून त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण करण्यात आली. “एका कार्यक्षम प्रशासकाचा असा अंत होणे, ही लोकशाहीची मोठी हानी आहे,” अशा शब्दांत राष्ट्रीय नेत्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या. महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून सोशल मीडिया आणि जाहीर सभांच्या माध्यमातून जनसामान्य आपल्या लाडक्या नेत्याला अखेरचा सलाम ठोकत आहेत.
राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील दोन्ही गटांच्या नेत्यांसाठी आणि कार्यकर्त्यांसाठी हा प्रसंग वज्रघातासारखा ठरला. बुधवारी ही बातमी धडकली आणि कार्यकर्त्यांमध्ये जणू आभाळच कोसळल्याची भावना निर्माण झाली. कित्येक वर्षांपासून सावलीसारख्या सोबत असणाऱ्या सहकाऱ्यांना आणि नेत्यांना आपले अश्रू आवरणे कठीण झाले होते. पक्षाच्या मुख्यालयापासून ते ग्रामीण भागातील शाखांपर्यंत सगळीकडे स्मशानशांतता पसरली असून, कार्यकर्त्यांच्या डोळ्यांतील अश्रू त्यांच्या ‘दादां’प्रती असलेली निष्ठा आणि प्रेम अधिक ठळकपणे जाणवलं.
आपल्या नेत्याला अखेरचे पाहण्यासाठी आणि त्यांच्या अंत्यदर्शनासाठी संपूर्ण राज्यभरातून कार्यकर्त्यांनी शोकमग्न अवस्थेत बारामतीची वाट धरली. रेल्वे, खाजगी वाहने आणि मिळेल त्या साधनाने जनसमुदाय बारामतीत दाखल होत होता. महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात जनतेचे आपल्या नेत्यावर किती उत्कट प्रेम असू शकते, याचे दर्शन यावेळी घडले. प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर एकच प्रश्न होता की, राज्याच्या विकासाचा गाडा हाकणारा हा खंबीर हात इतक्या लवकर कसा निखळला?
‘दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र याव्यात हीच दादांची तळमळ’; अंकुश काकडे यांचा उलगडला-
लोकनेते अजित पवार यांच्या निधनानंतर राजकीय वर्तुळातून अनेक आठवणींना उजाळा दिला जात असताना, त्यांचे विश्वासू सहकारी अंकुश काकडे यांनी एक अत्यंत संवेदनशील खुलासा केला आहे. आयुष्याच्या अखेरच्या कालखंडात अजित पवार हे राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दोन्ही गटांच्या पुनर्मिलनासाठी कमालीचे आग्रही होते आणि त्यासाठी त्यांनी पडद्यामागून सातत्याने प्रयत्न केले होते, अशी माहिती काकडे यांनी दिली.
अंकुश काकडे यांनी सांगितले की, अजित दादांना पक्ष आणि कुटुंब यांतील विसंवाद मनातून अस्वस्थ करत होता. ते अनेकदा काकडे यांच्याशी संवाद साधताना म्हणायचे, “मी, विठ्ठलशेठ मणियार आणि श्रीनिवास पाटील, तुम्हा तिघांचेही आदरणीय शरद पवार साहेबांशी अतिशय घनिष्ठ आणि जिव्हाळ्याचे संबंध आहेत. तुमची साहेबांशी वारंवार भेट होत असते. त्यामुळे तुम्ही तिघांनी पुढाकार घेऊन साहेबांचे मन वळवावे आणि दोन्ही राष्ट्रवादी काँग्रेस पुन्हा एकदा एकाच छताखाली कशा येतील, या दृष्टीने ठोस प्रयत्न करावेत.”
अजित पवारांच्या या शब्दांखातर आणि त्यांच्या आग्रहास्तव अंकुश काकडे आणि विठ्ठलशेठ मणियार यांनी प्रामाणिकपणे हालचाली केल्या होत्या. याबद्दल माहिती देताना काकडे भावूक झाले. ते म्हणाले, “दादांच्या शब्दाला मान देऊन मी आणि विठ्ठलशेठ यांनी आमच्या परीने जेवढे प्रयत्न करता येतील, तेवढे सातत्याने केले. दोन्ही गट पुन्हा एकत्र यावेत आणि पक्षाची ताकद पुन्हा एकवटली जावी, हीच आमचीही भावना होती. मात्र, दुर्दैवाने आमच्या या प्रयत्नांना अपेक्षित यश लाभू शकले नाही.” अधुरी राहिलेली शेवटची इच्छा काकडे यांनी व्यक्त केलेल्या या विधानामुळे अजित पवारांच्या मनातील पक्षनिष्ठेची आणि साहेबांप्रती असलेल्या आदराची एक वेगळी बाजू समोर आली आहे.
राष्ट्रवादीच्या पुनर्मिलनाची स्वप्ने अधुरी?
अजित पवार यांच्या नेतृत्वाखाली राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये दोन गट निर्माण झाले होते, ज्यातील एका गटाने सत्तेत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला, तर दुसऱ्या गटाने शरद पवार यांच्या नेतृत्वाखाली विरोधात राहणे पसंत केले. मात्र, गेल्या काही काळापासून हे दोन्ही गट पुन्हा जवळ येत असल्याचे सकारात्मक चित्र राज्याला पाहायला मिळत होते, ज्याला आता अजित पवारांच्या निधनामुळे मोठा धक्का बसला आहे.
काही काळापूर्वी अजित पवार यांनी आपल्या समर्थक आमदारांसह भारतीय जनता पक्षासोबत सत्तेत सामील होण्याचा निर्णय घेतला होता. भाजपसोबत जाण्याच्या या निर्णयावरून काका-पुतणे म्हणजेच शरद पवार आणि अजित पवार यांच्यात तीव्र मतभेद निर्माण झाले होते. या राजकीय भूकंपामुळे राष्ट्रवादीचे दोन शकले झाले आणि कार्यकर्त्यांमध्येही संभ्रमाचे वातावरण होते. मात्र, राजकारणातील या कडवटपणाला अलीकडच्या काळात संवादाची आणि समन्वयाची झालर लाभू लागली होती.
दोन्ही गटांतील दुरावा कमी होत असल्याचे पहिले संकेत स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीत मिळाले. पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकांच्या निवडणुकीत राजकीय मतभेद बाजूला सारून दोन्ही राष्ट्रवादी काँग्रेसने एकत्र येत भारतीय जनता पक्षाविरुद्ध शड्डू ठोकला. या निवडणुकीच्या निमित्ताने ‘राष्ट्रवादी’ पुन्हा एकसंध झाल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. याच काळात जेव्हा प्रसारमाध्यमांनी अजित पवारांना “दोन्ही राष्ट्रवादी पुन्हा कायमच्या एकत्र येणार का?” असा प्रश्न विचारला, तेव्हा त्यांनी “तुमच्या तोंडात साखर पडो” असे म्हणत विलीनीकरणाचे सकारात्मक संकेत दिले होते.
महानगरपालिकेनंतर जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीच्या निवडणुकांमध्येही दोन्ही गटांनी परस्परांना सहकार्य करण्याची भूमिका घेतली. या वाढत्या जवळीकीमुळे राजकीय वर्तुळात अशा चर्चांना उधाण आले होते की, विधानसभा निवडणुकीपूर्वी राष्ट्रवादीचे दोन्ही गट अधिकृतपणे एकत्र येतील. अजित पवार स्वतः या मनोमीलनासाठी आग्रही असल्याचे त्यांच्या कृतीतून आणि विधानांमधून स्पष्ट होत होते.
दुर्दैवाने, विलीनीकरणाची ही प्रक्रिया पूर्ण होण्यापूर्वीच अजित पवारांचे विमान अपघातात निधन झाले. त्यांच्या जाण्याने केवळ एक खंबीर नेताच हरपला नाही, तर राष्ट्रवादीच्या दोन्ही गटांना पुन्हा एकत्र आणणारा दुवा निखळला आहे. आता प्रश्न असा निर्माण झाला आहे की, अजित पवारांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादीच्या गटाचे भवितव्य काय असेल? त्यांच्या पश्चात हा गट पुन्हा शरद पवारांच्या छत्राखाली परतणार की आपली स्वतंत्र चूल मांडणार, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
हे देखील वाचा – Ajit Pawar : अजित पवारांच्या निधनाने ‘राष्ट्रवादी’चे भवितव्य टांगणीला! महाराष्ट्राच्या राजकारणातील हा ‘सारीपाट’ आता कोणत्या वळणावर थांबणार?
