Asha Bhosle : भारतीय संगीत क्षेत्रातील एक देदीप्यमान पर्व संपुष्टात आले. सात दशकांहून अधिक काळ आपल्या जादुई आवाजाने जागतिक स्तरावर भारतीय संगीताची छाप सोडणाऱ्या ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले यांचे वयाच्या ९२ व्या वर्षी दुःखद निधन झाले. शनिवारी (१३/०४) रात्री प्रकृती अधिक बिघडल्याने त्यांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. मात्र, उपचार सुरू असतानाच त्यांचे अनेक अवयव निकामी (मल्टी ऑर्गन फेल्युअर) झाल्याने त्यांनी अखेर रविवारी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनामुळे भारतीय कलाविश्वात कधीही भरून न येणारी पोकळी निर्माण झाली आहे.
दिग्गजांकडून अंत्यदर्शन आणि आदरांजली-
आशाताईंचे पार्थिव लोअर परळ येथील त्यांच्या निवासस्थानी अंत्यदर्शनासाठी ठेवण्यात आले होते. या थोर गायिकेचा निरोप घेण्यासाठी आणि त्यांच्या पार्थिवाचे अंतिम दर्शन घेण्यासाठी सकाळपासूनच चाहत्यांची आणि मान्यवरांची मोठी गर्दी लोटली होती. क्रीडा, राजकीय, सामाजिक आणि चित्रपट सृष्टीतील अनेक दिग्गजांनी त्यांच्या निवासस्थानी पोहोचून श्रद्धांजली अर्पण केली. आशाताईंच्या जाण्याने केवळ एक व्यक्ती नव्हे, तर भारतीय चित्रपट संगीताचा चालता-बोलता इतिहास काळाच्या पडद्याआड गेला असल्याची भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
स्वरसम्राज्ञी आशा भोसले अनंतात विलीन; छत्रपती शिवाजी पार्कात शासकीय इतमामात पार पडले अंत्यसंस्कार-
भारतीय संगीत क्षेत्रातील देदीप्यमान पर्व असलेल्या ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले यांच्या पार्थिवावर आज दुपारी दादर येथील ऐतिहासिक छत्रपती शिवाजी पार्क स्मशानभूमीत अत्यंत शोकाकुल वातावरणात अंत्यसंस्कार करण्यात आले. आशाताईंच्या मुलाने त्यांना मुखाग्नी दिला आणि अनेक दशके रसिकहृदयावर अधिराज्य गाजवणारा हा ‘दैवी स्वर’ पंचतत्त्वात विलीन झाला. त्यांच्या निधनाने संगीत विश्वातील एक तेजस्वी तारा निखळल्याची भावना संपूर्ण देशातून व्यक्त होत आहे.
शासकीय इतमामात अखेरचा निरोप-
आशाताईंचे भारतीय कलेतील योगदान अतुलनीय असल्याने, राज्य सरकारतर्फे त्यांच्यावर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात आले. यावेळी पोलिसांनी हवेत फैरी झाडून आणि शोकधून वाजवून या महान गायिकेला मानवंदना दिली. त्यांच्या पार्थिवावर तिरंगा लपेटण्यात आला होता. प्रशासकीय अधिकारी, पोलीस दलातील वरिष्ठ अधिकारी आणि राज्य मंत्रिमंडळातील सदस्यांनी पुष्पचक्र अर्पण करून त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहिली.
दिग्गजांची उपस्थिती आणि चाहत्यांचा जनसागर-
आपल्या लाडक्या ‘आशाताईं’चा अंतिम निरोप घेण्यासाठी छत्रपती शिवाजी पार्क परिसरात जनसागर लोटला होता. चित्रपट सृष्टी, राजकारण आणि सामाजिक क्षेत्रातील अनेक दिग्गज यावेळी उपस्थित होते. अनेक नामवंत कलाकार, गायक, संगीतकार आणि ज्येष्ठ व्यक्तींनी अंत्यविधीला उपस्थित राहून त्यांच्या आठवणींना उजाळा दिला. आशाताईंच्या कुटुंबीयांचे सांत्वन करण्यासाठी कलाविश्वातील सर्वच स्तरांतील सेलिब्रिटींनी हजेरी लावली होती.
पद्मविभूषण आशा भोसले यांचा प्रदीर्घ सांगितीक प्रवास पूर्ण; शासकीय सन्मानाने अखेरचा निरोप-
भारतीय चित्रपट संगीताच्या सुवर्णयुगातील एक तेजस्वी महामेरू, ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले यांच्यावर आज संपूर्ण शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार पार पडले. त्यांच्या ८२ वर्षांच्या प्रदीर्घ आणि ऐतिहासिक गायन कारकिर्दीचा सन्मान म्हणून राज्य व केंद्र सरकारने त्यांना सर्वोच्च स्तरावरील मान-वंदना दिली. केवळ एक गायिका म्हणून नव्हे, तर भारतीय संस्कृतीचा वारसा जागतिक स्तरावर नेणाऱ्या एक दूत म्हणून त्यांच्या पार्थिवावर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात आले.
पुरस्कार आणि सन्मानांचे शिखर-
आशाताईंच्या गायन प्रवासाची व्याप्ती अफाट आहे. त्यांच्या आठ दशकांहून अधिक काळ चाललेल्या सांगितीक प्रवासात त्यांनी स्वतःची एक वेगळी ओळख निर्माण केली. त्यांच्या या अजोड योगदानाची दखल घेत भारत सरकारने त्यांना देशाचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘पद्मविभूषण’ देऊन गौरविले होते. याव्यतिरिक्त, चित्रपट क्षेत्रातील प्रतिष्ठित नऊ फिल्मफेअर पुरस्कारांसह त्यांनी आजवर १०० हून अधिक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांवर आपले नाव कोरले आहे. त्यांच्या गायकीतील वैविध्य आणि आवाजातील लवचिकता यामुळे त्यांना जागतिक पातळीवर एक अद्वितीय स्थान लाभले.
राजकीय नेतृत्वाची उपस्थिती आणि मानवंदना-
आशा भोसले यांच्या निधनामुळे राज्याच्या सांस्कृतिक विश्वाची मोठी हानी झाली आहे. त्यांच्या अंत्यसंस्काराला राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी उपस्थित राहून शासनाच्या वतीने पुष्पचक्र अर्पण केले. त्यांच्यासोबत राज्याचे दोन्ही उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार देखील उपस्थित होत्या. या ज्येष्ठ गायिकेने आपल्या आवाजाने सात दशकांहून अधिक काळ रसिक प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य केले, अशा शब्दांत नेत्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.
राजकीय वैयक्तिक स्नेह आणि श्रद्धांजली-
आशाताईंच्या अंतिम प्रवासात सहभागी होण्यासाठी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे आणि पत्नी शर्मिला ठाकरे यांनी उपस्थिती लावली. भोसले आणि मंगेशकर कुटुंबाशी असलेल्या जुन्या स्नेहाखातर या नेत्यांनी पार्थिवाचे दर्शन घेतले आणि शोकाकुल कुटुंबाचे सांत्वन केले.
चित्रपटसृष्टीतील कलाकारांचा जमघट-
आशाताईंच्या गायनाने बॉलिवूडच्या अनेक पिढ्या सुवर्णमयी झाल्या. त्यांच्या अंत्यसंस्काराला चित्रपटसृष्टीतील अनेक दिग्गज कलाकार पोहोचले होते. प्रसिद्ध अभिनेता आमिर खान आणि विकी कौशल यांनी उपस्थित राहून या महान गायिकेला मानाचा मुजरा केला. चित्रपट सृष्टीतील अन्य अनेक नामवंत कलाकार, संगीतकार आणि गायकांनी देखील यावेळी हजेरी लावली होती. प्रत्येकाच्या डोळ्यात या ‘स्वरमाऊली’ला निरोप देताना पाणी उभे होते.
शासकीय इतमामात निरोप: राष्ट्राची आदरांजली-
आशाताईंचे कलाक्षेत्रातील स्थान अढळ असल्याने, प्रशासनाकडून त्यांना विशेष मानवंदना देण्यात आली. त्यांच्या पार्थिवाला तिरंग्यात लपेटून सशस्त्र दलाच्या तुकडीने सलामी दिली.
पुढील पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी वारसा-
आशा भोसले यांनी केवळ पुरस्कारांची संख्याच वाढवली नाही, तर गायकीचे नवनवीन मापदंड प्रस्थापित केले. शास्त्रीय गाण्यांपासून ते आधुनिक धाटणीच्या संगीतापर्यंत त्यांनी केलेला प्रवास प्रत्येक उदयोन्मुख कलाकारासाठी दीपस्तंभासारखा आहे. आज जरी त्या पंचतत्त्वात विलीन झाल्या असल्या, तरी त्यांनी जिंकलेले असंख्य पुरस्कार आणि रसिकांच्या मनात मिळवलेले स्थान त्यांच्या अजरामर असण्याची साक्ष देत राहील.
