BMC Election 2025 : महापालिका निवडणुकीच्या प्रचार रंगतदार आणि गदारोळात सुरू असून, प्रत्येक पक्ष आपल्या विकास कामांचा गजर करत मतदारांपर्यंत पोहोचण्याचे प्रयत्न करत आहे. मतदारांच्या मनावर आपले चिन्ह आणि पक्षाचे संदेश पोहोचवण्यासाठी पक्ष विविध माध्यमांचा वापर करत आहेत. या पार्श्वभूमीवर, प्रचारात गाणी, जाहीराती, रॅली आणि सोशल मीडिया मोहिमांवर विशेष भर देण्यात आला आहे.
महापालिकेच्या निवडणुकीसाठी भाजपने तयार केलेले प्रचारगीत हे लोकप्रियतेसाठी खास बनवले होते, ज्यात पक्षाचे कार्य आणि भविष्यातील योजना यांची थोडक्यात झलक देण्यात आली होती. मात्र, राज्य निवडणूक आयोगाने या गीताला मंजुरी नाकारल्याची माहिती समोर आली आहे. आयोगाने सांगितले की, या गीतामध्ये निवडणूक कायद्याचे काही नियम पाळलेले नाहीत आणि त्यातून मतदारांवर अप्रत्यक्ष प्रभाव निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
भाजपकडून प्रचार गीत नाकारल्याने पक्षाच्या प्रचार धोरणात बदल करावा लागणार आहे. पक्षाच्या स्थानिक कार्यकर्त्यांनी याबाबत नाराजी व्यक्त केली असून, काहींच्या मते हे गाणे मतदारांशी थेट संवाद साधण्याचे महत्त्वाचे साधन होते. आता भाजपला या जागी पर्यायी गाणी आणि प्रचार साहित्य तयार करून प्रचार मोहीम पुन्हा सुरळीत रित्या चालवावी लागेल.
निवडणूक आयोगाचा हा निर्णय महापालिका निवडणुकीतील प्रचारधोरणावर मोठा परिणाम करू शकतो, कारण गाण्याच्या माध्यमातून पक्षाने आपली ओळख आणि संदेश लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा मार्ग बंद झाल्याने प्रचारात नवे मार्ग शोधावे लागणार आहेत. यामुळे इतर पक्षांनाही संधी मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
नेमके हे प्रचार गीत का नाकारले?
मुंबई महापालिका निवडणुकीच्या प्रचारात भाजपने विशेष उत्साहाने तयार केलेले प्रचार गीत अचानक वादाच्या भोऱ्यात आले आहे. या गीतात ‘भगवा’ या शब्दाचा समावेश असल्यामुळे राज्य निवडणूक आयोगाने हे गीत निवडणूक आचारसंहितेच्या नियमांचे उल्लंघन करणारे ठरवले आहे आणि त्याला परवानगी नाकारली आहे.
भाजपकडून या प्रचारगीताचे गायन अवधूत गुप्ते आणि वैशाली सामंत यांनी केले होते. गीतात पक्षाचे कार्य आणि भविष्यातील योजना यासह स्थानिक मतदारांशी संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला गेला होता. मात्र, आयोगाच्या निकषानुसार, धर्म, प्रतीक किंवा पक्षाचे रंग यांचा थेट प्रचार करणे आचारसंहितेच्या नियमांचे उल्लंघन ठरते, आणि त्याच आधारावर या गीताला नकार दिला गेला.
या निर्णयामुळे भाजपच्या प्रचार मोहिमेला मोठा धक्का बसला आहे. पक्षाला आता या गीताऐवजी नवीन, नियमांनुसार योग्य प्रचार साहित्य तयार करून लोकांपर्यंत पोहोचवावे लागेल. स्थानिक कार्यकर्त्यांनी आधीच या निर्णयावर नाराजी व्यक्त केली असून, प्रचार मोहीमेला सतत गती देण्यासाठी तत्काळ बदल करणे आवश्यक असल्याचे सांगितले आहे.
मुंबई महापालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर प्रचाराचे माध्यम महत्त्वाचे मानले जाते, आणि गाणी, रॅली, सोशल मीडिया या मार्गांनी मतदारांपर्यंत पोहोचणे ही प्रत्येक पक्षासाठी महत्त्वाची रणनीती आहे. त्यामुळे आयोगाचा हा निर्णय निवडणूक मोहिमेवर थेट परिणाम करणारा ठरतो, आणि भाजपला सध्याच्या परिस्थितीत आपल्या प्रचार योजनेत लवकरात लवकर सुधारणा करावी लागणार आहे.
राज्य निवडणूक आयोगाने पूर्वीही प्रचारगीत आणि जाहिराती यावर काटेकोर निरीक्षण ठेवलं आहे आणि अनेकदा आक्षेप नोंदवत त्यांना सुधारित स्वरूपात सादर करण्यास सांगितलं आहे. २०२४ मध्ये उबाठ पक्षाच्या प्रचारगीतामधील “वरदान दिले शौर्याचे, आई भवानीने आम्हास, खड्ग घेऊनी हाती धरली हिंदुत्वाची कास” या ओळींवर आयोगाने आक्षेप घेतला होता आणि त्या गीताला परवानगी नाकारण्यात आली होती. या उदाहरणातून स्पष्ट होते की निवडणूक आचारसंहितेच्या नियमांचे उल्लंघन करणारे कोणतेही भाषिक किंवा प्रतीकात्मक घटक आयोग सहन करत नाही.
त्याचप्रमाणे, शिंदे गटाच्या प्रचारगीतातील ‘जय भवानी’ आणि ‘रामराज्य’ या शब्दांवरही आयोगाने आक्षेप नोंदवला होता. आयोगाने या शब्दांचा वापर हटवून प्रचारगीत आणि जाहिराती सुधारित स्वरूपात सादर करण्याची सूचना दिली होती. त्यानंतर या बदलांसह प्रस्तुत केलेले साहित्य मंजूर करण्यात आले.
या घटनांमुळे स्पष्ट होते की, मुंबई महापालिका निवडणुकीसारख्या महत्त्वाच्या निवडणुकीत प्रत्येक पक्षासाठी प्रचार साहित्य तयार करताना आचारसंहितेचे काटेकोर पालन करणे अनिवार्य आहे. निवडणूक आयोगाची सततची देखरेख आणि मार्गदर्शन हे मतदारांपर्यंत निष्पक्ष आणि नियमांनुसार संदेश पोहोचवण्यासाठी आवश्यक आहे. पक्षांना आता आपल्या प्रचारगीतांमध्ये शब्द, प्रतीक आणि रंग यांचा वापर काळजीपूर्वक करण्याची गरज आहे, अन्यथा आक्षेप व नाकारण्यात येण्याचा धोका कायम राहतो.
अजित पवार गटाच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसला यापूर्वी प्रचार साहित्य सुधारण्याचा अनुभव आलेला आहे. मौलाना आझाद महामंडळाच्या कामाची माहिती प्रसारित करण्यासाठी तयार केलेल्या जाहिरातीत घराच्या भिंतीवर ‘मक्का-मदिना’ आणि ‘७८६’ या धार्मिक चिन्हांचा समावेश केला होता. निवडणूक आयोगाने या चिन्हांवर आक्षेप नोंदवला आणि मतदारांमध्ये धार्मिक भावनांवर परिणाम होऊ नये यासाठी संबंधित भाग वगळून जाहिरात सुधारण्याचे आदेश दिले.
आयोगाच्या सूचनेनुसार सुधारित जाहिरात सादर केल्यानंतर तिला मान्यता दिली गेली. पक्षांनी प्रचार साहित्य तयार करताना धार्मिक, सामाजिक किंवा राजकीय संवेदनशील घटकांचा योग्य विचार करणे आवश्यक आहे, अन्यथा आयोगाकडून सुधारणा किंवा नाकारण्याचा धोका राहतो.
मुंबई महापालिका निवडणुकीच्या प्रचार मोहीमेत भाजपच्या प्रचारगीताला राज्य निवडणूक आयोगाने परवानगी नाकारल्यावर पक्षाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये संतापाचा वातावरण निर्माण झाला आहे. भाजपचे मुख्य प्रवक्ते केशव उपाध्ये यांनी यावर प्रतिक्रिया देताना निवडणूक आयोगाच्या निर्णयावर प्रश्न उपस्थित केला आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, “धर्मनिरपेक्ष निवडणूक आयोगाने रंगनिरपेक्ष वागावे. जर कोणीतरी हिरव्या रंगाचा उल्लेख केला असता, तर त्यावर आक्षेप घेतला असता का? मग भगवा शब्द वापरल्यामुळे आमच्या प्रचारगीताला परवानगी का नाकारली गेली?”
उपाध्ये यांनी याचबरोबर आणखी म्हटले की, “श्रीराम हा शब्द वापरल्यावरही आक्षेप नोंदवला गेला. भगवा आणि श्रीराम ही देशाची ओळख आहे; कुणाचेही कॉपीराइट नाही. उबाठ पक्षासह इतर पक्षांना भगवा व श्रीराम वापरण्याचा वाव आहे. त्यावर आमची भूमिका काय असेल?”
भाजपकडून सांगण्यात आले की, या निर्णयामुळे प्रचार मोहिमेला बाधा निर्माण झाली आहे, कारण गाण्याच्या माध्यमातून पक्षाने स्थानिक मतदारांशी थेट संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला होता. पक्षाचे नेते आणि कार्यकर्ते म्हणतात की, रंग, धर्म किंवा सांस्कृतिक प्रतीकांवर आधारित निषेध किंवा प्रतिबंध लागू करून प्रचार मोहीमेत अडथळा आणला जात आहे.
२९ वॉर्ड्समध्ये ठाकरे विरुद्ध महायुती – थेट टक्कर
मुंबई महापालिका निवडणुकीत राजकीय रंगभूमी गाजवत आहे, परंतु काही पक्षांच्या निर्णयामुळे निवडणूक लढाई अधिकच तगडी झाली आहे. काँग्रेस आणि वंचित बहुजन आघाडीनं एकूण २२७ वॉर्डपैकी २९ वॉर्डात उमेदवार न पाठवण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे या जागांवर थेट मुकाबला सुरू झाला आहे. या वॉर्डांमध्ये शिवसेना ठाकरे गट आणि मनसे यांनी भाजप, तसेच शिवसेना शिंदे गट महायुतीविरुद्ध जोरदार लढती रंगवल्या आहेत.
काँग्रेस आणि वंचित आघाडीनं उमेदवार न पाठविल्याने मतविभाजनाचे दृश्य स्पष्ट होत आहे. अनेक वॉर्डांमध्ये पक्षांदरम्यान सरळ टक्कर असल्यामुळे मतदारांमध्ये दुरंगी लढती निर्माण झाल्या आहेत. यामुळे मतदारांचे मत दोन मुख्य गटांमध्ये विभागले जाण्याची शक्यता वाढली असून, निवडणूक निकालावर त्याचा थेट परिणाम होण्याची शक्यता आहे. काँग्रेस आणि वंचित आघाडीच्या निर्णयामुळे ठाकरे गट आणि महायुती दोघांनाही पुढील काही वॉर्डांमध्ये फायदे मिळू शकतात. त्यामुळे या जागांवर लढाई खूपच उत्सुकतेसह पाहिली जात आहे. आगामी काही दिवसांत प्रचाराचा तडाखा वाढेल आणि मतदारांमध्ये पक्षांप्रती कल कसा बदलतो, यावरून निकालाचे चित्र स्पष्ट होईल.
दरम्यान, मुंबई महापालिका निवडणुकीच्या प्रचारात ठाकरे बंधूंनी ‘शब्द ठाकरेंचा’ असा विशेष वचननामा प्रसिद्ध केला आहे. या वचननाम्यात नागरिकांच्या जीवनमानाशी थेट संबंधित असलेल्या विविध महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश करण्यात आला आहे. घर, पाणी, आरोग्य, शिक्षण, रोजगार, कचरा व्यवस्थापन, वाहतूक, पर्यावरण यांसह महिलांसाठी विशेष योजना, परवडणारी घरे, करसवलती, मोफत वीज, बेस्ट सेवा, आरोग्य सुविधा आणि आपत्ती व्यवस्थापन अशा अनेक मुद्द्यांचा या घोषणापत्रात उल्लेख करण्यात आला आहे.
राजकीय वर्तुळात या वचननाम्याला ‘गेमचेंजर’ म्हणून पाहिले जात आहे. या घोषणांचा थेट परिणाम मुंबईकरांच्या दैनंदिन जीवनावर होण्याची शक्यता असल्यामुळे निवडणूक प्रचाराच्या अंतिम टप्प्यात हा मुद्दा राजकीय चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरत आहे.
मुंबई महापालिकेतील प्रचाराचे अंतिम सात दिवस निर्णायक ठरणार आहेत. या काळात पक्षांमध्ये आरोप-प्रत्यारोप अधिक तीव्र होण्याची शक्यता असून, मतदारांच्या मनावर या वचननाम्याचा प्रभाव कसा पडतो यावर निवडणूक निकाल थेट अवलंबून राहील. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, ठाकरे बंधूंच्या घोषणांमुळे विरोधकांना आपली प्रचार रणनीती पुनर्विचार करावी लागू शकते आणि काही प्रभागांमध्ये मतदारांचे कल बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
या पार्श्वभूमीवर, मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीतील प्रचार रंगतदार, धक्कादायक आणि रणनीतिकदृष्ट्या निर्णायक ठरत आहे, कारण नागरिकांना थेट लाभ देणाऱ्या योजना आणि घोषणा प्रचार मोहिमेचा केंद्रबिंदू बनल्या आहेत.
हे देखील वाचा – Nashik Politics : तिकिट नाकारल्यामुळे १३ दिवसांत दोन पक्ष बदलले; नितीन भोसलेंनी कमळ सोडून धनुष्यबाण हाती घेतले..
