Devendra Fadnavis on Thackeray Brothers : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी माजी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे आणि मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्यावर जोरदार टीका केली आहे. माध्यमांशी बोलताना आज त्यांनी ठाकरे बंधूंच्या राजकीय कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे हे आजवर मुंबईबाहेर फारसे गेलेले नाहीत आणि त्यांचे संपूर्ण राजकारण केवळ मुंबईपुरतेच मर्यादित असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले की, ठाकरे बंधूंचे लक्ष फक्त मुंबई महानगरपालिकेवर केंद्रित असून, आगामी मुंबई महानगरपालिका निवडणूक काबीज करून भ्रष्टाचार करण्याचाच त्यांचा उद्देश असल्याचा आरोप त्यांनी केला. मुंबईबाहेरील महाराष्ट्राकडे दुर्लक्ष करून केवळ महापालिकेच्या सत्तेसाठी राजकारण केले जात असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
भाजपचे उमेदवार बिनविरोध निवडून आल्यावर लोकशाही धोक्यात असल्याची टीका विरोधकांकडून केली जाते, यावरही मुख्यमंत्र्यांनी प्रत्युत्तर दिले. उद्धव ठाकरे स्वतः विधानपरिषदेत बिनविरोध निवडून आले होते, तेव्हा लोकशाही कुठे गेली होती, असा थेट सवाल त्यांनी उपस्थित केला. त्या वेळी अशा प्रकारची टीका का झाली नाही, असा प्रश्नही त्यांनी उपस्थित केला.
दरम्यान देवेंद्र फडणवीस यांनी ठाकरे गटाच्या दुटप्पी भूमिकेवर बोट ठेवत, लोकशाही आणि नैतिकतेचे दाखले देणाऱ्यांनी आधी स्वतःच्या राजकीय इतिहासाकडे पाहावे, असे सूचक वक्तव्य केले.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मुंबईतील राजकारणात सातत्याने उपस्थित करण्यात येणाऱ्या मराठी मुद्द्यावर स्पष्ट आणि ठाम भूमिका मांडली आहे. उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांच्याकडून मराठी भाषेचा मुद्दा उपस्थित केला जात असल्याच्या पार्श्वभूमीवर बोलताना, आपणही मराठीच असल्याचे फडणवीस यांनी ठासून सांगितले. आपण उत्तर प्रदेशातून आलेलो नसून नागपूरचे असून महाराष्ट्राचीच माती आपली ओळख आहे, असे त्यांनी स्पष्ट शब्दांत नमूद केले.
मुंबईतील विधानसभा निवडणुकांचा संदर्भ देताना मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले की, भाजप हा मुंबईत १५ ते १६ जागा जिंकणारा पक्ष ठरला आहे. मराठी मतदारांचा पाठिंबा नसता, तर हा विजय शक्यच झाला नसता, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले. त्यामुळे भाजप मराठी समाजाविरोधात असल्याचा आरोप पूर्णपणे निराधार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
राज आणि उद्धव ठाकरे यांना उत्तर भारतीयांविषयी इतका आकस का आहे, असा सवाल उपस्थित करत फडणवीस यांनी समाजात दुही निर्माण करणाऱ्या राजकारणावर टीका केली. सर्व हिंदूंनी एकत्र राहिले पाहिजे, हीच आपली भूमिका असल्याचे त्यांनी नमूद केले. मराठी भाषेच्या सन्मानासाठी संघर्ष करायला आम्ही सदैव तयार आहोत, मात्र त्याच्या आडून इतर राज्यांतील नागरिकांवर हात उचलणे, मारहाण करणे किंवा द्वेष पसरवणे कदापि सहन केले जाणार नाही, असा कडक इशाराही त्यांनी दिला.
भाषा, प्रांत किंवा ओळखीच्या आधारावर समाजात तेढ निर्माण करणे राज्याच्या हिताचे नसून, सौहार्द आणि एकतेच्या मार्गानेच महाराष्ट्राची प्रगती होऊ शकते, असे मत मुख्यमंत्र्यांनी व्यक्त केले. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे मराठी मुद्द्यावर सुरू असलेल्या राजकीय चर्चेला नवे वळण मिळाले असून, आगामी काळात या विषयावर आरोप-प्रत्यारोप अधिक तीव्र होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
मुंबईतील महापौर पदासाठी राजकीय वातावरण पुन्हा एकदा तणावपूर्ण झाले आहे. वारिस पठाण यांनी बुरखेवाली भागातून महापौर होईल असे वक्तव्य केल्यावर ठाकरे गटाकडून कोणताही प्रतिसाद आला नाही, ज्यामुळे राजकीय विश्लेषकांच्या मते, हे सगळे व्होटबँकेसाठी केलेले रणनीतीचे राजकारण आहे. सत्ताधारी पक्ष आणि विरोधक गट या मुद्द्यावर एकत्र येऊन राजकीय कलाटणी रचत असल्याचे दिसत आहे. याउलट, कृपाशंकर सिंग यांनी मीरा-भाईंदरमध्ये उत्तर भारतीय मतदारांच्या आधारावर महापौर निवड होईल, असे विधान केले तेव्हा ठाकरे गट लगेच तणावग्रस्त होऊन तुटून पडला होता, यावरून गटाच्या प्रतिसादात भिन्नतेचे दर्शन घडले.
यावेळी देवेंद्र फडणवीस यांनी मुंबईच्या विकासाच्या मुद्द्यावर भर दिला आणि पुढील पाच वर्षांत शहराच्या विविध विकासकामांसाठी सुमारे १७ हजार कोटी रुपयांचा खर्च केला जाणार असल्याचा दावा केला. त्यांनी म्हटले की, राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून शहराच्या विकासावर लक्ष केंद्रीत करणे अत्यंत आवश्यक आहे. या विकासकामांत वाहतूक सुधारणा, पाणीपुरवठा, नागरी सोयीसुविधा, आणि सार्वजनिक आरोग्य यांसारख्या विविध क्षेत्रांचा समावेश असणार आहे.
विशेष म्हणजे, बुरखेवाली महापौरच्या विषयावर ठाकरे गटाने कोणतीही प्रतिक्रिया न देणे आणि इतर भागांमध्ये प्रतिसाद वेगवेगळा असणे, मुंबईतील राजकीय समीकरणांची गुंतागुंत अधोरेखित करते. या पार्श्वभूमीवर शहरातील मतदार, राजकीय विश्लेषक आणि स्थानिक नेते यांचे लक्ष पुढील निर्णयांवर केंद्रित झाले आहे, आणि पुढील काही महिन्यांत महापौर पदाच्या निवडीवर मोठ्या प्रमाणात चर्चा होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
महाराष्ट्र आणि विशेषतः मुंबईतील राजकीय वातावरणामध्ये एकाच ब्रँडचे वर्चस्व आहे, ते म्हणजे हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे. राज ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील पक्षांकडे या पारंपरिक ब्रँडची ताकद नाही, तर बाळासाहेबांचा ब्रँड सध्या एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील गटाकडे दृढपणे जाणवतो, असे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे.
मुंबई महानगरपालिकेच्या निवडणुकीत मुख्यत्वे कार्यकर्त्यांची भूमिका ठरते, कारण शहरातील प्रत्येक प्रभागात कार्यकर्त्यांची सक्रियता आणि प्रभाव निर्णायक ठरतो. या निवडणुकीत पारंपारिक पिढीशी जोडलेल्या कार्यकर्त्यांसोबत नव्या पिढीचे उमेदवारही मैदानात उतरले आहेत, ज्यामुळे दोन पिढ्यांतील संघर्ष आणि मतसंपादनाची प्रक्रिया अधिक जटिल आणि रंजक बनली आहे.
याशिवाय, या निवडणुकीत काही प्रमाणात बंडखोरी दिसून आली असली, तरी त्या बंडखोरांनी आपले मत आणि धोरण स्थिर केले असून, सध्या वातावरण तुलनेने शांत आहे, असे देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केले. त्यांनी सांगितले की, ही निवडणूक फक्त व्यक्ती किंवा पक्षांच्या वर्चस्वाची नव्हे, तर कार्यकर्त्यांच्या प्रयत्नांची आणि संघटनात्मक सामर्थ्याची खरी कसोटी आहे.
राजकीय तज्ज्ञांच्या मते, या निवडणुकीचे निकाल पुढील पाच वर्षांतील मुंबईतील राजकीय समीकरणांवर महत्त्वपूर्ण प्रभाव टाकतील. कार्यकर्त्यांच्या सक्रिय सहभागामुळे, पक्षांच्या धोरणात्मक निर्णयांना नव्या दिशा मिळणार आहेत, तर मतदारांच्या अपेक्षा आणि शहराच्या विकासाच्या मुद्द्यांवरही या निकालांचा थेट परिणाम होईल.
मुंबई महानगरपालिकेच्या निवडणुकीत राजकीय पक्षांच्या रणनीतींचा अभ्यास करताना देवेंद्र फडणवीस यांनी एका मुलाखतीत स्पष्टपणे सांगितले की, काँग्रेस आणि वंचित बहुजन आघाडीच्या युतीचा शहरातील निवडणुकीत काहीही उपयोग होणार नाही. फडणवीस यांच्या मते, मुंबईतील निवडणूक ही प्रामुख्याने स्थानिक कार्यकर्त्यांच्या प्रयत्नांवर अवलंबून असते आणि बाह्य युतींचा परिणाम मर्यादित असतो.
यंदाच्या निवडणुकीत फडणवीस यांनी असेही नमूद केले की, एका घरातील व्यक्तींना उमेदवारी देण्याचे धोरण पाळले गेले आहे, ज्यामुळे राजकीय पक्षांमधील पारंपारिक लाभ आणि गटबाजी टाळली जाईल. त्यांनी स्पष्ट केले की, महानगरपालिकेच्या निवडणुकीसाठी योगी आदित्यनाथ, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी किंवा अमित शाह यांसारख्या राष्ट्रीय नेत्यांना प्रचारासाठी आणण्याची गरज भासलेली नाही. त्यांच्या मते, पंतप्रधान मोदी यांचे नाव आणि छवि फक्त उल्लेख करण्यापुरतीच प्रभावी आहे आणि मुंबईतील मतदारांवर त्याचा थेट परिणाम होतो.
फडणवीस यांनी अधिक सांगितले की, महानगरपालिकेची निवडणूक स्थानिक पातळीवर होणारी असून येथे स्थानिक प्रश्न, विकासकामे, पाणीपुरवठा, रस्ते, सार्वजनिक वाहतूक आणि नागरी सोयी यांसारख्या मुद्यांवर मतदारांचे लक्ष केंद्रित असते. त्यामुळे राष्ट्रीय नेत्यांची उपस्थिती अनावश्यक ठरते. त्यांच्या मते, पक्षाच्या स्थानिक कार्यकर्त्यांनी आणि नेतृत्वानेच शहराच्या मतदारांपर्यंत धोरणे पोहोचवणे आणि निवडणुकीतील कामगिरी सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे.
फडणवीसांचे हे विधान शहरातील राजकीय रणनिती आणि पक्षांच्या धोरणात्मक निर्णयांवर प्रकाश टाकते. मुंबईतील महापौर आणि महापालिका सदस्यांच्या निवडीत स्थानिक नेतृत्वाची ताकद आणि कार्यकर्त्यांचा सक्रिय सहभाग ठराविक ठरेल, तर बाह्य नेतृत्त्वाचा प्रभाव तुलनेने मर्यादित राहील.
