Petrol Diesel Price Today : इंधन दरवाढ हा सामान्य नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर थेट परिणाम करणारा अत्यंत संवेदनशील विषय आहे. भाजीपाल्यापासून ते जीवनावश्यक वस्तूंच्या वाहतुकीपर्यंत सर्वच गोष्टी इंधनाच्या दरांशी निगडित असल्याने, सर्वसामान्य जनता दररोज सकाळी पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींकडे डोळे लावून बसलेली असते. आज गुरुवार, ५ मार्च २०२६ रोजी तेल कंपन्यांनी इंधनाचे नवीन दर जाहीर केले असून, त्यामध्ये स्थानिक कर आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमतीनुसार काही बदल दिसून येत आहेत.
देशातील इंधन दरांचे व्यवस्थापन आणि त्यातील पारदर्शकता टिकवून ठेवण्यासाठी दररोज सकाळी ६ वाजता नवीन दर लागू करण्याची पद्धत गेल्या काही वर्षांपासून सुरू आहे. इंधनाचे दर हे केवळ प्रवासापुरते मर्यादित नसून ते महागाईचा मुख्य निर्देशांक मानले जातात. जेव्हा पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढतात, तेव्हा मालवाहतुकीचा खर्च वाढतो आणि परिणामी बाजारपेठेतील वस्तूंचे दरही वधारतात. त्यामुळेच सर्वसामान्य नागरिक आपल्या बजेटचे नियोजन करण्यासाठी इंधनाच्या दरातील चढ-उतारांवर बारकाईने लक्ष ठेवून असतात.
महाराष्ट्र राज्यातील विविध शहरांमध्ये ‘व्हॅट’ (VAT) आणि स्थानिक वाहतूक खर्च यामुळे किमतींमध्ये थोडी तफावत आढळू शकते. मुंबई, पुणे, नागपूर आणि नाशिक यांसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये आजचे सुधारित दर खालीलप्रमाणे आहेत. आपल्या शहरातील नेमकी किंमत जाणून घेण्यासाठी खालील तक्त्याचा आधार घ्यावा:
देशांतर्गत तेल विपणन कंपन्यांनी आज पहाटे ६ वाजता पेट्रोल आणि डिझेलचे नवे दर प्रसारित केले आहेत. इंधन दर हा केवळ वाहनचालकांसाठीच नव्हे, तर सर्वसामान्य नागरिकांच्या कौटुंबिक अर्थव्यवस्थेवर प्रभाव टाकणारा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. मालवाहतुकीचा खर्च थेट डिझेलच्या किमतींवर अवलंबून असल्याने, या दरांमध्ये होणारे बदल बाजारपेठेतील महागाईचा कल ठरवत असतात. आज राज्याच्या विविध जिल्ह्यांमध्ये इंधनाच्या दरात भौगोलिक स्थिती आणि स्थानिक करांनुसार तफावत दिसून येत आहे.
प्रादेशिक स्तरावरील दरांचा आढावा-
महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरांचा विचार करता, राजधानी मुंबईमध्ये पेट्रोल १०३.५४ रुपये तर डिझेल ९०.०३ रुपये प्रति लिटर दराने उपलब्ध आहे. राज्याच्या अन्य भागांत मात्र हे दर काहीसे अधिक असल्याचे जाणवते. विशेषतः परभणी, नांदेड आणि सिंधुदुर्ग यांसारख्या जिल्ह्यांत पेट्रोलच्या किमती प्रति लिटर १०५ रुपयांच्या वर पोहोचल्या आहेत. परभणीमध्ये आज राज्यातील सर्वाधिक १०५.९४ रुपये प्रति लिटर असा पेट्रोलचा दर नोंदवला गेला आहे.
दुसरीकडे, रायगड जिल्ह्यामध्ये पेट्रोलचे दर १००.३९ रुपयांपर्यंत खाली असल्याचे दिसत असले तरी, तिथे डिझेलचे दर (९३.५९ रुपये) इतर जिल्ह्यांच्या तुलनेत किंचित जास्त आहेत. पश्चिम महाराष्ट्रातील पुणे आणि सांगली यांसारख्या विकसित जिल्ह्यांत दरांमध्ये स्थिरता पाहायला मिळत असून, तिथे पेट्रोल १०४ रुपयांच्या आसपास स्थिरावले आहे.
जिल्हानिहाय इंधन दर तक्ता (५ मार्च २०२६)
खालील तक्त्यामध्ये महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यांतील आजचे अद्ययावत दर सविस्तर दिले आहेत:
| शहर | पेट्रोल (प्रति लिटर ) | डिझेल (प्रति लिटर ) |
| अहिल्यानगर | १०४.२२ | ९०.७८ |
| अकोला | १०४.१६ | ९०.७२ |
| अमरावती | १०५.०५ | ९१.५८ |
| छत्रपती संभाजीनगर | १०५.३१ | ९१.८० |
| भंडारा | १०५.०२ | ९१.५५ |
| बीड | १०५.४४ | ९१.८४ |
| बुलढाणा | १०५.३२ | ९१.८४ |
| चंद्रपूर | १०४.३४ | ९०.९० |
| धुळे | १०३.९० | ९०.४५ |
| गडचिरोली | १०४.९४ | ९१.४८ |
| गोंदिया | १०५.१० | ९२.०९ |
| हिंगोली | १०५.१० | ९१.६३ |
| जळगाव | १०५.१४ | ९१.६४ |
| जालना | १०५.६३ | ९२.१० |
| कोल्हापूर | १०४.६७ | ९१.२१ |
| लातूर | १०४.७८ | ९१.३० |
| मुंबई शहर | १०३.५४ | ९०.०३ |
| नागपूर | १०४.४३ | ९०.९८ |
| नांदेड | १०५.८१ | ९२.३१ |
| नंदुरबार | १०५.१७ | ९१.८७ |
| नाशिक | १०४.४० | ९०.९२ |
| धाराशिव | १०४.८३ | ९१.३६ |
| पालघर | १०३.८६ | ९०.३७ |
| परभणी | १०५.९४ | ९२.४२ |
| पुणे | १०४.४० | ९०.९१ |
| रायगड | १००.३९ | ९३.५९ |
| रत्नागिरी | १०५.५२ | ९१.९६ |
| सांगली | १०४.४८ | ९१.०२ |
| सातारा | १०३.३९ | ९०.९० |
| सिंधुदुर्ग | १०५.९२ | ९२.४१ |
| सोलापूर | १०४.८३ | ९१.३६ |
| ठाणे | १०४.३७ | ९०.८६ |
| वर्धा | १०४.७४ | ९१.२८ |
| वाशिम | १०४.८७ | ९१.४० |
| यवतमाळ | १०४.९५ | ९१.४८ |
महाराष्ट्र इंधन दर विश्लेषण: जागतिक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत सुधारणा-
आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमतीत होणारे चढ-उतार आणि जागतिक आर्थिक समीकरणांचा थेट परिणाम आज भारताच्या इंधन दरांवर दिसून आला आहे. तेल विपणन कंपन्यांनी जाहीर केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, आज महाराष्ट्रातील विविध शहरांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये काही अंशी घट झाल्याचे पाहायला मिळत आहे. इंधनाचे दर हे केवळ वाहतुकीपुरते मर्यादित नसून, ते जीवनावश्यक वस्तूंच्या महागाईवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी अत्यंत कळीचे ठरतात.
दरातील तफावतीची मुख्य कारणे-
भारतात इंधनाचे दर ठरवताना प्रामुख्याने आंतरराष्ट्रीय किमतींचा आधार घेतला जातो. तथापि, ग्राहकांपर्यंत पोहोचताना या किमतींमध्ये मूल्यवर्धित कर (VAT), मालवाहतूक शुल्क (Freight Charges) आणि स्थानिक संस्थांचे कर समाविष्ट केले जातात. यामुळेच भौगोलिक स्थितीनुसार एकाच राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये इंधनाचे दर वेगवेगळे असतात. दुर्गम भागांत वाहतुकीचा खर्च अधिक असल्याने तेथील दर मुंबई-पुण्यासारख्या शहरांच्या तुलनेत किंचित जास्त असल्याचे आढळते.
डिजिटल प्रणालीद्वारे दर जाणून घेण्याची सुविधा-
तंत्रज्ञानाच्या युगात नागरिकांना आपल्या शहरातील अचूक इंधन दर मिळवणे आता अधिक सुलभ झाले आहे. तेल कंपन्यांनी ग्राहकांसाठी ‘एसएमएस’ (SMS) सेवा उपलब्ध करून दिली आहे. याद्वारे तुम्ही घरबसल्या अद्ययावत माहिती मिळवू शकता:
इंडियन ऑइल (IOC): ग्राहक ९२२४९९२२४९ या क्रमांकावर RSP <डीलर कोड> असा संदेश पाठवू शकतात.
हिंदुस्तान पेट्रोलियम (HPCL): ग्राहक ९२२२२०११२२ या क्रमांकावर HPPRICE <डीलर कोड> पाठवून माहिती मिळवू शकतात.
भारत पेट्रोलियम (BPCL): ग्राहक ९२२३११२२२२ या क्रमांकावर RSP <डीलर कोड> पाठवून आजचे दर जाणून घेऊ शकतात.
राज्यातील प्रमुख शहरांमधील आजचे चित्र-
आजच्या सुधारित दरपत्रकानुसार, मुंबईमध्ये पेट्रोलचा दर १०३.५४ रुपये प्रति लिटर असून डिझेल ९०.०३ रुपये प्रति लिटर आहे. अहिल्यानगरमध्ये पेट्रोल १०४.२२ रुपये, तर अकोल्यात १०४.१६ रुपये दराने विक्री होत आहे. विदर्भातील अमरावती आणि नागपूरमध्ये अनुक्रमे १०५.०५ आणि १०४.४३ रुपये प्रति लिटर पेट्रोलचा दर नोंदवला गेला आहे. पश्चिम महाराष्ट्रातील कोल्हापूरमध्ये पेट्रोल १०४.६७ रुपये असून सातारा जिल्ह्यात ते १०३.३९ रुपयांपर्यंत खाली आले आहे.
