Raj Thackeray Eknath Shinde Meet : महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी ठाण्यातील ‘नंदनवन’ या निवासस्थानी जाऊन उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची घेतलेली भेट सध्या राज्याच्या राजकीय पटलावर विशेष औत्सुक्याचा आणि चर्चेचा विषय ठरली आहे. महानगरपालिका आणि जिल्हा परिषद निवडणुकांच्या निकालानंतर हे दोन्ही दिग्गज नेते पहिल्यांदाच अशा प्रकारे औपचारिकरीत्या समोरासमोर आल्याने, या भेटीला केवळ सदिच्छा भेट न मानता त्यामागे दडलेल्या राजकीय समीकरणांची मोठी व्याप्ती असल्याचे बोलले जात आहे.
राजकीय पुनर्रचनेचे संकेत-
गेल्या काही काळापासून राज्यातील राजकारणाने अनेक अनपेक्षित वळणे घेतली आहेत. अशा परिस्थितीत, ठाणे या मुख्यमंत्र्यांच्या बालेकिल्ल्यात जाऊन राज ठाकरे यांनी केलेली ही चर्चा आगामी विधानसभा आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या दृष्टीने अत्यंत कळीची मानली जात आहे. विशेषतः हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर दोन्ही नेत्यांचे विचार जुळत असल्याने, आगामी काळात महायुती आणि मनसे यांच्यात काही नवी समीकरणे आकाराला येणार का, याकडे राजकीय विश्लेषकांचे लक्ष लागले आहे.
सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये खळबळ-
या भेटीमुळे सत्ताधारी गोटात उत्साहाचे वातावरण असतानाच, विरोधी पक्षांच्या वर्तुळात मात्र कमालीची अस्वस्थता आणि तर्कवितर्कांना उधाण आले आहे. राज ठाकरे यांची आक्रमक शैली आणि एकनाथ शिंदे यांची संघटनात्मक ताकद एकत्र आल्यास राज्यातील राजकीय चित्र पूर्णपणे बदलू शकते, अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे आणि मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यातील ‘नंदनवन’ वरील भेटीने राजकीय वातावरण तापलेले असताना, शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे खासदार संजय राऊत यांनी या घडामोडीवर आपली परखड प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. मुंबईत आयोजित पत्रकार परिषदेत बोलताना राऊत यांनी या भेटीवर भाष्य करतानाच सत्ताधाऱ्यांवर कडक शब्दांत प्रहार केला.
वैयक्तिक भेटींवर भाष्य करण्यास नकार-
पत्रकारांनी जेव्हा राज ठाकरे आणि एकनाथ शिंदे यांच्या भेटीच्या उद्देशाबाबत विचारणा केली, तेव्हा संजय राऊत यांनी अत्यंत तटस्थ भूमिका घेतली. ते म्हणाले की, “कोणता नेता कुणाला आणि कोणत्या कारणासाठी भेटतो, हा त्यांचा वैयक्तिक किंवा पक्षीय प्रश्न असू शकतो. आम्ही कोणाच्याही हालचालींवर लक्ष ठेवत नाही किंवा कोणाची हेरगिरी करत नाही. लोकशाहीत कोणालाही कोणाचीही भेट घेण्याचे स्वातंत्र्य आहे, त्यावर कोणाचेही बंधन असू शकत नाही. त्यामुळे या भेटीबाबत अधिक स्पष्टीकरण हवे असल्यास तो प्रश्न तुम्ही थेट राज ठाकरेंनाच विचारणे उचित ठरेल.”
एकनाथ शिंदे यांच्यावर घणाघाती टीका-
भेटीबाबत संयमित भाष्य केल्यानंतर संजय राऊत यांनी आपला मोर्चा उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडे वळवला. शिंदे यांच्या कार्यपद्धतीवर आणि राजकीय भूमिकेवर त्यांनी जोरदार टीका केली. राऊत पुढे म्हणाले की, “आमची लढाई ही तत्त्वांची आहे. एकनाथ शिंदे ज्या प्रवृत्तीचे प्रतिनिधित्व करतात, त्या प्रवृत्तीशी आमचे वैचारिक आणि राजकीय मतभेद अत्यंत टोकाचे आहेत. त्यांनी ज्या पद्धतीने राजकीय पावले उचलली आहेत, ते आम्हाला कदापि मान्य नाही.”
संजय राऊत यांनी पुढे अत्यंत आक्रमक पवित्रा घेत एकनाथ शिंदे यांच्यावर ‘विश्वासघाता’चा शिक्का मारला. ते म्हणाले की, “एकनाथ शिंदे यांनी वंदनीय हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे यांच्या शिवसेनेच्या पाठीत खंजीर खुपसण्याचे पातक केले आहे. ज्या पक्षाने त्यांना सर्वकाही दिले, त्याच पक्षाशी आणि बाळासाहेबांच्या मूळ विचारांशी त्यांनी अक्षम्य बेईमानी केली आहे.” निष्ठा आणि प्रतारणा या मुद्द्यावरून राऊत यांनी शिंदे यांच्या राजकीय अस्तित्वावरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
केंद्र सरकारवर गंभीर ठपका-
या संपूर्ण राजकीय उलथापालथीमागे दिल्लीतील शक्तींचा हात असल्याचा पुनरुच्चार राऊत यांनी पुन्हा एकदा केला. “एकनाथ शिंदे यांनी घेतलेले हे सर्व निर्णय आणि केलेली बंडखोरी, हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्याच धोरणात्मक रचनेचा भाग आहे,” असा थेट आरोप त्यांनी केला. महाराष्ट्राची अस्मिता आणि शिवसेना कमकुवत करण्यासाठी केंद्राकडून ही सर्व सूत्रे हलवली जात असल्याचे त्यांनी ठामपणे नमूद केले.
‘नंदनवन’ आणि बेईमानीचे प्रतीक-
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या ‘नंदनवन’ या निवासस्थानाचा उल्लेख करताना राऊत यांनी अत्यंत मर्मभेदी शब्दांचा वापर केला. ते म्हणाले की, “हे नंदनवन सुखाचे किंवा समृद्धीचे प्रतीक नसून, ते केवळ आणि केवळ बेईमानीतून उभे राहिलेले साम्राज्य आहे.” त्यांच्या या विधानाने राजकीय टीकेची पातळी अधिक तीव्र झाली असून, सत्ताधारी पक्षाकडून याला काय प्रत्युत्तर मिळते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
याच पार्श्वभूमीवर, शिंदे गटाचे खंबीर प्रवक्ते आणि ज्येष्ठ नेते नरेश म्हस्के यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) गटावर नाव न घेता मर्मभेदी शब्दांत टीका केली आहे.
राजकीय ‘पोटशूळ’ आणि विरोधकांवर प्रहार-
नरेश म्हस्के यांनी आपल्या अधिकृत समाजमाध्यम खात्यावरून एक सूचक पोस्ट प्रसारित केली आहे. “राज ठाकरे आणि एकनाथ शिंदे यांच्या भेटीने अनेकांच्या भुवया उंचावल्या आहेत, तर काहींना या संवादामुळे मोठा ‘पोटशूळ’ उठला आहे,” अशा उपरोधिक शब्दांत त्यांनी विरोधकांच्या अस्वस्थतेवर बोट ठेवले. या भेटीमुळे विरोधकांच्या गोटात निर्माण झालेली खळबळ ही त्यांच्या वैचारिक पराभवाची नांदी असल्याचे संकेत म्हस्के यांनी दिले आहेत.
बाळासाहेबांच्या विचारांचे वारसदार-
आपल्या पोस्टमध्ये म्हस्के यांनी भावनिक आणि वैचारिक आवाहन करताना म्हटले आहे की, “उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि राज ठाकरे हे दोन्ही नेते वंदनीय हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे यांच्याच तालमीत तयार झालेले कट्टर शिवसैनिक आहेत. बाळासाहेबांच्या मुशीतून घडलेले हे दोन खंबीर नेतृत्व जर केवळ हिंदुत्वाच्या रक्षणासाठी आणि साहेबांचे प्रखर विचार पुढे नेण्यासाठी एका व्यासपीठावर येत असतील, तर त्यासारखा दुसरा मोठा आनंद नाही.” या विधानातून त्यांनी अप्रत्यक्षपणे उद्धव ठाकरे यांना टोला लगावला आहे.
याच सोबत शिवसेना शिंदे गट आणि ठाकरे गट यांच्यातील वाकयुद्ध आता शिगेला पोहोचले आहे. शिंदे गटाच्या प्रवक्त्या शीतल म्हात्रे यांनी देखील या भेटीवर भाष्य करताना माजी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्यावर अत्यंत बोचऱ्या आणि उपरोधिक शब्दांत टीकास्त्र सोडले आहे.
‘माझा भाऊ पळवला’ – म्हात्रे यांचा उपरोधिक प्रहार-
उद्धव ठाकरे यांनी गेल्या काही काळापासून एकनाथ शिंदे यांच्यावर ‘माझा पक्ष चोरला’ आणि ‘माझ्या वडिलांचे (बाळासाहेबांचे) नाव चोरले’ असे भावनिक आरोप केले होते. याच विधानांचा धागा पकडत शीतल म्हात्रे यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून उद्धव ठाकरेंच्या हतबलतेवर निशाणा साधला आहे. “माझा पक्ष पळवला… माझा बाप पळवला… आणि आता काय, तर माझा भाऊही पळवला!” अशा खोचक शब्दांत त्यांनी उद्धव ठाकरेंची खिल्ली उडवली आहे. राज ठाकरे आणि एकनाथ शिंदे यांच्यातील वाढत्या जवळीकीमुळे उद्धव ठाकरे आता एकाकी पडत असल्याचा दावा म्हात्रे यांनी या विधानातून केला आहे.
कौटुंबिक आणि राजकीय समीकरणांवर भाष्य-
शीतल म्हात्रे यांच्या या विधानाने केवळ राजकीय नव्हे, तर ठाकरे कुटुंबातील अंतर्गत वादालाही पुन्हा एकदा फोडणी दिली आहे. राज ठाकरे हे उद्धव ठाकरेंचे चुलत बंधू असून, त्यांच्यातील राजकीय मतभेद सर्वश्रुत आहेत. मात्र, आता राज ठाकरे यांनी थेट मुख्यमंत्र्यांची भेट घेतल्याने आणि हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर हे दोन्ही नेते एकत्र येण्याचे संकेत मिळत असल्याने, ठाकरे गटाची मोठी कोंडी झाली आहे. म्हात्रे यांनी “भाऊ पळवला” असे म्हणून उद्धव ठाकरेंच्या राजकीय अपयशावर आणि त्यांच्यापासून दुरावलेल्या जिवलग सहकाऱ्यांवर मर्मभेदी भाष्य केले आहे.
कल्याण-डोंबिवलीतील अनपेक्षित सत्तासमीकरणे-
कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिकेच्या अटीतटीच्या निवडणुकीत एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेने दणदणीत यश संपादन करत सर्वाधिक जागांवर विजय मिळवला आणि आपले वर्चस्व सिद्ध केले. याउलट, उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना आणि राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेला मतदारांनी अपेक्षित कौल दिला नाही. मात्र, खरा राजकीय चमत्कार घडला तो महापौर निवडीच्या वेळी. जेव्हा भारतीय जनता पक्ष आणि शिवसेना यांच्यात तीव्र संघर्ष सुरू होता, तेव्हा मनसेने सर्व संकेत बाजूला सारत थेट एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेला पाठिंबा जाहीर केला.
मनसेच्या भूमिकेमुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ
उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेसोबत वैचारिक नातं सांगणाऱ्या मनसेने, शिवसेना विरुद्ध शिवसेना अशा संघर्षाच्या काळात शिंदे गटाला साथ दिल्याने अनेकांच्या भुवया उंचावल्या होत्या. विशेषतः भाजपसारख्या बलाढ्य शक्तीला शह देण्यासाठी मनसेने घेतलेला हा निर्णय राजकीय मुत्सद्देगिरीचा भाग मानला गेला. ठाकरेंच्या शिवसेनेशी जवळीक असूनही राज ठाकरे यांनी एकनाथ शिंदे यांच्या पारड्यात आपले वजन टाकल्याने, तेव्हापासूनच या दोन नेत्यांमध्ये एक सुसंवाद निर्माण झाल्याचे चित्र स्पष्ट झाले होते.
मिळालेल्या अधिकच्या माहितीनुसार, त्या पाठिंब्याबद्दल उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी राज ठाकरे यांचे आभार मानले. त्यावर राज ठाकरे यांनीही महापालिका सभागृहातील कामकाजात मनसेचे सहकार्य राहील, असे आश्वासन दिल्याचे बोलले जात आहे.
१८ फेब्रुवारी रोजी पार पडलेली ही हाय-प्रोफाइल भेट महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात केवळ एक औपचारिक शिष्टाचार म्हणून पाहिली जात नाही, तर त्यामागे सखोल राजकीय रणनीती दडलेली असल्याचे स्पष्ट होत आहे. जरी या चर्चेचा तपशील अधिकृतपणे सार्वजनिक करण्यात आला नसला, तरी नंदनवन निवासस्थानी झालेल्या या प्रदीर्घ संवादामुळे राज्याच्या राजकारणात नव्या समीकरणांची नांदी लागल्याचे मानले जात आहे.
निवडणुकीनंतरच्या बदललेल्या समीकरणांवर मंथन-
राज्यातील अलीकडील महानगरपालिका आणि जिल्हा परिषद निवडणुकांचे निकाल जाहीर झाल्यानंतर, अनेक जिल्ह्यांमध्ये अनपेक्षित राजकीय परिस्थिती निर्माण झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर, मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्यात झालेल्या या चर्चेच्या केंद्रस्थानी प्रामुख्याने बदललेली सत्तासमीकरणे असावीत, अशी दाट शक्यता राजकीय विश्लेषकांकडून वर्तवली जात आहे. विशेषतः ज्या ठिकाणी त्रिशंकू अवस्था निर्माण झाली आहे किंवा जिथे विरोधकांना रोखण्यासाठी नव्या युतीची गरज आहे, अशा जागांवर उभय नेत्यांमध्ये गुप्त खलबते झाल्याचे समजते.
हे देखील वाचा – Ajit Pawar: अजित पवारांच्या निधनाबाबत घातपाताची शंका? “ब्लॅक बॉक्स नष्ट होऊच शकत नाही”; जय पवारांच्या पोस्टने खळबळ
