Raj Thackeray MNS Vardhapan Din : छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या हिंदवी स्वराज्याची अभेद्य राजधानी असलेल्या दुर्गराज रायगडाच्या पवित्र सानिध्यात आज महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचा २० वा वर्धापनदिन सोहळा अत्यंत भक्तिमय आणि उत्साही वातावरणात संपन्न झाला. दरवर्षी मुंबई किंवा पुण्यात होणारा हा सोहळा यंदा शिवछत्रपतींची राजधानी असलेल्या ऐतिहासिक रायगड किल्ल्याच्या पायथ्याशी झाल्याने मनसैनिकांमध्ये अभूतपूर्व चैतन्य संचारले आहे. या ऐतिहासिक दिनाचे औचित्य साधून मनसे प्रमुख राज ठाकरे यांनी आपल्या कुटुंबीयांसह आणि पक्षाच्या वरिष्ठ पदाधिकाऱ्यांसह दुर्गराज रायगडावर जाऊन छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या समाधीला आणि मूर्तीला अत्यंत आदराने अभिवादन केले.
पक्षाच्या स्थापनेला दोन दशके पूर्ण होत असताना, राज ठाकरे यांनी या सोहळ्यासाठी रायगडची निवड करून आपल्या राजकीय भूमिकेला शिवशाहीच्या प्रेरणेची जोड दिली आहे. आज रायगड किल्ल्याच्या पायथ्याशी एका भव्य मुख्य कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते, या ठिकाणी महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून हजारो मनसैनिक दाखल झाले होते. आज सकाळी ८ वाजेच्या सुमारास राज ठाकरे यांचे रायगडाच्या पायथ्याशी आगमन झाले. यावेळी त्यांच्यासोबत पत्नी शर्मिला ठाकरे, सुपुत्र आणि मनसे नेते अमित ठाकरे यांच्यासह ठाकरे कुटुंबीय आणि पक्षाचे वरिष्ठ पदाधिकारी उपस्थित होते. गडावर चढून गेल्यानंतर राज ठाकरे यांनी अत्यंत भावूक अंतःकरणाने छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मूर्तीचे आणि समाधीचे दर्शन घेतले.
महाराजांना अभिवादन केल्यानंतर, त्यांनी याच पवित्र भूमीतून मनसेच्या ‘राज्यव्यापी सदस्य नोंदणी’ मोहिमेचा अधिकृत श्रीगणेशा केला. राज्याच्या कानाकोपऱ्यात आजपासून ही मोहीम राबवली जाणार असून, जास्तीत जास्त तरुणांना पक्षाशी जोडण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. दरम्यान, आजच्या या कौटुंबिक आणि संघटनात्मक सोहळ्यानंतर मनसेचे पुढील मोठे पाऊल १९ मार्च रोजी पडणार आहे. हिंदू नववर्ष म्हणजेच गुढीपाडव्याचे औचित्य साधून मुंबईतील ऐतिहासिक शिवतीर्थावर (शिवाजी पार्क) मनसेचा भव्य जाहीर मेळावा आयोजित करण्यात आला आहे.
“आता थेट शिवतीर्थावर भेटू!”; २० व्या वर्धापनदिनी राज ठाकरेंचे ‘मिशन सदस्य नोंदणी’ आणि गुढीपाडव्याच्या भव्य मेळाव्याचे आवाहन-
महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या स्थापनेला आज दोन दशके पूर्ण होत असताना, पक्षप्रमुख राज ठाकरे यांनी रायगडाच्या पवित्र भूमीतून सर्व मनसैनिकांना मंगलमय शुभेच्छा दिल्या आहेत. दरवर्षी हा वर्धापनदिन सोहळा एखाद्या बंदिस्त सभागृहात साजरा करण्याची परंपरा होती, मात्र यंदा पक्षाने दुर्गराज रायगडची निवड करून एका नव्या अध्यायाची सुरुवात केली आहे. याप्रसंगी बोलताना राज ठाकरे यांनी स्पष्ट केले की, ९ मार्चला वर्धापनदिन आणि अवघ्या दहा दिवसांत, म्हणजेच १९ मार्चला गुढीपाडव्याचा भव्य मेळावा असल्याने, सविस्तर राजकीय भाष्य आणि भूमिका मी थेट ‘शिवतीर्थावरच’ मांडणार आहे.
प्रत्येक गर्दीच्या ठिकाणी मनसेचा स्टॉल हवा: राज ठाकरेंचा आदेश-
राजकीय भाषणाऐवजी राज ठाकरे यांनी आज संघटनेच्या बांधणीवर अधिक भर दिला. आजपासून संपूर्ण महाराष्ट्रात मनसेच्या ‘राज्यव्यापी सदस्य नोंदणी’ मोहिमेचा शुभारंभ करण्यात आला आहे. कार्यकर्त्यांना संबोधित करताना ते म्हणाले, “महाराष्ट्रातील हजारो जनतेला आपल्या पक्षाशी जोडले जाण्याची ओढ आहे, त्यांना सन्मानाने सदस्य करून घ्या. केवळ औपचारिकता न ठेवता, माझ्या महाराष्ट्र सैनिकांनी लोकांशी प्रत्यक्ष संवाद साधला पाहिजे, त्यांच्या घरापर्यंत पोहोचले पाहिजे.” शाळा, महाविद्यालये, मंदिरे आणि सर्व सार्वजनिक गर्दीच्या ठिकाणी मनसेचे नोंदणी कक्ष उभारून जनसंपर्क वाढवण्याचे आदेश त्यांनी यावेळी दिले.
२० वर्षांपूर्वीचा ‘तो’ योगायोग आणि आगामी शिवतीर्थावरील गर्जना-
आपल्या भाषणात राज ठाकरे यांनी एका विशेष योगायोगाकडे सर्वांचे लक्ष वेधले. २० वर्षांपूर्वी, १९ मार्च रोजीच शिवाजी पार्कच्या ऐतिहासिक मैदानात मनसेची पहिली जाहीर सभा पार पडली होती. योगायोगाने, यंदा विसाव्या वर्षपूर्तीचा गुढीपाडवा मेळावा देखील त्याच तारखेला, म्हणजेच १९ मार्च रोजी येत आहे. “हा काळाचा एक अद्भुत संकेत आहे,” असे म्हणत त्यांनी कार्यकर्त्यांना आवाहन केले की, महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून प्रत्येक मनसैनिकाने गुलालाची उधळण करत आणि विजयाचा जल्लोष करत शिवतीर्थावर दाखल व्हायचे आहे.
मुख्य सोहळ्यापूर्वी राज ठाकरे यांनी सोशल मीडियावर एक अत्यंत भावूक आणि ‘काळजाला साद घालणारी’ पोस्ट शेअर केली आहे. या पोस्टमध्ये त्यांनी पक्षाच्या वीस वर्षांच्या प्रवासाचा उल्लेख करत, मनसैनिकांच्या संघर्षाचे आणि निष्ठेचे कौतुक केले आहे. “हा केवळ पक्षाचा वाढदिवस नसून मराठी अस्मितेसाठी आणि महाराष्ट्राच्या हितासाठी घेतलेल्या शपथेचे स्मरण आहे,” अशा आशयाचे आवाहन त्यांनी या पोस्टद्वारे केले आहे. त्यांच्या या भूमिकेमुळे कार्यकर्त्यांमध्ये भावनिक गुंतवणूक वाढली असून, सोशल मीडियावर ही पोस्ट प्रचंड व्हायरल होत आहे.
“मराठी माणसाचा हुंकार म्हणजे मनसे!”; विसाव्या वर्धापनदिनी राज ठाकरेंचे भावनिक उद्गार; संघर्षाच्या दोन दशकांचा मागोवा
महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या विसाव्या वर्धापनदिनाचे औचित्य साधून पक्षप्रमुख राज ठाकरे यांनी सर्व महाराष्ट्र सैनिकांना आणि मराठी जणतेला मनःपूर्वक शुभेच्छा दिल्या आहेत. आपल्या अधिकृत निवेदनात त्यांनी नमूद केले की, कोणत्याही व्यक्तीच्या किंवा संघटनेच्या आयुष्यात २० वर्षांचा काळ हा अत्यंत दीर्घ आणि महत्त्वाचा टप्पा असतो. दोन दशकांपूर्वी ज्या संकल्पनेतून या पक्षाची मुहूर्तमेढ रोवली गेली, त्या ‘महाराष्ट्र धर्म’ आणि ‘मराठी अस्मितेच्या’ विचाराला आज २० वर्षे पूर्ण झाली आहेत, असे म्हणत त्यांनी या प्रवासातील स्थित्यंतरांवर प्रकाश टाकला.
राज ठाकरे यांनी आपल्या पोस्टमध्ये अत्यंत स्पष्टपणे नमूद केले की, “२० वर्षांपूर्वी जेव्हा महाराष्ट्राचा सर्वांगीण विकास, मराठी भाषा आणि मराठी माणसाचे हित या संकल्पना घेऊन आम्ही मैदानात उतरलो, तेव्हा या गोष्टींचा सर्वांनाच विसर पडला होता. मरगळलेल्या मराठी मनाला जागृत करण्याचे आणि राज्याच्या अस्मितेचा विस्तव पेटवण्याचे ऐतिहासिक कार्य महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने केले आहे, हे आज सर्वांनाच मान्य करावे लागेल.” विस्मृतीत गेलेली मराठी अस्मिता पुन्हा केंद्रस्थानी आणण्याचे श्रेय त्यांनी आपल्या कार्यकर्त्यांच्या जिद्दीला दिले आहे.
पक्षाच्या दोन दशकांच्या प्रवासाचा आढावा घेताना ते पुढे म्हणाले की, या काळात मनसेने अनेक प्रखर आंदोलने केली, जनहितासाठी भव्य मोर्चे काढले आणि निवडणुकांच्या रणांगणात संघर्ष केला. या प्रवासात कधी यशाची शिखरं सर झाली, तर कधी अपयशाचे चटकेही सोसावे लागले. मात्र, या सर्व घडामोडींत एक गोष्ट कायमस्वरूपी सिद्ध झाली, ती म्हणजे “मराठी माणूस आणि मराठी भाषा म्हणजे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना” हे समीकरण जनमानसात घट्ट रुजले गेले आहे. निवडणुकांमधील जय-पराजयापेक्षाही लोकांच्या मनात निर्माण झालेला हा विश्वासच आमची खरी पुंजी असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
आपल्या संदेशाच्या अखेरीस राज ठाकरे यांनी एका महत्त्वाच्या वास्तवाकडे लक्ष वेधले. ते म्हणाले की, “आज महाराष्ट्रात कुठेही मराठी माणसावर अन्याय झाला किंवा भाषेचा अवमान झाला, तर इतर राजकीय पक्षांचे समर्थकही ‘कुठे आहे मनसे?’ असा प्रश्न विचारतात. विरोधकांच्या मनात निर्माण झालेली ही आर्त हाक आणि सामान्यांची अपेक्षा, यातच गेल्या वीस वर्षांत आम्ही काय कमावले आहे, याचे उत्तर दडलेले आहे.
“आता वेळ आली आहे महाराष्ट्राचे पाईक होण्याची!”; राज ठाकरेंची नव्या पिढीला साद; उद्यापासून राज्यव्यापी सदस्य नोंदणी मोहिमेचा शंखनाद-
महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या स्थापनेला दोन दशके पूर्ण होत असताना, पक्षप्रमुख राज ठाकरे यांनी महाराष्ट्रातील तरुण पिढीला उद्देशून एक अत्यंत प्रभावी आणि विचारप्रवर्तक संदेश जारी केला आहे. गेल्या २० वर्षांत राज्याच्या सामाजिक आणि राजकीय पटलावर प्रचंड बदल झाले असून, आता एक संपूर्ण नवीन पिढी मतदार म्हणून समोर आली आहे. या बदलत्या काळाचा वेध घेत राज ठाकरे यांनी उद्या, १० मार्च २०२६ पासून सुरू होणाऱ्या भव्य ‘राज्यव्यापी सदस्य नोंदणी’ मोहिमेत सहभागी होण्याचे आवाहन महाराष्ट्रातील कानाकोपऱ्यातील तरुण-तरुणींना केले आहे.
चौथ्या औद्योगिक क्रांतीचे सारथ्य मराठी तरुणांनी करावे: राज ठाकरेंची संकल्पना-
राज ठाकरे यांनी आपल्या निवेदनात नमूद केले की, “जगाला गवसणी घालण्याचे स्वप्न आणि जिद्द बाळगणारा मराठी तरुण आज प्रत्येक तालुक्यात सज्ज आहे. जग सध्या चौथ्या औद्योगिक क्रांतीच्या उंबरठ्यावर उभे आहे. ही क्रांती केवळ महाराष्ट्रातच घडावी असे नाही, तर ती आपल्या मातृभाषेतून, म्हणजे मराठीतून घडावी, अशी आमची प्रामाणिक इच्छा आहे.” उत्तम आणि दर्जेदार आयुष्य जगण्यासाठी आवश्यक असणारे कष्ट करण्याची तयारी तरुणांनी ठेवावी, जेणेकरून महाराष्ट्राचा जाज्वल्य ऐतिहासिक वारसा पुन्हा एकदा वर्तमान आणि भविष्यात अवतरू शकेल, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली.
जात, धर्म आणि विचारधारेच्या पलीकडे जाऊन ‘महाराष्ट्र वेडाने’ एकत्र या-
उद्यापासून सुरू होणाऱ्या सदस्य नोंदणी मोहिमेचे महत्त्व विशद करताना राज ठाकरे म्हणाले की, “या मोहिमेत सहभागी होताना तुमची राजकीय विचारधारा, तुमची जात किंवा तुमचा धर्म यापेक्षाही महत्त्वाचे हे आहे की, तुम्ही आमच्यासारखेच ‘महाराष्ट्र वेडाने’ झपाटलेले आहात. तुम्ही केवळ पक्षाचे सदस्य होणार नाही, तर खऱ्या अर्थाने ‘महाराष्ट्राचे पाईक’ होणार आहात.” ज्यांना सक्रिय राजकारणात रस आहे, त्यांच्यासाठी सदस्य नोंदणी अर्जामध्ये ‘सक्रिय सभासद’ होण्याचा विशेष पर्यायही देण्यात आला आहे. या पर्यायाची निवड करणाऱ्या तरुणांशी पक्षाचे वरिष्ठ पदाधिकारी स्वतः संपर्क साधणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
डिजिटल आणि प्रत्यक्ष स्वरूपात नोंदणीची संधी-
उद्या, १० मार्चपासून मनसेचे हजारो कार्यकर्ते प्रत्यक्ष मैदानावर उतरून ही नोंदणी मोहीम राबवणार आहेत. शाळा, महाविद्यालये आणि सार्वजनिक ठिकाणी नोंदणी कक्ष उभारले जाणार आहेत. ज्यांना प्रत्यक्ष केंद्रावर जाणे शक्य नाही, त्यांच्यासाठी उद्यापासूनच विशेष संकेतस्थळाची (Website) लिंक कार्यान्वित करण्यात येणार आहे. “एक नवा आणि समृद्ध महाराष्ट्र घडवण्यासाठी ही संधी दवडू नका,” असे भावनिक आवाहन राज ठाकरे यांनी केले आहे. २० वर्षांपूर्वी कडेवर असलेली मुलं आज मतदार झाली आहेत, हा बदल स्वीकारत या नव्या रक्ताला सोबत घेऊन ‘शिवतीर्था’च्या दिशेने कूच करण्याचा निर्धार या निमित्ताने मनसेकडून व्यक्त करण्यात आला आहे. याचदरम्यान अजून एक चर्चा रंगली ती राज ठाकरेंच्या नावाची.
मनसे प्रमुखांच्या अधिकृत नावाचा रंजक खुलासा; जनसामान्यांच्या लाडक्या नेत्याची पडद्यामागची ओळख-
महाराष्ट्राच्या राजकारणात आपल्या तडाखेबंद भाषणांनी आणि अमोघ वक्तृत्वाने स्वतंत्र स्थान निर्माण केलेले महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे हे नेहमीच जनचर्चेचा विषय असतात. राज ठाकरे यांचे व्यक्तिमत्त्व जितके प्रभावी आहे, तितकीच त्यांच्या नावाबाबतची माहिती रंजक आहे. अनेकांना हे ऐकून आश्चर्य वाटेल की, ज्या नावाने ते आज जगप्रसिद्ध आहेत, ते ‘राज’ हे त्यांचे मूळ किंवा अधिकृत नाव नसून, त्यांची न्यायालयीन आणि शासकीय कागदपत्रांवरील ओळख काहीशी वेगळी आहे.
काही वर्षांपूर्वी एका कायदेशीर प्रक्रियेदरम्यान राज ठाकरे यांच्या खऱ्या नावाचा उलगडा झाला होता. राज ठाकरे यांना एका प्रकरणात प्रशासकीय नोटीस बजावण्यात आली होती, ज्यामध्ये त्यांचे नाव ‘राज ठाकरे’ असे नमूद न करता ‘स्वरराज श्रीकांत ठाकरे’ (Swararaj Shrikant Thackeray) असे लिहिलेले होते. तेव्हापासूनच त्यांच्या या अधिकृत नावाचा खुलासा सर्वसामान्य जनतेसमोर आला. विशेष म्हणजे, त्यांचे वडील दिवंगत श्रीकांतजी ठाकरे हे उत्तम संगीतकार आणि मर्मज्ञ होते, त्यामुळे आपल्या पुत्राच्या नावात ‘स्वर’ या शब्दाचा अंतर्भाव करून त्यांनी आपल्या सांगीतिक आवडीची मोहोर उमटवली होती.
शासकीय नोंदी आणि अधिकृत दस्तऐवजांमध्ये त्यांचे नाव ‘स्वरराज एस. ठाकरे’ असेच वापरले जाते. राजकारणात येण्यापूर्वी आणि विशेषतः व्यंगचित्रकलेच्या क्षेत्रात वावरताना त्यांनी ‘राज’ हे नाव स्वीकारले, जे पुढे त्यांच्या अफाट लोकप्रियतेमुळे घराघरात पोहोचले. आज जरी ते संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी ‘राज’ ठाकरे असले, तरी त्यांच्या नावातील ‘स्वरराज’ ही ओळख त्यांच्या वडिलांनी दिलेल्या सांस्कृतिक वारशाची साक्ष देते.
स्वरांचा वारसा आणि ठाकरे कुटुंबियांची नावे: श्रीकांत ठाकरेंची कलासक्त दृष्टी; ‘राज’ ते ‘स्वरराज’ नावामागचा रंजक प्रवास-
मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांचे अधिकृत नाव ‘स्वरराज’ असण्यामागे त्यांच्या वडिलांचा, म्हणजेच दिवंगत श्रीकांतजी ठाकरे यांचा सांगीतिक वारसा कारणीभूत आहे. श्रीकांत ठाकरे हे केवळ एक प्रगल्भ राजकीय व्यक्तिमत्त्व नव्हते, तर ते चित्रपटसृष्टीतील एक सिद्धहस्त संगीत दिग्दर्शक देखील होते. कलेप्रती असलेल्या त्यांच्या अफाट प्रेमातूनच त्यांनी आपल्या संपूर्ण कुटुंबाच्या नावामध्ये संगीतातील ‘स्वरांचे’ आणि ‘रागांचे’ अस्तित्व जपले होते. त्यांच्या या अनोख्या निर्णयामुळे ठाकरे कुटुंबातील सदस्यांची नावे ही भारतीय शास्त्रीय संगीतातील विविध रागांची आणि संकल्पनांची मोहोर ठरली आहेत.
श्रीकांतजींनी आपल्या पत्नीचे नाव ‘मधुवंती’ असे ठेवले होते, जे शास्त्रीय संगीतातील एका अत्यंत मधुर रागावरून प्रेरित आहे. संगीतातील हा राग जसा आपल्या स्वरांनी मंत्रमुग्ध करतो, तसेच हे नाव या कुटुंबाच्या सांगीतिक जडणघडणीचा पाया ठरले. यापुढे जाऊन, त्यांनी आपल्या मुलाचे नाव ‘स्वरराज’ असे ठेवले. ‘स्वरराज’ या शब्दाचा अर्थ ‘स्वरांचा राजा’ असा होतो. पुढे राजकारणात सक्रिय होताना त्यांनी आपल्या नावातील ‘राज’ हा शब्द प्रचलित केला असला, तरी त्यांच्या मूळ नावातील स्वरांचे अधिष्ठान वडिलांच्या संगीतप्रेमाची साक्ष देते.
केवळ मुलाचेच नव्हे, तर आपल्या मुलीचे नाव ठेवतानाही श्रीकांतजींनी संगीताचा हा धागा कायम राखला. त्यांनी आपल्या कन्येचे नाव ‘जयवंती’ असे ठेवले. ‘जयवंती’ हा संगीतातील एक अतिशय सन्माननीय आणि ऐश्वर्यसंपन्न राग मानला जातो. अशा प्रकारे, घरात असणाऱ्या प्रत्येक सदस्याचे नाव हे भारतीय शास्त्रीय संगीतातील रागांशी घट्ट जोडले गेले आहे. कलेचे हे अनोखे संस्कार केवळ नावापुरते मर्यादित न राहता, ते राज ठाकरे यांच्या वक्तृत्वातील लयबद्धतेत आणि त्यांच्या कलेतील (व्यंगचित्रकला) बारकाव्यातही वेळोवेळी दिसून येतात. ठाकरे घराण्यातील या सांगीतिक नावांचा इतिहास पाहता, असे लक्षात येते की श्रीकांत ठाकरे यांनी आपल्या वारसांना केवळ राजकीय वारसा दिला नाही, तर सांगीतिक जाणीव आणि समृद्ध सांस्कृतिक ओळखही बहाल केली.
