Sandeep Joshi : भाजपचे ज्येष्ठ नेते व विधानपरिषदेचे सदस्य संदीप जोशी यांनी सक्रिय राजकारणातून निवृत्ती घेण्याची घोषणा केल्याने राज्याच्या राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे. सध्याची राजकीय संस्कृती, वारंवार होणारी पक्षांतरांची प्रक्रिया आणि निष्ठावान कार्यकर्त्यांवर होत असलेला कथित अन्याय याबाबत त्यांनी परखड शब्दांत भूमिका मांडली. आपल्या आमदारकीची मुदत १३ मे रोजी संपल्यानंतर कोणतेही राजकीय किंवा शासकीय पद स्वीकारणार नसल्याचे त्यांनी स्पष्टपणे जाहीर केले आहे. ही घोषणा केवळ वैयक्तिक निर्णय नसून, आजच्या राजकारणातील बदलत्या प्रवाहांवर भाष्य करणारी असल्याचे मानले जात आहे.
संदीप जोशी हे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे निकटवर्तीय म्हणून ओळखले जातात. संघटनात्मक कामकाजात त्यांचा दीर्घ अनुभव असून, भाजपच्या जडणघडणीत त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. त्यामुळे त्यांच्या अचानक घेतलेल्या या निर्णयामुळे राजकीय विश्लेषकांमध्ये विविध तर्कवितर्कांना उधाण आले आहे. पक्षाशी निष्ठा राखून काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांना योग्य सन्मान व संधी न मिळाल्याची खंत त्यांनी यापूर्वीही अप्रत्यक्षपणे व्यक्त केली होती.
जोशी यांच्या मते, सध्याच्या राजकारणात मूल्यांपेक्षा संख्याबळ व सत्ताकारणाला अधिक महत्त्व दिले जात असून, यामुळे मूळ विचारधारेला तडा जात आहे. पक्षांतराच्या राजकारणामुळे जनतेचा लोकशाही व्यवस्थेवरील विश्वासही डळमळीत होत असल्याची चिंता त्यांनी व्यक्त केली आहे. अशा परिस्थितीत स्वतःच्या मूल्यांशी तडजोड न करता राजकारणातून सन्मानपूर्वक बाजूला होणे, हाच योग्य मार्ग असल्याचा निर्णय आपण घेतल्याचे त्यांनी सूचित केले.
संदीप जोशी यांच्या निवृत्तीच्या घोषणेमुळे भाजपसह संपूर्ण राज्याच्या राजकारणात नवा चर्चाविषय निर्माण झाला आहे. एकीकडे त्यांच्या निर्णयाचे कौतुक होत असताना, दुसरीकडे अनुभवी व विचारशील नेतृत्वाच्या माघारीमुळे निर्माण होणारी पोकळी कशी भरून निघणार, याबाबत प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
सक्रिय राजकारणातून निवृत्ती घेण्याची घोषणा केल्यानंतर भाजप नेते तथा विधानपरिषदेचे सदस्य संदीप जोशी यांच्या नागपूर येथील निवासस्थानाबाहेर भावनिक वातावरण निर्माण झाले. त्यांच्या निर्णयाची बातमी समजताच मोठ्या संख्येने भाजप समर्थक व कार्यकर्ते तेथे जमले आणि जोशी यांनी घेतलेला राजकीय संन्यासाचा निर्णय मागे घ्यावा, अशी कळकळीची मागणी केली. अनेक कार्यकर्त्यांना आपल्या नेत्याच्या निवृत्तीच्या विचाराने अश्रू अनावर झाले होते, तर काहींनी घोषणाबाजी करत जोशी यांच्या नेतृत्वावर असलेला विश्वास आणि प्रेम व्यक्त केले.
कार्यकर्त्यांनी यावेळी संदीप जोशी यांचे मन वळविण्याचा आटोकाट प्रयत्न केला. पक्षासाठी त्यांनी केलेल्या प्रदीर्घ कार्याची आठवण करून देत, त्यांच्या अनुभवाची व मार्गदर्शनाची पक्षाला अद्याप नितांत गरज असल्याचे कार्यकर्त्यांनी ठासून सांगितले. जोशी यांचा निर्णय केवळ वैयक्तिक नसून, हजारो निष्ठावान कार्यकर्त्यांच्या भावना त्याच्याशी जोडल्या गेल्या असल्याची भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.
या घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही अप्रत्यक्षपणे भूमिका मांडली आहे. ते सध्या दावोस दौऱ्यावर असून, परतीनंतर संदीप जोशी यांनी आपल्या निवृत्तीबाबत अंतिम निर्णय घ्यावा, अशी अपेक्षा कार्यकर्त्यांनी व्यक्त केली. फडणवीस यांच्या हस्तक्षेपानंतर तरी जोशी आपला निर्णय पुनर्विचारतील, अशी आशा समर्थकांमध्ये व्यक्त होत आहे.
भाजप नेते तथा विधानपरिषदेचे सदस्य संदीप जोशी यांनी सक्रिय राजकारणातून निवृत्ती घेण्याचा निर्णय एका भावनिक आणि विचारपूर्वक पत्राद्वारे जाहीर केला आहे. हा निर्णय सहज किंवा अचानक घेतलेला नसून, दीर्घ काळ मनात सुरू असलेल्या आत्मचिंतनातून तो पुढे आला असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. राजकारण हे आपल्यासाठी कधीही पद, सत्ता किंवा प्रतिष्ठेचे साधन नव्हते, तर समाजसेवा, विचारनिष्ठा आणि प्रामाणिक कार्याची वाट होती, असे त्यांनी आपल्या पत्रात नमूद केले आहे.
सध्याच्या राजकीय वातावरणावर भाष्य करताना जोशी यांनी सत्तेसाठी सुरू असलेल्या पक्षांतरांच्या प्रवृत्ती, संधीसाधूपणा आणि वाढती स्पर्धा यामुळे केवळ सामान्य मतदारच नव्हे, तर निष्ठावान कार्यकर्तेही अस्वस्थ होत असल्याची खंत व्यक्त केली. मर्यादित संधी आणि वाढलेल्या अपेक्षांमुळे कुणालाच थांबण्याची तयारी नसल्याची वास्तववादी मांडणी त्यांनी केली आहे. आपण आजही स्वतःला भाजपचा एक सामान्य कार्यकर्ता मानत असलो, तरी या बदलत्या चित्राकडे पाहता आपणच बाजूला होणे अधिक योग्य ठरेल, असा विचार हळूहळू मनात ठाम होत गेल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
आपल्या वयाचा आणि पुढील पिढीचा विचार करत जोशी यांनी आणखी एक महत्त्वाची भूमिका मांडली आहे. वयाच्या पंचावन्नाव्या वर्षी स्वतःची जागा रिक्त करून तरुण, ऊर्जावान नेतृत्वाला पुढे येण्याची संधी देणे हे पक्षाच्या दीर्घकालीन हितासाठी आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले. त्यामुळे आपल्या पुढील राजकीय वाटचालीला पूर्णविराम देण्याचा निर्णय आपण अत्यंत शांतपणे आणि संपूर्ण विचारांती घेतल्याचे त्यांनी पत्रात स्पष्ट केले आहे.
पक्षाशी असलेली आपली नाळ अधोरेखित करताना संदीप जोशी यांनी भारतीय जनता पक्षानेच आपल्याला घडविले, संधी दिल्या आणि ओळख निर्माण करून दिली, याची कृतज्ञतापूर्वक जाणीव व्यक्त केली आहे. याच भावनेतून पक्षाचे ज्येष्ठ नेते व केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी तसेच राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची त्यांनी जाहीरपणे माफी मागितली असून, कोणाच्याही मनाला दुखावण्याचा आपला हेतू नसल्याचेही त्यांनी नमूद केले आहे.
जोशी यांचे हे पत्र केवळ वैयक्तिक निवृत्तीची घोषणा नसून, सध्याच्या राजकीय संस्कृतीवर केलेले परखड आणि आत्मपर परीक्षण म्हणून पाहिले जात आहे. दरम्यान, संदीप जोशी यांनी उपस्थित कार्यकर्त्यांची समजूत काढण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी कार्यकर्त्यांच्या भावना समजून घेत त्यांचे प्रेम आणि पाठिंबा आपल्या आयुष्यातील मोठी शिदोरी असल्याचे नमूद केले. मात्र, आपण घेतलेला निर्णय सखोल विचारांती असल्याचेही त्यांनी सूचित केले.
पुढे त्यांनी सांगितले की, त्यांच्या विधानपरिषदेच्या सदस्यत्वाची मुदत १३ मे रोजी संपुष्टात येत असून, ही मुदत पक्षाने दिलेली जबाबदारी म्हणून ते पूर्ण प्रामाणिकपणे पार पाडणार आहेत. आमदार म्हणून त्यांच्यावर असलेली सर्व घटनात्मक, नैतिक आणि सार्वजनिक कर्तव्ये ते शेवटच्या दिवसापर्यंत जबाबदारीने पूर्ण करतील, असेही त्यांनी ठामपणे स्पष्ट केले.
१३ मेनंतर आपण कोणत्याही परिस्थितीत आमदारकीची मागणी करणार नसल्याचे संदीप जोशी यांनी स्पष्ट केले आहे. पक्षाने पुन्हा ही जबाबदारी देण्याची तयारी दर्शविली, तरीही आपण नम्रपणे त्यास नकार देऊ, असे त्यांनी सांगितले. ती संधी एखाद्या सामान्य, तरुण व ऊर्जावान कार्यकर्त्याला किंवा पक्ष योग्य ठरवेल त्या व्यक्तीला द्यावी, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. या तारखेपश्चात आपण संपूर्णपणे सक्रिय राजकारणातून निवृत्त होणार असून, हा निर्णय कोणत्याही क्षणिक भावनेतून घेतलेला नसून सखोल आणि शांत विचारांती घेतल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
राजकारणातून निवृत्त झाल्यानंतरही सामाजिक जीवनापासून दूर न जाण्याची भूमिका जोशी यांनी स्पष्ट केली आहे. यापुढे आपण सर्वसामान्य सामाजिक कार्यकर्ता म्हणून आयुष्य व्यतीत करणार असून, समाजातील सामान्य घटकांची सेवा करणे आणि त्यांच्या प्रश्नांसाठी कार्य करणे हेच आपले प्रमुख ध्येय राहील, असे त्यांनी सांगितले. पदाशिवायही समाजासाठी काम करता येते, हा विश्वास त्यांनी या निर्णयातून व्यक्त केला आहे.
आपल्या या निर्णयामुळे कुटुंबीय, आपल्यावर प्रेम करणारे स्नेहीजन तसेच पक्षाचे कार्यकर्ते यांना धक्का बसू शकतो, याची पूर्ण जाणीव असल्याचे जोशी यांनी नमूद केले. या सर्वांच्या भावना लक्षात घेऊन त्यांनी मनापासून माफी मागत अत्यंत नम्रतेने हा निर्णय जाहीर केला आहे. कुणाच्याही भावना दुखावण्याचा आपला हेतू नसून, हा निर्णय केवळ आत्मिक समाधान आणि मूल्यांशी प्रामाणिक राहण्यासाठी घेतल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
राजकारणाकडे पाहताना त्यांनी त्याला आयुष्यातील एक माध्यम म्हणूनच पाहिले असल्याचेही जोशी यांनी सांगितले. या माध्यमातून सामाजिक, सांस्कृतिक तसेच क्रीडा क्षेत्रातील विविध जबाबदाऱ्या निभावण्याची संधी मिळाली, याबद्दल त्यांनी समाधान व्यक्त केले. ही सर्व कार्ये राजकारणाबाहेरही अविरत सुरू ठेवणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले असून, सक्रिय राजकारणातून माघार घेतली तरी समाजाशी असलेली आपली नाळ कायम राहील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.
सक्रिय राजकारणातून निवृत्ती जाहीर करताना भाजप नेते संदीप जोशी यांनी आपण यापुढे सामाजिक व क्रीडा क्षेत्रातील कार्य अधिक व्यापकपणे सुरू ठेवणार असल्याची ठाम भूमिका मांडली आहे. कोरोनाच्या कठीण काळात एकल पालकत्वाचे ओझे पेलणाऱ्या महिलांसाठी सुरू करण्यात आलेला ‘सोबत पालकत्व प्रकल्प’, नागपूर येथे उपचारासाठी येणाऱ्या रुग्णांच्या नातेवाईकांसाठी कार्यरत असलेला ‘दीनदयाल थाळी प्रकल्प’, मोहगाव झिल्पी येथील गोसेवा उपक्रम, तसेच श्री सिद्धिविनायक सेवा फाऊंडेशनच्या माध्यमातून चालविले जाणारे गंगाधरराव फडणवीस मेमोरियल डायग्नोस्टिक सेंटर हे सामाजिक उपक्रम यापुढेही पूर्ण निष्ठेने सुरू ठेवण्याचा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला आहे.
क्रीडा क्षेत्राशी असलेली आपली नाळ अधिक घट्ट करण्याचा मानसही जोशी यांनी यावेळी व्यक्त केला. महाराष्ट्र ऑलिम्पिक संघटना, महाराष्ट्र राज्य बास्केटबॉल संघटना, महाराष्ट्र राज्य ॲम्युचर हॉकी संघटना, महाराष्ट्र कुस्तीगीर संघटना, नागपूर बॉडी बिल्डिंग असोसिएशन तसेच खासदार क्रीडा महोत्सव अशा विविध संस्थांमधील जबाबदाऱ्यांना न्याय देत तरुण खेळाडूंच्या पाठीशी उभे राहण्याचे आणि त्यांना प्रोत्साहन देण्याचे कार्य आपण पुढेही अखंड सुरू ठेवू, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
आपल्या निर्णयामागील भावनिक व वैचारिक भूमिका मांडताना जोशी म्हणाले की, काळ कोणासाठी थांबत नसतो; तो अखंड पुढे सरकत राहतो. मात्र त्या प्रवासात काही क्षण असे येतात, जे माणसाला आतून हादरवून टाकतात. अशा क्षणी घेतलेला निर्णय माणसाला स्वतःशी प्रामाणिक ठेवतो. इतरांना न्याय देता आला नाही, तरी किमान स्वतःला न्याय देता आला, तरच जीवन अर्थपूर्ण ठरते, हा आपला ठाम विश्वास असल्याचे त्यांनी सांगितले आणि त्याच विश्वासातून आजचा निर्णय घेतल्याचे स्पष्ट केले.
आपल्या वैचारिक जडणघडणीचा उल्लेख करताना संदीप जोशी यांनी सांगितले की, कुटुंबानंतर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने त्यांच्यावर संस्कार केले आणि जीवनाची दिशा दिली. भारतीय जनता पार्टीने त्यांच्यावर विश्वास ठेवत राजकारणात विविध संधी उपलब्ध करून दिल्या. एका सामान्य कार्यकर्त्याला चार वेळा नगरसेवक, स्थायी समिती अध्यक्ष, महापौर तसेच विधानपरिषदेचे सदस्य अशी जबाबदारी देऊन पक्षाने जो सन्मान दिला, त्याबद्दल आपण कायम ऋणी राहू, असे त्यांनी कृतज्ञतेने नमूद केले.
राजकारणात राहिलो असतो, तर पुढेही संधी मिळाल्या असत्या, याबद्दल आपल्याला कोणतीही शंका नाही, असेही जोशी यांनी सांगितले. कारण एक सामान्य कार्यकर्ता देशाचा पंतप्रधान बनू शकतो, हे केवळ भाजपमध्येच शक्य असल्याचा अभिमान त्यांनी व्यक्त केला. मात्र आपल्या उपस्थितीमुळे कोणत्याही सामान्य कार्यकर्त्यावर अन्याय होऊ नये, आणि आपल्या अनुपस्थितीमुळे कुणाचेही नुकसान होणार नाही, हे अंतिम सत्य स्वीकारूनच आपण हा निर्णय घेत असल्याचे त्यांनी शांतपणे स्पष्ट केले.
हे देखील वाचा – Gaza Peace Board: अमेरिकेचे भारताला मोठे निमंत्रण! गाझामध्ये शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी ट्रम्प यांनी मागितली मोदींची साथ
