Saptashrungi Temple Chaitra Festival : साडेतीन शक्तीपीठांपैकी एक आणि लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान असलेल्या नाशिक जिल्ह्यातील सप्तशृंगी देवी मंदिरात आगामी चैत्रोत्सवासाठी प्रशासकीय यंत्रणा सज्ज झाली आहे. यंदाचा हा चैत्रोत्सव २६ मार्च ते ८ एप्रिल या कालावधीत संपन्न होणार असून, या काळात आदिमायेचे दर्शन घेण्यासाठी होणारी भाविकांची अभूतपूर्व गर्दी लक्षात घेता, मंदिर भाविकांसाठी २४ तास खुले ठेवण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला आहे. जिल्हाधिकारी आणि मंदिर विश्वस्त मंडळाच्या संयुक्त नियोजन बैठकीत भाविकांच्या सुलभ दर्शनासाठी हा महत्त्वपूर्ण ठराव संमत करण्यात आला.
वाहतूक व्यवस्था आणि खासगी वाहनांवरील निर्बंध
गडावरील भौगोलिक मर्यादा आणि उत्सवाच्या काळात होणारी संभाव्य वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी प्रशासनाने कडक पावले उचलली आहेत. यात्रेच्या मुख्य कालावधीत गडावर खासगी वाहनांना प्रवेशासाठी पूर्णतः बंदी घालण्यात येणार आहे. भाविकांच्या सोयीसाठी गडाच्या पायथ्याशी असलेल्या नांदुरी येथे भव्य वाहनतळाची व्यवस्था करण्यात आली आहे. सर्व भाविकांना आपली वाहने तेथेच उभी करावी लागणार असून, तेथून गडावर जाण्यासाठी राज्य परिवहन महामंडळाच्या (ST) बसद्वारे विशेष ‘शटल सेवा’ उपलब्ध करून दिली जाणार आहे. यामुळे गडावरील अरुंद रस्त्यांवर होणारा ताण कमी होण्यास मदत होईल.
भाविकांच्या सोयीसाठी व्यापक उपाययोजना-
चैत्रोत्सवाच्या काळात उष्णतेचा वाढता पारा लक्षात घेता, भाविकांना रांगेत उभे असताना पिण्याचे शुद्ध पाणी, सावलीसाठी मंडप आणि प्रथमोपचाराची व्यवस्था करण्यात आली आहे. मंदिराच्या गाभाऱ्यात गर्दीचे योग्य नियोजन व्हावे आणि प्रत्येक भाविकाला सन्मानाने दर्शन मिळावे, यासाठी स्वयंसेवक आणि पोलीस दलाचा मोठा ताफा तैनात करण्यात येणार आहे. दर्शनाच्या रांगेत कोणतीही गैरसोय होऊ नये, यादृष्टीने सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या माध्यमातून प्रत्येक हालचालीवर बारीक लक्ष ठेवले जाणार आहे.
धार्मिक आणि सांस्कृतिक उत्सवाची सांगता-
चैत्र पौर्णिमेच्या निमित्ताने होणारा हा उत्सव खान्देशसह संपूर्ण महाराष्ट्रातून येणाऱ्या पायी दिंड्यांचे आकर्षण असतो. भाविकांची वाढती संख्या आणि त्यांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत, प्रशासनाने आपत्ती व्यवस्थापन विभागालाही सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.
प्रशासकीय यंत्रणा सज्ज: सप्तशृंगी चैत्रोत्सवासाठी सुरक्षा, आरोग्य आणि स्वच्छतेचे त्रिसूत्री नियोजन-
आदिशक्तीच्या दर्शनासाठी दरवर्षीप्रमाणे यंदाही चैत्रोत्सवाच्या काळात लाखो भाविक सप्तशृंगी गडावर हजेरी लावण्याची शक्यता आहे. ही अलोट गर्दी आणि उत्सवाचे स्वरूप लक्षात घेऊन जिल्हा प्रशासनाने सुरक्षा, वाहतूक व्यवस्था, सार्वजनिक स्वच्छता आणि तातडीच्या आरोग्य सुविधांबाबत अत्यंत काटेकोर आणि व्यापक नियोजन केले आहे. भक्तांचा हा महाकुंभ निर्विघ्नपणे पार पडावा, यासाठी सरकारी यंत्रणा अहोरात्र कार्यरत राहणार आहे.
बहुविभागीय समन्वय आणि चोख सुरक्षा व्यवस्था-
यात्रेचा हा १५ दिवसांचा कालावधी शांततेत आणि शिस्तबद्ध पद्धतीने पार पडावा, यासाठी पोलीस, महसूल, सार्वजनिक बांधकाम आणि मंदिर संस्थान यांच्यात उत्तम समन्वय साधण्यात आला आहे. भाविकांच्या सुरक्षेसाठी गडावर आणि परिसरात पोलिसांचा मोठा फौजफाटा तैनात करण्यात येणार आहे. गर्दीच्या नियंत्रणासाठी ठिकठिकाणी बॅरिकेड्स लावण्यात आले असून, सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या माध्यमातून नियंत्रण कक्षातून प्रत्येक हालचालीवर चोख नजर ठेवली जाणार आहे. अनुचित प्रकार टाळण्यासाठी साध्या वेशातील पोलीस आणि गृहरक्षक दलाचे जवानही गडावर कार्यरत राहतील.
आरोग्य सेवा आणि आपत्कालीन सज्जता-
उन्हाळ्याचे दिवस आणि गडावरील चढण लक्षात घेता, भाविकांच्या आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी विशेष वैद्यकीय पथके तैनात करण्यात आली आहेत. नांदुरी आणि गडावर चोवीस तास रुग्णवाहिका सेवा उपलब्ध असेल, जेणेकरून कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत त्वरित उपचार मिळणे शक्य होईल. ठिकठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था आणि प्रथमोपचार केंद्र उभारण्यात आली आहेत. याशिवाय, आपत्ती व्यवस्थापन विभागाची पथकेही कोणत्याही संकटाचा सामना करण्यासाठी सज्ज ठेवण्यात आली आहेत.
स्वच्छता मोहिमेवर विशेष भर-
लाखो भाविकांच्या आगमनामुळे गडावर कचरा साचू नये आणि आरोग्यदायी वातावरण टिकावे, यासाठी जिल्हा परिषद आणि ग्रामपंचायत प्रशासनाने स्वच्छतेचे विशेष नियोजन केले आहे. अतिरिक्त स्वच्छता कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली असून, गडावरील सांडपाण्याची विल्हेवाट आणि फिरत्या शौचालयांची सोय यांकडे विशेष लक्ष दिले जात आहे. भाविकांनीही या पवित्र स्थळाचे पावित्र्य राखावे आणि प्लास्टिकचा वापर टाळून प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
