Sunil Tatkare : महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एका अत्यंत अनपेक्षित आणि धक्कादायक वळणानंतर, राज्याच्या प्रशासकीय व राजकीय पटलावर एक ऐतिहासिक घटना घडली आहे. राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या विमान अपघातातील आकस्मिक निधनामुळे निर्माण झालेली पोकळी भरून काढण्यासाठी, त्यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांची राज्याच्या उपमुख्यमंत्रीपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. शनिवारी, ३१ जानेवारी रोजी सुनेत्रा पवार यांनी या पदाची शपथ घेतली. या शपथविधीमुळे महाराष्ट्राला आपल्या इतिहासातील पहिली महिला उपमुख्यमंत्री लाभली आहे.
राजकीय वादंग आणि शरद पवारांची भूमिका-
हा शपथविधी सोहळा पार पडण्यापूर्वीच राजकीय वर्तुळात मोठ्या चर्चांना उधाण आले होते. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार यांनी “आपल्याला या शपथविधीबाबत कोणतीही पूर्वकल्पना नव्हती,” असे विधान केल्याने खळबळ माजली. या विधानानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे (अजित पवार गट) प्रदेशाध्यक्ष सुनील तटकरे, खासदार प्रफुल पटेल आणि स्वतः सुनेत्रा पवार यांच्यावर राजकीय स्तरावरून टीकेची झोड उठवण्यात आली. प्रामुख्याने सुनील तटकरे यांना या टीकेचे धनी व्हावे लागले, कारण पक्षाचे संघटन आणि महत्त्वाच्या निर्णयांची जबाबदारी त्यांच्यावर होती.
सुनील तटकरे यांनी दिलेले स्पष्टीकरण या सर्व पार्श्वभूमीवर आणि टीकेला उत्तर देण्यासाठी सुनील तटकरे यांनी प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधला. यावेळी त्यांनी जनतेच्या मनात असलेल्या अनेक प्रश्नांची उत्तरे दिली-
शपथविधीची घाई का? असा प्रश्न सातत्याने विरोधकांकडून विचारला जात होता यालाच प्रतिउत्तर देताना ते म्हणाले राज्यामध्ये निर्माण झालेली अस्थिरता दूर करण्यासाठी आणि प्रशासकीय कामात खंड पडू नये, यासाठी हा निर्णय त्वरित घेण्यात आल्याचे त्यांनी सुचित केले.
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे विलीनीकरणावर देखील त्यांनी उत्तर दिले ते म्हणतात दोन्ही राष्ट्रवादी गटांच्या विलीनीकरणाबाबत काही गुप्त बैठका झाल्या होत्या का, या प्रश्नावर त्यांनी वस्तुस्थिती मांडली. पक्षांतर्गत संवाद आणि भविष्यातील रणनीतीबाबत त्यांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली.
टीकेला प्रत्युत्तर आणि भविष्यातील दिशा सुनील तटकरे यांनी स्पष्ट केले की, अजित पवार यांच्या निधनानंतर पक्षासमोर मोठे संकट उभे राहिले होते. अशा परिस्थितीत खचून न जाता कार्यकर्त्यांना धीर देणे आणि राज्याचे नेतृत्व सक्षम हातांत सोपवणे ही काळाची गरज होती. शरद पवार यांच्या नाराजीवर किंवा अज्ञानावर थेट भाष्य करणे टाळून त्यांनी पक्षाची एकजूट राखण्यावर भर दिला.
सुनेत्रा पवार यांचा शपथविधी ही कोणतीही घाईघाईने केलेली प्रक्रिया नसून, ती रीतसर कायदेशीर मार्गाने पार पडली असल्याचे स्पष्टीकरण राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष सुनील तटकरे यांनी दिले आहे. राज्याचे माजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या दुःखद निधनानंतर सुनेत्रा पवार यांची उपमुख्यमंत्रीपदी झालेली निवड आणि त्यावरून सुरू असलेल्या वादावर तटकरे यांनी सविस्तर भाष्य करत विरोधकांचे सर्व आरोप खोडून काढले आहेत.
शपथविधीच्या वेळेबाबत स्पष्टीकरण “सुनेत्रा वहिनींचा शपथविधी तातडीने उरकला,” या आरोपाचा समाचार घेताना सुनील तटकरे म्हणाले की, अजित दादांच्या निधनानंतर तीन दिवसांचा दुखवटा पाळला गेला होता. ७२ तासांनंतर आणि शासकीय दुखवट्याची मुदत संपल्यानंतरच चौथ्या दिवशी पक्षाच्या विधिमंडळ सदस्यांची अधिकृत बैठक बोलावण्यात आली होती. या बैठकीत गटनेत्याची निवड झाल्यानंतरच मुख्यमंत्र्यांना तसे पत्र देण्यात आले आणि राज्यपालांच्या संमतीने शपथविधीचा सोहळा पार पडला. त्यामुळे या प्रक्रियेत घाई झाली असे म्हणणे वस्तुस्थितीला धरून नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
पक्षाची कामगिरी आणि गटनेता निवड अजित पवार यांच्या नेतृत्वाखाली राष्ट्रवादी काँग्रेसने ‘एनडीए’मध्ये सामील होण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यानंतर विधानसभा निवडणुकीत पक्षाने अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत प्रचंड मेहनत घेतली. “आम्ही ५९ पैकी ४१ जागांवर घड्याळ चिन्हावर विजय मिळवला. अशा वेळी विधिमंडळ पक्षाचा नेता म्हणून दादांचे कार्य महान होते. त्यांच्या निधनानंतर रिक्त झालेले स्थान भरून काढण्यासाठी लोकशाही मार्गाने नेत्याची निवड करण्यात आली, यात कोणाला गैर का वाटावे?” असा सवाल तटकरे यांनी उपस्थित केला.
विलीनीकरणाच्या चर्चेवरून पलटवार विलीनीकरणाच्या अफवांवरून सुनील तटकरे यांनी अत्यंत आक्रमक पवित्रा घेतला. अंत्यदर्शनावेळीच विलीनीकरणाची चर्चा झाल्याच्या आरोपावर त्यांनी तीव्र आक्षेप नोंदवला. “दादांचे पार्थिव अंत्यदर्शनासाठी ठेवलेले असताना विलीनीकरणाची चर्चा त्याच प्रांगणात कोणी, कशी आणि का केली? याचे उत्तर महाराष्ट्राला मिळणे आवश्यक आहे,” असे म्हणत त्यांनी विरोधकांवरच संशयाची सुई वळवली. विलीनीकरणाचा विषय काढणे म्हणजे सुनेत्रा पवार यांच्याऐवजी दुसऱ्या कुणाला तरी उपमुख्यमंत्रीपदी बसवण्याचा हा प्रयत्न होता का, असा प्रश्नही त्यांनी विचारला.
स्वतंत्र अस्तित्वाची भूमिका स्पष्ट तटकरे यांनी ठामपणे सांगितले की, आमचा पक्ष स्वतंत्रपणे निवडून आला असून आम्ही आमची ओळख कायम ठेवली आहे. विलीनीकरणाबाबत शरद पवार यांच्याशी कोणतीही चर्चा झालेली नाही. सुनेत्रा पवार यांची शपथ आणि विलीनीकरणाची चर्चा हे दोन पूर्णतः भिन्न विषय असून, जाणीवपूर्वक गोंधळ निर्माण केला जात असल्याचे त्यांनी नमूद केले. या सविस्तर स्पष्टीकरणामुळे राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील (अजित पवार गट) अंतर्गत रणनीती आणि भविष्यातील स्वायत्ततेचे संकेत मिळाले आहेत.
राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या विलीनीकरणाबाबत राजकीय वर्तुळात सुरू असलेल्या तर्कवितर्कांना पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष सुनील तटकरे यांनी पूर्णविराम दिला आहे. सध्याच्या घडीला विलीनीकरणाचा कोणताही प्रस्ताव विचाराधीन नसल्याचे स्पष्ट करत त्यांनी या संदर्भात निर्माण केल्या गेलेल्या संभ्रमावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे.
विलीनीकरणाच्या चर्चेवर स्पष्ट नकार-
विलीनीकरणाच्या प्रश्नावर बोलताना सुनील तटकरे अत्यंत स्पष्टपणे म्हणाले की, या विषयावर अधिक चर्चा करण्याची आवश्यकता नाही. केवळ संभ्रम निर्माण करण्यासाठी आणि एक वेगळे राजकीय वातावरण तयार करण्यासाठी अशा अफवा पसरवल्या जात आहेत. या संपूर्ण प्रकरणावरून त्यांना आणि प्रफुल पटेल यांना नाहक टीकेला सामोरे जावे लागले, याबद्दल त्यांनी खंत व्यक्त केली. “विलीनीकरण आणि त्याबद्दलची चर्चा कोणी, कोठे आणि कशासाठी केली, यावर मला अधिक भाष्य करायचे नाही. परंतु, कोणता पक्ष कोणामध्ये विलीन होणार होता आणि कोणाच्या इच्छेचा हा प्रश्न होता?” असे प्रतिप्रश्न त्यांनी उपस्थित केले.
अजित पवारांची भूमिका आणि एनडीएची साथ-
सुनील तटकरे यांनी दिवंगत अजित पवार यांच्या जुन्या राजकीय भूमिकेची आठवण करून दिली. ते म्हणाले की, २०१९ मध्येच अजित दादांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली होती. भारतीय जनता पक्षासोबत म्हणजेच ‘एनडीए’सोबत जाऊन स्थिर सरकार स्थापन करावे, ही त्यांची ठाम इच्छा होती. दादांनी जे विचार मांडले आणि ज्या मार्गावर पक्ष नेला, त्याच मार्गावर पुढे जाण्याचा आमचा निश्चय आहे. आमची भविष्यातील वाटचाल ही केवळ आणि केवळ ‘एनडीए’मध्येच राहणार असून, सध्याचे तीन पक्षांचे सरकार अत्यंत भक्कम आहे, असे त्यांनी निक्षून सांगितले.
अजित पवार यांच्या जाण्याने ओढवलेल्या भीषण संकटात सुनेत्रा पवार यांनी ज्या धैर्याने स्वतःला सावरले, त्याचे कौतुकही तटकरे यांनी केले. दादांचे विचार आणि पक्षाची ध्येयधोरणे पुढे नेण्यासाठी त्यांनी उपमुख्यमंत्रीपदाची जबाबदारी स्वीकारली, ही बाब पक्षासाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे त्यांनी नमूद केले. सुनेत्रा वहिनींनी अशा कठीण प्रसंगी पक्षाला ताकद देण्याचे काम केले आहे, असे ते म्हणाले.
भाजपासोबत विलीनीकरणाच्या चर्चा का सुरू झाल्या, याचे स्पष्टीकरण त्यांनी योग्य वेळी देण्याचे आश्वासन दिले. “विलीनीकरणाच्या चर्चा नेमक्या कोठून उगम पावल्या, याबद्दलची वस्तुस्थिती आधी स्पष्ट व्हायला हवी. त्यानंतरच पक्षाचा प्रदेशाध्यक्ष म्हणून मी यावर आपली अधिकृत भूमिका मांडेन,” असे म्हणत त्यांनी सध्या तरी विलीनीकरणाची शक्यता फेटाळून लावली आहे.
