Trump Joins Penguin Meme : अमेरिकेने पुन्हा एकदा ग्रीनलँडकडे जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे; मात्र यावेळी हे लक्ष अधिकृत राजनैतिक निवेदनांद्वारे नव्हे, तर समाजमाध्यमांवर प्रचंड वेगाने पसरलेल्या एका व्हायरल मीमद्वारे वेधले गेले आहे. आंतरराष्ट्रीय राजकारणात साधारणपणे गंभीर भाष्य, धोरणात्मक घोषणा किंवा औपचारिक चर्चांच्या माध्यमातून संदेश दिले जातात. तथापि, या वेळी विनोद, उपरोध आणि दृश्यात्मक प्रभाव यांचा वापर करून अमेरिकेच्या ग्रीनलँडविषयीच्या रसाला एक वेगळेच रूप मिळाले आहे.
ग्रीनलँड हा प्रदेश भौगोलिकदृष्ट्या विशाल, नैसर्गिक संसाधनांनी समृद्ध आणि सामरिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. त्यामुळे गेल्या काही वर्षांपासून विविध जागतिक शक्तींच्या नजरा या बेटावर केंद्रित झालेल्या दिसतात. अमेरिकेने यापूर्वीही ग्रीनलँडविषयी उघडपणे रस दाखवला होता आणि त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चा व वाद निर्माण झाले होते. सध्याच्या घडामोडीत मात्र कोणतेही अधिकृत वक्तव्य, धोरणात्मक प्रस्ताव किंवा राजनैतिक पत्रव्यवहार समोर आलेला नाही; त्याऐवजी एका मीमने ही चर्चा पुन्हा एकदा उजेडात आणली आहे.
हे मीम पाहता पाहता समाजमाध्यमांवर मोठ्या प्रमाणावर शेअर केला गेला. त्यातील सूचक आशय, विनोदी मांडणी आणि अप्रत्यक्ष संदेशामुळे अनेकांनी त्याकडे केवळ करमणूक म्हणून पाहिले नाही, तर त्यामागील राजकीय अर्थ शोधण्याचा प्रयत्न केला. काहींच्या मते, हे मीम अमेरिकेच्या ग्रीनलँडविषयीच्या दीर्घकालीन रणनीतिक स्वारस्याचे अप्रत्यक्ष द्योतक आहे, तर काही जण याला केवळ इंटरनेट संस्कृतीतील एक हलकाफुलका प्रयोग मानतात.
या घटनेमुळे आधुनिक काळातील राजकीय संवादाचे बदलते स्वरूपही स्पष्ट होते. आजच्या डिजिटल युगात संदेश देण्यासाठी केवळ अधिकृत व्यासपीठांवर अवलंबून राहावे लागते असे नाही; समाजमाध्यमे, मीम्स आणि व्हायरल सामग्री यांद्वारेही विचार, संकेत आणि भूमिका सूचक स्वरूपात मांडल्या जाऊ शकतात.
डेन्मार्ककडून ग्रीनलँड मिळवण्याची इच्छा यापूर्वी अनेक वेळा उघडपणे व्यक्त करणारे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहेत. मात्र यावेळी कारण कोणतेही अधिकृत राजकीय वक्तव्य किंवा धोरणात्मक घोषणा नसून, समाजमाध्यमांवर वेगाने पसरत असलेला “निहिलिस्ट पेंग्विन” हा विनोदी मीम ट्रेंड ठरला आहे. या ऑनलाइन प्रवाहात स्वतः ट्रम्प सहभागी झाल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कुतूहल आणि चर्चांना नवे वळण मिळाले आहे.
ग्रीनलँडविषयी ट्रम्प यांची भूमिका ही पूर्वीपासूनच जागतिक राजकारणात चर्चेचा विषय राहिली आहे. ग्रीनलँडचे भौगोलिक स्थान, नैसर्गिक संसाधने आणि सामरिक महत्त्व लक्षात घेता अमेरिकेने या प्रदेशात रस दाखवणे काही नवीन नाही. तथापि, याआधी अशा इच्छा अधिकृत माध्यमांद्वारे किंवा राजनैतिक चर्चांमधून व्यक्त केल्या जात होत्या. सध्याच्या घडामोडीत मात्र समाजमाध्यमांवरील मीम संस्कृतीच्या माध्यमातून हा विषय अप्रत्यक्षपणे पुन्हा समोर आला आहे.
“निहिलिस्ट पेंग्विन” हा मीम अस्तित्व, निरर्थकता आणि उपरोध यांचे मिश्रण दर्शवतो. साध्या पण प्रभावी दृश्यरचनेमुळे आणि सूचक मजकुरामुळे हा मीम अल्पावधीतच मोठ्या प्रमाणावर लोकप्रिय झाला. या मीम ट्रेंडमध्ये ट्रम्प यांचा सहभाग अनेकांना आश्चर्यचकित करणारा ठरला आहे. हा सहभाग त्यांच्या नेहमीच्या अपारंपरिक संवादशैलीचा भाग आहे, तर काही जण यामागे सूचक राजकीय संदेश शोधत आहेत.
ग्रीनलँड, डेन्मार्क आणि अमेरिका यांच्यातील संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर पाहता, अशा प्रकारच्या ऑनलाइन घडामोडी केवळ क्षणिक ट्रेंड ठरतील की भविष्यातील राजनैतिक चर्चांवर त्यांचा काही परिणाम होईल, हे निश्चित सांगता येत नाही.
जवळजवळ दोन दशकांपासून समाजमाध्यमांवर विविध स्वरूपांत प्रसारित होत असलेला हा मीम मूळतः जर्मन दिग्दर्शक वर्नर हर्झोग यांच्या २००७ साली प्रदर्शित झालेल्या ‘एनकाउंटर्स एट द एंड ऑफ द वर्ल्ड’ या माहितीपटातून उद्भवलेला आहे. या माहितीपटात अंटार्क्टिकामधील निसर्ग, तेथील संशोधन केंद्रे आणि अत्यंत प्रतिकूल वातावरणात जगणाऱ्या जीवसृष्टीचे वास्तववादी चित्रण करण्यात आले आहे. त्याच चित्रफितीतील एका छोट्या पण प्रभावी दृश्याने पुढील काळात स्वतंत्र सांस्कृतिक ओळख निर्माण केली.
त्या दृश्यात एकटा पेंग्विन आपल्या नेहमीच्या वसाहतीपासून पूर्णपणे वेगळा झालेला दिसतो. इतर पेंग्विन समुद्राकडे किंवा समूहाकडे जाण्याऐवजी हा पेंग्विन अंटार्क्टिकाच्या अंतर्भागाकडे, निर्जन आणि प्रतिकूल दिशेने चालताना दाखवण्यात आला आहे. त्याची ही दिशाहीन वाटचाल, एकाकीपणा आणि सभोवतालच्या अथांग पांढऱ्या प्रदेशात हरवलेली उपस्थिती प्रेक्षकांच्या मनावर खोल परिणाम करते.
कालांतराने या दृश्याचे समाजमाध्यमांवर पुनर्वाचन सुरू झाले. विविध आशयपूर्ण व उपरोधिक मजकुरांसह ही क्लिप शेअर केली जाऊ लागली आणि तिचा अर्थ केवळ निसर्गदृश्यापुरता मर्यादित राहिला नाही. मानवी जीवनातील एकटेपणा, अस्तित्वाचा प्रश्न, निरर्थकतेची भावना आणि दिशाहीनतेचे प्रतीक म्हणून या पेंग्विनकडे पाहिले जाऊ लागले. याच प्रक्रियेतून “निहिलिस्ट पेंग्विन,” “लोनली पेंग्विन” किंवा “भटकंती पेंग्विन” अशा विविध नावांनी हे मीम ओळखल जाऊ लागल.
या समाजमाध्यमांवरील ट्रेंडशी सुसंगत राहण्याच्या प्रयत्नात व्हाईट हाऊसने अलीकडेच कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साहाय्याने निर्मित केलेली एक प्रतिमा प्रसिद्ध केली आहे. या प्रतिमेत अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प एका पेंग्विनसोबत बर्फाच्छादित पर्वतरांगांच्या दिशेने चालताना दर्शविले आहेत. ही प्रतिमा केवळ दृश्यात्मक आकर्षणापुरती मर्यादित न राहता, तिच्यामधून सूचक राजकीय अर्थ व्यक्त होत असल्यामुळे ती विशेष लक्षवेधी ठरली आहे.
या चित्रात पेंग्विनच्या हातात अमेरिकेचा राष्ट्रध्वज स्पष्टपणे दिसतो, तर पार्श्वभूमीत उभ्या असलेल्या बर्फाळ पर्वतांवर ग्रीनलँडचा ध्वज प्रदर्शित करण्यात आलेला आहे. या प्रतिकात्मक मांडणीमुळे अमेरिकेचा आणि ग्रीनलँडचा परस्पर संबंध स्पष्ट होत आहे. विनोदी शैलीत सादर करण्यात आलेली ही प्रतिमा, ग्रीनलँडविषयीच्या चर्चेला अप्रत्यक्षपणे पुन्हा एकदा चालना देणारी ठरली आहे.
या प्रतिमेसोबत देण्यात आलेले “पेंग्विनला आलिंगन द्या” हे कॅप्शन देखील विशेष अर्थपूर्ण मानले जात आहे. साध्या आणि भावनिक भाषेत मांडलेला हा संदेश, एका बाजूला समाजमाध्यमांवरील लोकप्रिय मीम संस्कृतीशी जुळणारा आहे, तर दुसऱ्या बाजूला त्यामधून सौम्य उपरोध आणि सूचक राजकीय संकेतही दिसून येतात.
या संपूर्ण घडामोडीत एक महत्त्वाची बाब ठळक होते, ती म्हणजे या मीमचा मूळ संदर्भ. मूळ माहितीपटात दाखवलेला पेंग्विन ग्रीनलँडकडे किंवा आर्क्टिक प्रदेशाकडे मुळीच वाटचाल करत नाही. प्रत्यक्षात तो अंटार्क्टिकामधील अंतर्भागाकडे, आपल्या वसाहतीपासून आणि समुद्रापासून अधिकाधिक दूर भटकताना दिसतो. हा तपशील माहितीपटाच्या कथानकात अत्यंत महत्त्वाचा असून, पेंग्विनची ही दिशाहीन वाटचाल अस्तित्वाच्या प्रश्नांचे प्रतीक म्हणून दाखवण्यात आली आहे.
व्हाईट हाऊसकडून एआय-निर्मित प्रतिमा प्रसिद्ध झाल्यानंतर समाजमाध्यमांवर तीव्र प्रतिक्रिया उमटू लागल्या. अनेक वापरकर्त्यांनी या प्रतिमेतील भौगोलिक आणि जैविक विसंगतीकडे लक्ष वेधले. चित्रात दाखवलेला पेंग्विन हा असा प्राणी आहे जो आर्क्टिक प्रदेशात आढळत नाही, तर तो केवळ अंटार्क्टिकमध्ये आढळतो, हा मुद्दा मोठ्या प्रमाणावर चर्चेत आला. परिणामी, डोनाल्ड ट्रम्प यांना उद्देशून उपरोधिक आणि टीकात्मक टिप्पणींचा मारा सुरू झाला.
समाजमाध्यमांवरील अनेकांनी या पोस्टमधील तथ्यात्मक चूक ठळकपणे मांडली आणि अधिकृत संस्थेकडून अशा प्रकारची चूक होणे “लज्जास्पद” असल्याची प्रतिक्रिया व्यक्त केली. काहींनी या प्रकाराकडे केवळ विनोद म्हणून पाहिले, तर अनेकांनी याला माहितीच्या अपुरेपणाचे आणि गंभीर विषयांच्या हलगर्जी मांडणीचे उदाहरण मानले. त्यामुळे ही प्रतिमा अल्पावधीतच टीकेचे लक्ष्य बनली.
या वादात प्रसारमाध्यमांनीही सहभाग घेतला. द गार्डियनच्या पत्रकार पिप्पा क्रेरार यांनी या संदर्भात थेट आणि नेमकी टिप्पणी करत म्हटले की, “आर्क्टिकमध्ये पेंग्विन आढळत नाहीत.” त्यांच्या या विधानामुळे चर्चेला अधिक ठोस दिशा मिळाली आणि तथ्यात्मक अचूकतेचा मुद्दा पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आला. या सर्व घडामोडींमधून, समाजमाध्यमांवरील ट्रेंड्स आणि अधिकृत संवाद यांच्यातील सीमारेषा धूसर होत असताना, अचूक माहितीची जबाबदारी किती महत्त्वाची आहे हे स्पष्टपणे समोर आले आहे.
व्हाईट हाऊसच्या या पोस्टनंतर समाजमाध्यमांवरील टीका अधिक तीव्र झाली असून, अनेक वापरकर्त्यांनी उपरोधात्मक भाषेत आपली प्रतिक्रिया नोंदवली आहे. एका वापरकर्त्याने टिप्पणी करताना नमूद केले हे ठसे सामान्य मानवी पायांसारखे वाटत नसल्याचा वापरकर्ता म्हणाला. आणि तरीही अशी प्रतिमा प्रसिद्ध करणे अत्यंत लाजिरवाणे आहे. या निरीक्षणातून केवळ भौगोलिकच नव्हे, तर दृश्यात्मक तपशीलांकडेही दुर्लक्ष झाल्याचे स्पष्ट होते.
एका अन्य टिप्पणीकर्त्याने अधिक थेट शब्दांत प्रतिक्रिया देत म्हटले की, “हा एक निष्फळ प्रयत्न आहे, कारण ग्रीनलँडमध्ये पेंग्विन आढळतच नाहीत.” या विधानातून अनेक वापरकर्त्यांच्या भावनांचे प्रतिबिंब उमटले असून, तथ्यात्मक अचूकतेचा अभाव ही या पोस्टची प्रमुख कमजोरी असल्याचे ठळकपणे दिसून आले.
या वादात अधिकृत खात्यांचाही सहभाग दिसून आला. युनायटेड किंगडमच्या कॅबिनेट ऑफिसशी संबंधित आणि ‘चीफ माऊसर’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या अधिकृत एक्स खात्यावरून उपरोधिक शैलीत संदेश देण्यात आला. त्या संदेशात स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले की, पेंग्विन हे दक्षिण गोलार्धात राहणारे प्राणी आहेत, आणि त्यांचा आर्क्टिक प्रदेशाशी कोणताही संबंध नाही. या टिप्पणीमुळे टीकेला अधिक व्यापक आणि आंतरराष्ट्रीय स्वरूप प्राप्त झाले.
याच दरम्यान काही समाजमाध्यम वापरकर्त्यांनी या प्रतिमेचे संपादन करून आणखी विनोदी आवृत्त्या प्रसारित केल्या. काहींनी पेंग्विनच्या जागी ट्रम्प यांच्यासोबत ध्रुवीय अस्वल दाखवले, तर काहींनी पेंग्विन ट्रम्प यांना “हे अंटार्क्टिका आहे” असे सांगत असल्याचे दृश्य सादर केले. या संपादित प्रतिमांमुळे मूळ पोस्टवरील टीका अधिक तीव्र झाली आणि संपूर्ण प्रकरण विनोद, उपरोध आणि तथ्यात्मक चर्चेचा केंद्रबिंदू बनले.
दरम्यान, काही दिवसांपूर्वी अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साहाय्याने तयार करण्यात आलेला एक छायाचित्र सोशल मीडियावर प्रसिद्ध केला होता. या छायाचित्रामध्ये ट्रम्प हे अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हान्स आणि परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांच्यासह अमेरिकन ध्वजाजवळ उभे असल्याचे दर्शवण्यात आले आहे. विशेष बाब म्हणजे या छायाचित्रात ग्रीनलँडला अमेरिकेचा प्रदेश म्हणून घोषित करणारे फलकही दाखवण्यात आले होते.
या एआय-निर्मित छायाचित्रामध्ये ट्रम्प यांच्या हातात अमेरिकन ध्वज असून, तो एका चिन्हाजवळ धरलेला दिसतो. त्या चिन्हावर स्पष्टपणे “ग्रीनलँड – अमेरिकेचा प्रदेश, अंदाजे २०२६” असे लिहिलेले आहे. या मजकुरामुळे छायाचित्राचा आशय अधिकच चर्चेचा विषय ठरला आहे.
ग्रीनलँड हा सध्या डेन्मार्कच्या अधिपत्याखालील स्वायत्त प्रदेश असून, तो अमेरिकेचा भाग असल्याचा कोणताही अधिकृत निर्णय किंवा आंतरराष्ट्रीय मान्यता अस्तित्वात नाही. त्यामुळे या छायाचित्रातील संदेश वास्तविक परिस्थितीशी विसंगत असल्याचे अनेकांनी निदर्शनास आणले आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या माध्यमातून तयार केलेल्या अशा प्रतिमा वास्तव आणि कल्पना यातील सीमारेषा धूसर करू शकतात, अशी चिंता व्यक्त केली जात आहे.
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ट्रुथ सोशलवर आणखी एक एआय-निर्मित छायाचित्र शेअर केले आहे. या छायाचित्रात अमेरिकेचा विस्तारित नकाशा दर्शवण्यात आला असून त्यामध्ये ग्रीनलँड, कॅनडा आणि व्हेनेझुएला यांचा समावेश करण्यात आला आहे.
सदर छायाचित्र खऱ्या घटनाक्रमावर आधारित असून, ऑगस्ट २०२५ मध्ये युरोपियन नेत्यांसोबत झालेल्या बैठकीदरम्यान घेतलेल्या प्रत्यक्ष छायाचित्राचे डिजिटली सुधारित रूप असल्याचे दिसून आले आहे. छायाचित्रात ट्रम्प त्यांच्या मागे मोठ्या प्रमाणावर डिजिटली वाढवलेला अमेरिकेचा नकाशा असलेला दाखवले गेले आहे.
विशेष म्हणजे, या छायाचित्रांमध्ये वास्तविक छायाचित्रात नसलेले भौगोलिक विस्तार आणि इतर प्रदेशांचा समावेश केलेला दिसतो. त्यामुळे, या एआय-निर्मित प्रतिमेमुळे वास्तविकतेला विसंगत दाखवणारा संदेश निर्माण होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. अनेक तज्ज्ञांनी असे म्हटले आहे की अशा प्रकारच्या डिजिटली सुधारित प्रतिमा वास्तविक छायाचित्र आणि आभासी माहिती यामधील सीमारेषा धूसर करतात आणि चुकीच्या भौगोलिक धारणा पसरवू शकतात.
गेल्या वर्षी पदभार स्वीकारल्यानंतर अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ग्रीनलँड ताब्यात घेण्याच्या कल्पनेवर प्रारंभिक चर्चा करण्यास सुरुवात केली होती. त्यांच्या या प्रस्तावामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अनेक चर्चा आणि चर्चासत्र सुरू झाले.
अलीकडच्या आठवड्यात मात्र ट्रम्प यांनी त्यांचे भाषण अधिक तीव्र स्वरूपाचे केले. आठवड्याच्या शेवटी त्यांनी युरोपातील आठ देशांवर १० टक्के कर लावण्याची धमकी दिल्याचे ऐकून आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदारांमध्ये आश्चर्य आणि संभ्रम निर्माण झाला. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे आर्थिक व राजकीय मंडळींमध्ये चिंता वाढली असून, संभाव्य आर्थिक परिणामांबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.
दरम्यान, बुधवारी दावोस येथे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एका तासापेक्षा जास्त काळ चाललेल्या भाषणात आपली भूमिका स्पष्ट केली. त्यांनी नाटोच्या प्रमुखांशी होणाऱ्या बैठकीपूर्वी तसेच अद्याप निश्चित न झालेल्या नवीन कराराच्या आराखड्याबाबत आपला आग्रह कायम ठेवला.
गुरुवारी पत्रकारांनी त्यांना अर्ध-स्वायत्त प्रदेश ग्रीनलँडसाठी किती आर्थिक निधी देण्यास तयार आहेत, असा प्रश्न विचारल्यावर ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, “आम्हाला गोल्डन डोम बांधत आहोत या वस्तुस्थितीशिवाय दुसरे काहीही द्यावे लागणार नाही.” या विधानातून त्यांनी आर्थिक बाबतीत कोणतीही सवलत नाकारल्याचे देखील समोर आले.
ट्रम्प यांनी असेही सांगितले की, कोणताही करार ग्रीनलँडला “पूर्ण प्रवेश” देईल, ज्यामध्ये लष्करी सुविधा आणि नियंत्रण यांचा समावेश असेल. त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले की, “आम्हाला हवे ते सर्व काही मोफत मिळावे,” असे सांगून त्यांच्या ताणलेल्या मागण्यांचा ठळक इशारा दिला.
या वक्तव्यांमुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारण आणि भू-रणनीतीवर गंभीर चर्चा सुरू झाली आहे. अशा प्रकारच्या अटी आणि मागण्यांमुळे संभाव्य आर्थिक आणि लष्करी परिणाम यांबाबत जागतिक स्तरावर चिंता निर्माण होऊ शकते. तसेच, ग्रीनलँडसारख्या प्रदेशाबाबत केलेल्या मागण्यांवर आंतरराष्ट्रीय नियम आणि स्थानिक स्वायत्ततेचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेचा विषय बनला आहे.
महाराष्ट्रातील पेंग्विन राजकारण –
याशिवाय महाराष्ट्रातील राजकारणात देखील पेंग्विनची छवि आणि चर्चा नेहमीच वेगळी राहिली आहे. समाजमाध्यमे आणि माध्यमांवर पेंग्विनसंबंधी अनेक प्रसंग प्रचंड लोकप्रिय ठरले आहेत, ज्यामुळे राजकीय नेत्यांचेही लक्ष वेधले गेले आहे. खास करून आदित्य ठाकरे यांनी मुंबईतील प्राणीसंग्रहालयात पेंग्विन आणण्याचे स्वप्न पाहिले, परंतु भारतीय हवामान हे या प्राणींसाठी अनुकूल नसल्यामुळे हा उपक्रम सोपा नव्हता.
२०१६ मध्ये महाराष्ट्रातील भायखळा प्राणीसंग्रहालयात, ज्याला जिजामाता उद्यान म्हणूनही ओळखले जाते, दक्षिण अमेरिकेतील मूळ प्रजाती असलेल्या हम्बोल्ट पेंग्विनला आणण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता. हा उपक्रम आदित्य ठाकरे यांचा व्यक्तिगत प्रकल्प म्हणून पाहिला जात होता आणि या प्राण्यांसाठी पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यास तसेच आयातीसाठी कोट्यवधी रुपये खर्च करण्यात आले होते.
दक्षिण अमेरिकेतील चिली किनाऱ्यावरील थंड अधिवासातून पेंग्विन डोनाल्ड, डेझी, पोपेय, ऑलिव्ह, फ्लिपर, बबल, मिस्टर मोल्ट आणि डोरी हे मुंबईत आणले गेले. या प्राण्यांच्या मुंबईतील अधिवासात तापमान, आर्द्रता आणि इतर वातावरणीय घटकांचे विशेष नियोजन केले गेले, जेणेकरून पेंग्विन सुरक्षित राहतील आणि त्यांच्या नैसर्गिक जीवनशैलीशी सुसंगत वातावरण निर्माण होईल.
परंतु काही दिवसांतच, १८ महिन्यांच्या डोरी पेंग्विनचा जीवाणूजन्य संसर्गामुळे मृत्यू झाला. तज्ज्ञांच्या मते, हा मृत्यू मुख्यत्वेकरून अधिवासातील बदलामुळे आणि वातावरणातील अनुकूलतेच्या अभावामुळे झाला होता. तसेच, प्राणीसंग्रहालयात जन्मलेल्या पहिल्या पेंग्विनच्या पिल्लालाही काही दिवसांत मृत्यू आला, ज्यामुळे या प्रकल्पावर तात्काळ प्रश्न उपस्थित झाले.
या घटनेनंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसने आदित्य ठाकरे यांच्यावर टीका सुरू केली. त्यांनी असा दावा केला की अत्यंत मोठा आर्थिक खर्च करूनही पेंग्विनचे रक्षण करण्यात अपयश आले आणि त्यामुळे हा उपक्रम अकार्यक्षम ठरला. टीकेसह त्यांनी प्रकल्पाविरोधात फलकही लावले. आणि त्यानंतर पेंग्विनसंबंधी कोणत्याही विषयात आदित्य ठाकरे यांना अनेकदा लक्ष केलेल देखील दिसून आल.
एकंदरीत, भायखळा प्राणीसंग्रहालयातील हा पेंग्विन प्रकल्प महाराष्ट्राच्या राजकारण आणि सामाजिक चर्चेत एक उल्लेखनीय प्रसंग म्हणून लक्षात राहिला आहे. या घटनेमुळे प्राणी संवर्धनाच्या उपक्रमांमध्ये योग्य नियोजन आणि जबाबदारीची गरज अधोरेखित झाली आहे.
हे देखील वाचा – Union Budget 2026 : 1860 पासून 2026 पर्यंतचा प्रवास; भारताच्या पहिल्या अर्थसंकल्पापासून डिजिटल बजेटपर्यंतच्या रंजक गोष्टी जाणून घ्या
