Oil Reserves : मध्यपूर्वेत वाढत्या geopolitical tension च्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेबाबत महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. सरकारी सूत्रांच्या माहितीनुसार, भारताकडे सध्या crude oil आणि fuel चा साठा सुमारे २५ दिवस पुरेल इतका उपलब्ध आहे. परिस्थिती गंभीर होत असल्याने सरकारने oil, LPG आणि LNG आयातीसाठी alternative countries आणि supply routes शोधण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
दरम्यान, Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ने काल महत्त्वाच्या Strait of Hormuz या जलमार्गाबाबत मोठी घोषणा केली. या सामुद्रधुनीतून होणारी जहाजवाहतूक बंद असल्याचे जाहीर करत, या मार्गाने जाण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या कोणत्याही जहाजाला target केले जाईल, असा इशारा इराणी सरकारी माध्यमांमधून देण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
Gulf Region मध्ये वाढती लष्करी हालचाल
मध्यपूर्वेतील परिस्थिती गेल्या काही दिवसांत अधिकच तणावपूर्ण झाली आहे. United States आणि Israel यांनी इराणविरुद्ध air strikes वाढवल्याची माहिती समोर येत आहे. इस्रायलने Lebanon मधील काही भागांवरही हल्ले केल्याचे वृत्त आहे.
त्याला प्रत्युत्तर म्हणून Iran ने Gulf देशांतील energy infrastructure वर हल्ले केल्याचा दावा केला आहे. तसेच हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या oil tankers ना लक्ष्य करण्यात येत असल्याने या मार्गावरील shipping अधिक धोकादायक बनली आहे.
Tankers आणि Shipping कंपन्यांची चिंता
जगातील सर्वात महत्त्वाच्या energy routes पैकी एक असलेल्या हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतून मोठ्या प्रमाणात crude oil आणि gas पुरवठा होतो. मात्र सध्याच्या परिस्थितीमुळे अनेक tankers आणि container ships या मार्गाने जाणे टाळत आहेत.
याशिवाय international insurance कंपन्यांनी त्या भागात operate करणाऱ्या जहाजांचे insurance cover रद्द करण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे global shipping industry मध्ये uncertainty वाढली आहे.
जागतिक बाजारात Oil Prices वाढल्या
या घडामोडींमुळे global oil market मध्ये मोठी हालचाल दिसत आहे. आज सलग तिसऱ्या दिवशी जागतिक crude oil prices वाढल्या आहेत. मध्यपूर्वेतून energy supply मध्ये अडथळे निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने traders आणि investors मध्ये चिंता वाढली आहे.
भारताची Energy Security आणि Plan B
भारत हा मोठ्या प्रमाणावर oil import करणारा देश असल्याने या परिस्थितीचा थेट परिणाम देशाच्या energy planning वर होऊ शकतो. त्यामुळे केंद्र सरकार alternative suppliers शोधण्यावर भर देत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, सरकार Middle East व्यतिरिक्त इतर देशांकडून oil आणि gas import वाढवण्याच्या पर्यायांवर विचार करत आहे, जेणेकरून supply chain कायम ठेवता येईल.
ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने strategic reserves, import diversification आणि emergency planning या तीन मुद्द्यांवर केंद्र सरकार विशेष लक्ष देत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. आगामी काही दिवस मध्यपूर्वेतील परिस्थिती कशी बदलते यावर भारतासह जगातील energy market चे future अवलंबून राहणार आहे.
हे देखील वाचा –
इराणसोबतचे युद्ध किती दिवस चालणार? डोनाल्ड ट्रम्प यांचे मोठे विधान
भारत पुन्हा युद्धाची तयारी करत आहे’; पाकिस्तानच्या राष्ट्रपतींचे खळबळजनक विधान
कुवेतमध्ये विशाखा सुभेदार यांचा मुलगा अडकला; सरकारकडे मदतीचीची हाक
