Su-30 Crash : आसामच्या दुर्गम आणि दाट जंगलव्याप्त परिसरात बेपत्ता झालेल्या भारतीय वायूसेनेच्या ‘सुखोई-३०’ (Su-30 MKI) लढाऊ विमानाबाबत गेल्या काही काळापासून व्यक्त केली जाणारी भीती दुर्दैवाने खरी ठरली आहे. सलग अनेक तास चाललेल्या अत्यंत आव्हानात्मक शोधमोहिमेनंतर, भारतीय वायूसेनेने अत्यंत जड अंतःकरणाने या विमानाला अपघात झाल्याची आणि त्यातील दोन्ही वैमानिक शहीद झाल्याची अधिकृत घोषणा केली आहे. या भीषण दुर्घटनेत देशाने आपले दोन निष्णात आणि शूर सुपुत्र गमावले असून, संपूर्ण वायूसेनेवर आणि देशावर शोककळा पसरली आहे.
वायुदलाने दिलेल्या माहितीनुसार, या अपघातात स्क्वॉड्रन लीडर अनुज आणि फ्लाईट लेफ्टनंट पूर्वेश दुरगकर या दोन तरुण आणि कर्तव्यदक्ष वैमानिकांचे निधन झाले आहे. सुखोई-३० सारखे अत्याधुनिक लढाऊ विमान चालवण्याचे विशेष नैपुण्य या दोन्ही अधिकाऱ्यांकडे होते. ज्या वेळी विमानाचा संपर्क तुटला, त्या क्षणापासून लष्कर आणि वायूसेनेने संयुक्तपणे शोधमोहीम राबवली होती. मात्र, आसाममधील प्रतिकूल हवामान आणि घनदाट अरण्य यामुळे मदत कार्यात मोठे अडथळे येत होते.
आसामच्या पर्वतरांगांत सुखोईचा दुःखद अंत: दोन वीर वैमानिकांचे बलिदान-
गुरुवारी संध्याकाळच्या सुमारास आसामच्या आकाशात एका नियमित सराव उड्डाणावर असलेले ‘सुखोई-३०’ हे अत्याधुनिक लढाऊ विमान अचानक रडारवरून अदृश्य झाले आणि नियंत्रण कक्षाशी असलेला त्याचा संपर्क तुटला. ही बातमी समोर येताच, संपूर्ण देश या विमानातील दोन्ही वैमानिक सुखरूप असावेत, यासाठी प्रार्थना करत होता. वायूदलाच्या तांत्रिक पथकाने आणि शोध पथकाने रात्रभर अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत शोधमोहीम राबवली. मात्र, शुक्रवारी सकाळी कार्बी आंगलाँग या अतिदुर्गम आणि डोंगराळ भागात विमानाचा विखुरलेला ढिगारा सापडला आणि देशवासियांच्या काळजाचा ठोका चुकला.
तपास पथकाने दिलेल्या माहितीनुसार, सुखोई-३० हे लढाऊ विमान डोंगराळ परिसरातील कठीण भूप्रदेशात कोसळले (क्रॅश झाले). या भीषण अपघातात विमानाचा पूर्णतः चक्काचूर झाला असून, त्यामध्ये कार्यरत असलेले स्क्वॉड्रन लीडर अनुज आणि फ्लाईट लेफ्टनंट पूर्वेश दुरगकर या दोन्ही शूर वैमानिकांना वीरमरण प्राप्त झाले आहे. संपर्क तुटल्यापासून ते विमानाचे अवशेष सापडेपर्यंतच्या काही तासांत भारतीय वायूसेनेने जमिनीवर आणि हवेतून कसून शोध घेतला, परंतु निसर्गाचे रौद्र रूप आणि घनदाट अरण्य यामुळे मदत कार्यात मोठे अडथळे निर्माण झाले होते.
भारतीय वायूसेनेकडून अधिकृत शोकप्रकटन: शहीद वैमानिकांच्या बलिदानाला मानवंदना-
आसाममधील ‘सुखोई-३०’ विमान दुर्घटनेच्या भीषण वास्तवावर आता भारतीय वायूसेनेने अधिकृतपणे शिक्कामोर्तब केले आहे. या संदर्भात जारी करण्यात आलेल्या अत्यंत संवेदनशील निवेदनात वायूसेनेने म्हटले आहे की, “अत्यंत जड अंतःकरणाने आम्ही हे सूचित करत आहोत की, या दुर्दैवी विमान अपघातात स्क्वॉड्रन लीडर अनुज आणि फ्लाईट लेफ्टनंट पूर्वेश दुरगकर यांना अत्यंत गंभीर दुखापत झाली, जी प्राणघातक ठरली. विमानाचा ढिगारा सापडल्यानंतर करण्यात आलेल्या शोधमोहिमेत या दोन्ही शूर अधिकाऱ्यांचे निधन झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.” वायूसेनेने या वीर सुपुत्रांच्या जाण्याने निर्माण झालेली पोकळी कधीही भरून न येणारी असल्याचे नमूद केले आहे.
वायूसेनेने आपल्या निवेदनात केवळ माहितीच दिली नाही, तर शहीद वैमानिकांच्या शोकाकुल कुटुंबियांना धीर देण्याचा प्रयत्नही केला आहे. “देशाच्या रक्षणासाठी आपले सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या या वीर जवानांच्या कुटुंबियांच्या अथांग दुःखात भारतीय वायूसेना संपूर्ण ताकदीने आणि खंबीरपणे त्यांच्या पाठीशी उभी आहे,” असे आश्वासन दलातर्फे देण्यात आले आहे. कर्तव्यावर असताना वीरमरण पत्करणारे हे दोन्ही तरुण अधिकारी वायूसेनेचा अभिमान होते. त्यांच्या शौर्याचा आणि निष्ठेचा आदर्श आगामी पिढीतील वैमानिकांसाठी सदैव प्रेरणादायी ठरेल, अशा शब्दांत वायूसेनेने आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत.
अखेरचा संपर्क आणि शोधमोहीम: सुखोई-३० दुर्घटनेचा घटनाक्रम-
आसाममधील या भीषण विमान दुर्घटनेचा घटनाक्रम गुरुवारी सायंकाळी सुरू झाला. भारतीय हवाई दलाचे सामर्थ्य मानले जाणारे ‘सुखोई-३०’ हे लढाऊ विमान आपल्या नियमित सराव उड्डाणासाठी सज्ज झाले होते. सायंकाळी साधारणतः ७ च्या सुमारास या विमानाने जोरहाट हवाई तळावरून (Airbase) आकाशात झेप घेतली. उड्डाणानंतरची सुरुवातीची काही मिनिटे सर्व काही सामान्य होते; मात्र उड्डाण घेतल्यापासून अवघ्या ४० मिनिटांच्या कालावधीत, म्हणजेच सायंकाळी ७:४२ वाजता, विमानाचा रडारशी असलेला संपर्क अचानक तुटला. नियंत्रण कक्षाकडून वारंवार संदेश पाठवूनही विमानाकडून कोणताही प्रतिसाद मिळाला नाही, ज्यामुळे हवाई दलाच्या मुख्यालयात चिंतेचे वातावरण पसरले.
विमान आपल्या नियोजित वेळेत तळावर परतले नाही, तेव्हा परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून हवाई दलाने युद्धपातळीवर शोधमोहीम कार्यान्वित केली. रात्रीच्या अंधारात आणि आसामच्या प्रतिकूल भौगोलिक परिस्थितीत विमानाचा माग काढणे हे एक मोठे आव्हान होते. तरीही, अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि शोध पथकांच्या साहाय्याने ही मोहीम रात्रभर सुरू ठेवण्यात आली. हवाई दलाची विशेष विमाने आणि जमिनीवरील शोध पथके सातत्याने विमानाचा ठावठिकाणा शोधण्याचा प्रयत्न करत होती. ज्या परिसरातून विमानाचा शेवटचा सिग्नल मिळाला होता, त्या संपूर्ण क्षेत्राची अतिशय बारकाईने पाहणी करण्यात आली.
अखेर, रात्रभराच्या अथक परिश्रमानंतर चोकीहोला परिसरातील घनदाट जंगलात विमानाचे अवशेष सापडले. हा परिसर अत्यंत दुर्गम आणि डोंगराळ असल्याने तिथे पोहोचण्यासाठी शोध पथकांना मोठ्या कसरती कराव्या लागल्या.
आव्हानात्मक शोधमोहीम आणि तांत्रिक चौकशी: सुखोई-३० दुर्घटनेचा सविस्तर आढावा-
भारतीय वायूसेनेचे ‘सुखोई-३०’ हे लढाऊ विमान रडारवरून अदृश्य झाल्याची बातमी धडकताच, लष्कर आणि वायूसेनेने संयुक्तपणे एक व्यापक शोधमोहीम हाती घेतली होती. विमानाचा शोध घेण्यासाठी तातडीने विशेष पथके घटनास्थळाच्या दिशेने रवाना करण्यात आली. मात्र, ज्या कार्बी आंगलाँग परिसरामध्ये विमानाचा शेवटचा संपर्क झाला होता, तो भाग अत्यंत दुर्गम, घनदाट अरण्ये असलेला आणि डोंगराळ असल्याने शोधकार्यात निसर्गाचे मोठे आव्हान उभे राहिले होते. प्रतिकूल हवामान आणि टेकड्यांच्या गुंतागुंतीच्या रचनेमुळे ढिगारा शोधण्यासाठी बचाव पथकांना अथक परिश्रम करावे लागले.
अखेरच्या टप्प्यात विमानाचे अवशेष सापडल्यानंतर अत्यंत हृदयद्रावक सत्य समोर आले. या भीषण दुर्घटनेत विमानाचा चक्काचूर झाला असून, त्यामध्ये कार्यरत असलेल्या दोन्ही शूर वैमानिकांना गंभीर स्वरूपाच्या जखमा झाल्या होत्या. या दुखापती इतक्या भीषण होत्या की, त्यातच त्यांचा दुर्दैवी अंत झाला. हे लढाऊ विमान एका नियमित ‘प्रशिक्षण मोहिमेवर’ (Training Mission) असताना ही अनपेक्षित दुर्घटना घडली. प्रशिक्षणादरम्यान सर्व सुरक्षा मानकांचे पालन केले जात असतानाही अशा प्रकारची दुर्घटना घडल्याने वायूदलाच्या गोटात चिंतेचे वातावरण पसरले आहे.
आकाशाला गवसणी घालणारा नागपूरचा ‘नंदू’ अनंतात विलीन: फ्लाईट लेफ्टनंट पूर्वेश दुरगकर यांचे सर्वोच्च बलिदान
अवघ्या १५ दिवसांपूर्वी ज्या हातांनी आपल्या लाडक्या बहिणीचे स्वागत केले, ज्या डोळ्यांनी वडिलांनी पाहिलेले विवाहाचे स्वप्न साठवले आणि ज्या जिद्दीने अथांग आकाशाला गवसणी घातली, तोच नागपूरचा वीर सुपुत्र ‘सुखोई-३०’ विमान अपघातात शहीद झाला आहे. फ्लाईट लेफ्टनंट पूर्वेश दुरगकर असे या ध्येयवेड्या वैमानिकाचे नाव असून, त्यांच्या अकाली जाण्याने केवळ दुरगकर कुटुंबाचा आधार हिरावला गेला नाही, तर नागपूरने आपला एक उमदा लढाऊ योद्धा गमावला आहे. घरामध्ये प्रेमाने ‘नंदू’ म्हणून ओळखले जाणारे पूर्वेश सुरुवातीपासूनच अभ्यासात प्रगल्भ आणि साहसी वृत्तीचे होते. त्यांचे वडील रवींद्र दुरगकर (मध्य रेल्वेमध्ये वाहतूक निरीक्षक) आणि माता संध्या दुरगकर यांनी आपल्या पुत्राच्या स्वप्नांना बळ देऊन त्याला आकाशात झेप घेण्यास समर्थ केले होते.
पूर्वेश यांच्या आयुष्यातील आनंदाचे क्षण दुःखात विलीन होतील, अशी पुसटशी कल्पनाही कोणाला नव्हती. अवघ्या पंधरा दिवसांपूर्वीच त्यांची भगिनी, जी आयआयटीमध्ये शिक्षण पूर्ण करून अमेरिकेत स्थायिक झाली आहे, ती नागपुरात आली होती. दोन्ही बहीण-भाऊ एकत्र असल्याने घरात उत्सवाचे वातावरण होते. वडील त्यांच्या विवाहासाठी स्थळे पाहत होते आणि घरातील सुखद भविष्याची स्वप्ने रंगवली जात होती; मात्र नियतीला काहीतरी वेगळेच मान्य होते. दोन वर्षांपूर्वीच वडिलांनी पूर्वेशच्या यशाचा ‘स्वप्नपूर्ती सोहळा’ आयोजित केला होता, ज्यामध्ये पूर्वेशच्या वाटचालीत योगदान देणाऱ्या सर्व हितचिंतकांना आमंत्रित करण्यात आले होते. आपला लाडका पूर्वेश असा अचानक सोडून जाईल, असे स्वप्नातही वाटले नव्हते, अशा भावना त्यांच्या परिसरातील नागरिकांनी दाटून आलेल्या कंठाने व्यक्त केल्या.
पूर्वेश यांचा शैक्षणिक आणि लष्करी प्रवास अत्यंत प्रेरणादायी आहे. नागपूरच्या डॉ. आंबेडकर महाविद्यालयातून त्यांनी संगणक शास्त्रात (B.Sc. CS) पदवी संपादन केली होती. राष्ट्रीय छात्र सेनेत (NCC) सक्रिय असलेल्या पूर्वेश यांनी महाराष्ट्र संचलनालयाचे प्रतिनिधित्व करत तब्बल ६ राष्ट्रीय शिबिरांमध्ये सहभाग घेतला होता. विशेषतः ‘एरो मॉडेलिंग’ स्पर्धांमध्ये त्यांनी आपल्या कौशल्याची छाप पाडली होती. खडतर अशा ‘AFCAT’ परीक्षेत यश मिळवून त्यांनी सप्टेंबर २०२१ मध्ये हैदराबादच्या एअर फोर्स अकॅडमीत (AFA) प्रवेश घेतला आणि बालपणी पाहिलेले लढाऊ वैमानिक होण्याचे स्वप्न सत्यात उतरवले.
कर्तव्यावर असताना लढाऊ विमान उडवताना झालेल्या या भीषण अपघातात पूर्वेश यांनी देशासाठी आपले सर्वोच्च बलिदान दिले. एकीकडे त्यांच्या पराक्रमाचा आणि शौर्याचा संपूर्ण देशाला सार्थ अभिमान असला, तरी दुसरीकडे एका उमद्या तरुणाच्या अकाली निधनाने दुरगकर कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे.
हे देखील वाचा – Ajit Pawar Plane Crash News Update : ‘VSR’ मालकाला VIP ट्रीटमेंट? चौकशीदरम्यान मॅच पाहण्याची सोय; रोहित पवार यांचा गंभीर आरोप
