Maharashtra Vidhan Parishad Election 2026 : महाराष्ट्राच्या राजकीय पटलावर अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी विधान परिषद निवडणूक आता एका निर्णायक वळणावर आली आहे. भारत निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार, विधान परिषदेच्या एकूण १० जागांसाठी ही निवडणूक प्रक्रिया पार पडत आहे. यामध्ये ९ जागांसाठी नियमित निवडणूक, तर एका जागेसाठी पोटनिवडणूक होत आहे. ताज्या घडामोडींनुसार, ही निवडणूक आता पूर्णपणे बिनविरोध होण्याचे संकेत मिळाले असून, राजकीय सत्तासंघर्षाऐवजी सामंजस्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे.
निवडणुकीचा अधिकृत कार्यक्रम आणि मतदानाची वेळ-
निवडणूक आयोगाच्या सूचनेनुसार, या १० जागांसाठी येत्या १२ मे २०२६ रोजी मतदान प्रक्रिया राबवली जाणार आहे. मतदानासाठी सकाळी ९ ते दुपारी ४ वाजेपर्यंतची वेळ निश्चित करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, मतदानाची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर त्याच दिवशी म्हणजेच १२ मे रोजी सायंकाळी निवडणुकीचे निकाल जाहीर केले जाणार आहेत. मात्र, उमेदवारांच्या संख्येवरून ही निवडणूक केवळ एक औपचारिकता उरण्याची शक्यता अधिक आहे.
पक्षनिहाय उमेदवारी आणि अर्जांची आकडेवारी-
विधान परिषदेच्या या रणांगणात महायुती आणि महाविकास आघाडीने आपापले उमेदवार निश्चित केले आहेत. एकूण १० जागांसाठी प्रस्थापित राजकीय पक्षांकडून १० अधिकृत उमेदवारांनी आपले अर्ज दाखल केले आहेत. यात पक्षनिहाय विभागणी खालीलप्रमाणे आहे:
भारतीय जनता पक्ष (भाजप): ६ उमेदवार
शिवसेना (एकनाथ शिंदे गट): २ उमेदवार
राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट): १ उमेदवार
महाविकास आघाडी (मविआ): १ उमेदवार (अंबादास दानवे यांच्या रूपाने)
अपक्ष उमेदवारांचे आव्हान तांत्रिक कारणास्तव संपुष्टात-
या निवडणुकीत १० मुख्य उमेदवारांशिवाय तीन अपक्ष उमेदवारांनीही आपले नशीब आजमावण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, निवडणूक नियमावलीनुसार विधान परिषदेसाठी उमेदवारी अर्ज दाखल करताना किमान १० आमदारांच्या सूचक स्वाक्षऱ्या असणे अनिवार्य असते. या तीनही अपक्ष उमेदवारांकडे आवश्यक सूचकांचे संख्याबळ नसल्यामुळे त्यांचे अर्ज छाननी प्रक्रियेत बाद ठरणार आहेत. परिणामी, रिंगणात केवळ १० अधिकृत उमेदवार उरणार असून, विधान परिषदेची ही लढत बिनविरोध पार पडणार असल्याचे आता निश्चित झाले आहे.
महाराष्ट्र विधान परिषद निवडणूक २०२६: महायुती आणि महाविकास आघाडीचे उमेदवार निश्चित; राजकीय गणिते आणि उमेदवारीचा संपूर्ण आराखडा-
महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या रिक्त होणाऱ्या जागांसाठी राजकीय घडामोडींना वेग आला असून, विविध पक्षांनी आपल्या अधिकृत उमेदवारांची घोषणा केली आहे. विधानसभेतील संख्याबळ आणि विजयासाठी आवश्यक असलेला मतांचा कोटा लक्षात घेऊन ही व्यूहरचना करण्यात आली आहे. या निवडणुकीत प्रामुख्याने भारतीय जनता पक्ष, शिवसेना (शिंदे आणि ठाकरे गट) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) यांनी आपापल्या उमेदवारांच्या माध्यमातून सामाजिक आणि राजकीय समतोल साधण्याचा प्रयत्न केला आहे.
पक्षनिहार उमेदवारांची अधिकृत यादी-
राज्यातील सत्ताधारी महायुती आणि विरोधी महाविकास आघाडीने विधान परिषदेसाठी खालील नावांवर शिक्कामोर्तब केले आहे-
१. भारतीय जनता पक्ष (भाजप): सुनील कर्जतकर, माधवी नाईक, संजय भेंडे, विवेक कोल्हे आणि प्रमोद जठार यांना संधी देण्यात आली आहे. तसेच, रिक्त जागेसाठी होणाऱ्या पोटनिवडणुकीत प्रज्ञा सातव यांचे नाव निश्चित करण्यात आले आहे.
२. शिवसेना (एकनाथ शिंदे गट): पक्षाने ज्येष्ठ नेत्या नीलम गोऱ्हे आणि आक्रमक नेते बच्चू कडू यांना उमेदवारी दिली आहे.
३. राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट): या गटाकडून झिशान सिद्दीकी यांना निवडणूक रिंगणात उतरवण्यात आले आहे.
४. महाविकास आघाडी (शिवसेना – उद्धव बाळासाहेब ठाकरे): विरोधी पक्षांकडून अंबादास दानवे हे अधिकृत उमेदवार असतील.
विजयाचे समीकरण आणि मतांचा कोटा-
विधान परिषदेची ही निवडणूक पूर्णपणे विधानसभेतील आमदारांच्या संख्याबळावर अवलंबून असते. एका उमेदवाराला निवडून येण्यासाठी २८ मतांचा कोटा आवश्यक आहे.
महायुतीचे बलाबल: भाजपकडे १३१, शिंदे यांच्या शिवसेनेकडे ५७ आणि अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादीकडे ४० आमदार आहेत. या प्रचंड संख्याबळामुळे महायुतीचे ८ उमेदवार सहजपणे निवडून येऊ शकतात.
महाविकास आघाडीचे बलाबल: विरोधी पक्षांचे एकूण संख्याबळ ४६ आहे. त्यामुळे पहिल्या पसंतीच्या मतांनुसार त्यांचा केवळ एकच उमेदवार (अंबादास दानवे) विधान परिषदेत सुरक्षितपणे पोहोचू शकतो.
निवृत्त होणारे सदस्य आणि रिक्त जागा-
या निवडणुकीमुळे विधान परिषदेतील अनेक दिग्गज नेत्यांचा कार्यकाळ संपुष्टात येत आहे. यामध्ये प्रामुख्याने उद्धव ठाकरे, नीलम गोऱ्हे, शशिकांत शिंदे, अमोल मिटकरी, गोपीचंद पडळकर, रणजितसिंह मोहिते-पाटील, राजेश राठोड, प्रवीण दटके आणि रमेश कराड या नऊ आमदारांचा समावेश आहे. यातील काही नेत्यांना पुन्हा संधी देण्यात आली आहे, तर काही ठिकाणी नवीन चेहऱ्यांना स्थान मिळाले आहे.
निवडणुकीचा संपूर्ण कार्यक्रम-
भारत निवडणूक आयोगाने जाहीर केल्यानुसार या प्रक्रियेचा कालावधी खालीलप्रमाणे असेल:
अधिसूचना: २३ एप्रिल २०२६ रोजी जारी झाली.
अर्ज भरण्याची मुदत: ३० एप्रिल २०२६ (आजचा शेवटचा दिवस).
छाननी आणि माघार: अर्जांची छाननी २ मे रोजी होईल, तर ४ मे पर्यंत उमेदवारी मागे घेता येईल.
मतदान आणि निकाल: १२ मे २०२६ रोजी सकाळी ९ ते दुपारी ४ या वेळेत मतदान होईल आणि त्याच दिवशी सायंकाळी ५ वाजता मतमोजणी होऊन निकाल घोषित केले जातील.
