Hair Care : आधुनिक जीवनशैलीतील धावपळ, आहारातील अनियमतिता, वाढते प्रदूषण आणि धुळीचे कण यामुळे आजकाल केस गळणे, अकाली पांढरे होणे आणि कोरडेपणा वाढणे यांसारख्या समस्यांनी रौद्र रूप धारण केले आहे. बाजारामध्ये उपलब्ध असलेल्या रासायनिक उत्पादनांच्या अतिवापरामुळे केसांचे आरोग्य सुधारण्याऐवजी अधिक बिघडताना दिसते. अशा स्थितीत आपल्या पूर्वजांनी पिढ्यानपिढ्या वापरलेले नैसर्गिक आणि आयुर्वेदिक उपाय अधिक विश्वासार्ह ठरतात. ‘जुनं ते सोनं’ या उक्तीप्रमाणे, केसांच्या मुळांपासून पोषण करण्यासाठी काही पारंपारिक तेलांचा वापर करणे हा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे.
१. ब्राह्मी तेल: मुळांच्या पोषणासाठी सर्वोत्तम
ब्राह्मी ही वनस्पती मेंदूच्या आरोग्यासोबतच केसांसाठीही वरदान मानली जाते. ब्राह्मी तेलामध्ये मुबलक प्रमाणात ‘अँटीऑक्सिडंट्स’ असतात, जे केसांच्या मुळांना आवश्यक पोषण देऊन त्यांना मजबुती प्रदान करतात. हे तेल वापरताना ते प्रथम किंचित कोमट करून घ्यावे. त्यानंतर दहा ते पंधरा मिनिटे टाळूवर हलक्या हाताने मालिश करावी. हे तेल किमान तीस मिनिटे किंवा शक्य असल्यास रात्रभर केसांमध्ये राहू द्यावे आणि दुसऱ्या दिवशी केस धुवावेत. आठवड्यातून किमान दोनदा हा प्रयोग केल्यास केसांचा पोत सुधारतो.
२. भृंगराज तेल: केसांचा राजा ‘केशराज’
आयुर्वेदात भृंगराजला ‘केशराज’ म्हणजेच केसांचा राजा असे संबोधले जाते. भृंगराजाच्या पानांपासून तयार केलेले हे तेल केस गळणे, अकाली टक्कल पडणे किंवा केस पातळ होणे यांसारख्या गंभीर समस्यांवर अत्यंत गुणकारी आहे. यामुळे केस केवळ मजबूतच होत नाहीत, तर ते मऊ आणि चमकदारही बनतात. हे तेल कोमट करून टाळूवर व्यवस्थित चोळावे. साधारण ४० मिनिटांनंतर सौम्य शाम्पूने केस स्वच्छ धुवावेत. नियमित वापराने केसांची लांबी वेगाने वाढण्यास मदत होते.
३. आवळा तेल: जीवनसत्त्वांचा खजिना
आवळा हा ‘व्हिटॅमिन सी’ आणि विविध खनिजांचा समृद्ध स्रोत आहे. आवळ्याच्या तेलामुळे केसांचे तुटणे थांबते आणि त्यांना नैसर्गिक काळा रंग प्राप्त होतो. हे तेल बनवण्यासाठी आवळ्याचा अर्क खोबरेल तेलात मिसळून वापरणे अधिक फायदेशीर ठरते. या मिश्रणाने केसांना मालिश केल्यावर एका तासाने केस धुवावेत. आठवड्यातून दोन ते तीन वेळा हा उपाय केल्यास केसांची वाढ नैसर्गिकरीत्या आणि वेगाने होते.
केसांना तेल लावण्याची शास्त्रीय आणि योग्य पद्धत
केवळ तेल लावणे पुरेसे नसून, ते योग्य पद्धतीने लावल्यास त्याचे गुणधर्म केसांच्या मुळांपर्यंत पोहोचतात. तज्ज्ञांनी सुचवलेली पद्धत खालीलप्रमाणे आहे:
कोमट तेलाचा वापर: तेल नेहमी हलके कोमट करूनच लावावे. कोमट तेलाचे रेणू केसांच्या मुळांमध्ये (Follicles) खोलवर शिरतात आणि रक्ताभिसरण प्रक्रिया वेगवान करतात.
मालिश करण्याचे कौशल्य: तेल लावताना हाताच्या बोटांच्या टोकांचा वापर करून गोलाकार पद्धतीने टाळूवर मालिश करावी. लक्षात ठेवा, नखांचा वापर केल्यास टाळूला इजा होऊ शकते, त्यामुळे केवळ बोटांच्या पेरांनी हळुवार मसाज करावा.
वेळेचे नियोजन: तेल लावल्यानंतर ते केसांमध्ये मुरण्यासाठी किमान दोन ते तीन तासांचा अवधी देणे आवश्यक आहे. जर रात्री तेल लावून सकाळी केस धुतले, तर केसांना दीर्घकाळ पोषण मिळते आणि ते अधिक निरोगी होतात.
