JNPT Port Blast : उरण नजीकच्या जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्रस्ट (JNPT) क्षेत्रातील जेडब्ल्यूआर लॉजिस्टिक पार्कमध्ये आज दुपारी एक अत्यंत थरारक आणि भीषण दुर्घटना घडली. येथील एका केमिकल प्लांटमध्ये झालेल्या शक्तिशाली स्फोटानंतर परिसरात महाभीषण आग लागली आहे. एकापाठोपाठ झालेल्या तीन तीव्र स्फोटांनी संपूर्ण परिसर हादरून गेला असून, या घटनेमुळे औद्योगिक क्षेत्रात मोठी खळबळ उडाली आहे.
स्फोटाची भीषणता आणि धुराचे साम्राज्य-
मिळालेल्या माहितीनुसार, दुपारी कामाची लगबग सुरू असताना अचानक केमिकल प्लांटमध्ये पहिला स्फोट झाला. त्यापाठोपाठ अवघ्या काही मिनिटांच्या अंतराने आणखी दोन स्फोट झाले. या स्फोटांची तीव्रता इतकी प्रचंड होती की, त्याचा आवाज अनेक किलोमीटरपर्यंत ऐकू आला. स्फोटानंतर काही क्षणांतच आगीने रौद्र रूप धारण केले. रसायनांच्या ज्वलनामुळे आकाशात काळ्याकुट्ट धुराचे लोट उसळले असून, हे दृश्य कित्येक किलोमीटर अंतरावरूनही स्पष्टपणे दिसत आहे. या धुरामुळे परिसरात श्वास घेण्यासही अडथळे निर्माण होत आहेत.
बचावकार्य आणि यंत्रणांची धावपळ-
घटनेची माहिती मिळताच अग्निशमन दलाच्या गाड्या घटनास्थळी दाखल झाल्या आहेत. केमिकल प्लांट असल्याने आग विझवण्यासाठी पाण्याचा तसेच विशेष ‘फोम’चा वापर करण्यात येत आहे. लॉजिस्टिक पार्क परिसरात मोठ्या प्रमाणावर ज्वलनशील पदार्थांचा साठा असल्याने आग अधिक पसरण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. खबरदारीचा उपाय म्हणून परिसरातील वीजपुरवठा खंडित करण्यात आला असून, आजूबाजूच्या कंपन्यांमधील कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले आहे.
अग्नितांडवाने हादरली नवी मुंबई: जेएनपीटी परिसरातील केमिकल प्लांटमध्ये साखळी स्फोट; आगीचे रौद्र रूप-
उरण येथील जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्रस्ट (JNPT) क्षेत्रातील जेडब्ल्यूआर लॉजिस्टिक पार्कमध्ये आज दुपारी निसर्गाच्या कुशीत वसलेल्या औद्योगिक वसाहतीला भीषण आगीने विळखा घातला. एका केमिकल प्लांटमध्ये झालेल्या अनाकलनीय स्फोटानंतर आगीने अत्यंत भयावह रूप धारण केले असून, या दुर्घटनेची व्याप्ती वाढल्याने चिंतेचे वातावरण आहे. प्राथमिक माहितीनुसार, पहिल्या स्फोटानंतर लगतच्या दोन अन्य प्लांट्समध्येही एकापाठोपाठ एक तीव्र स्फोट झाले, ज्यामुळे संपूर्ण परिसर अक्षरशः हादरून गेला.
कामगारांची धावपळ आणि भीतीचे सावट-
ज्यावेळी हे साखळी स्फोट झाले, तेव्हा कंपनीत अनेक कामगार आपल्या दैनंदिन कामात मग्न होते. अचानक झालेल्या काळीज थरकावणाऱ्या आवाजांमुळे कामगारांमध्ये भीतीची लहर पसरली आणि जिवाच्या आकांताने सर्वांनी सुरक्षित स्थळी धाव घेतली. स्फोटांची तीव्रता इतकी मोठी होती की, परिसरातील इमारतींच्या खिडक्यांनाही हादरे बसले. रसायनांच्या ज्वलनामुळे आगीच्या ज्वालांनी आकाशाला गवसणी घातली असून, परिसरात गुदमरवून टाकणारा काळा धूर पसरला आहे.
भौगोलिक आव्हाने आणि वाढता धोका-
या दुर्घटनेचे गांभीर्य अधिक वाढण्याचे मुख्य कारण म्हणजे घटनास्थळाची भौगोलिक रचना. ज्या कंपनीला ही आग लागली आहे, त्याच्या अगदी मागील बाजूस घनदाट डोंगराळ भाग आहे. आगीच्या ठिणग्या वाऱ्याच्या वेगामुळे डोंगरावरील सुक्या गवतावर पडल्यास वनवा पेटण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. जर ही आग डोंगराळ भागात पसरली, तर त्यावर नियंत्रण मिळवणे अग्निशमन दलासाठी अधिक कठीण होईल.
शेजारील कंपन्यांनाही भीषण आगीचा धोका-
या लॉजिस्टिक पार्कची रचना अत्यंत सलग असल्याने आणि शेजारीच इतर अनेक केमिकल कंपन्यांचे प्लांट्स असल्याने धोक्याची पातळी वाढली आहे. रसायनांच्या साठ्यामुळे ही आग लगतच्या कंपन्यांपर्यंत पोहोचण्याची भीती व्यक्त होत आहे. जर खबरदारी घेतली नाही, तर एकापाठोपाठ अनेक कंपन्या या आगीच्या भक्ष्यस्थानी पडण्याची टांगती तलवार आहे.
युद्धपातळीवर बचावकार्य: अग्निशमन दलाच्या गाड्या घटनास्थळी दाखल; डोंगरदऱ्यात आग पसरण्याचे संकट-
नवी मुंबई: जेएनपीटी क्षेत्रातील जेडब्ल्यूआर लॉजिस्टिक पार्कमध्ये लागलेल्या भीषण आगीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी प्रशासकीय यंत्रणांनी आपली सर्व शक्ती पणाला लावली आहे. घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेता, अग्निशमन दलाच्या ७ ते ८ गाड्या तात्काळ घटनास्थळी दाखल झाल्या असून, आगीची दाहकता कमी करण्यासाठी शर्थीचे प्रयत्न सुरू आहेत. परिस्थिती हाताबाहेर जाण्याची शक्यता असल्याने, आजूबाजूच्या केंद्रांतून अधिक कुमक आणि अतिरिक्त बंब घटनास्थळाकडे रवाना करण्यात आले आहेत.
प्रशासनासमोर दुहेरी आव्हान-
या परिसरात केमिकल कंपन्यांची मोठी साखळी असल्याने प्रशासनासमोर दोन प्रमुख आव्हाने उभी ठाकली आहेत. पहिले म्हणजे, रसायनांच्या साठ्यामुळे आगीचा प्रसार शेजारील कंपन्यांमध्ये होऊ न देणे आणि दुसरे म्हणजे, या आगीचा लोंढा मागील बाजूस असलेल्या डोंगराळ भागापर्यंत पोहोचण्यापासून रोखणे. जर आगीच्या ज्वालांनी डोंगरावरील झाडे आणि सुके गवत कवेत घेतले, तर हा वनवा नियंत्रणात आणणे केवळ अशक्य होईल. यामुळेच, अग्निशमन दलाचे जवान पाण्याचा आणि विशेष रसायनांचा मारा करून आगीची दिशा बदलण्याचे व ती मर्यादित ठेवण्याचे प्रयत्न करत आहेत.
जीवितहानी टळली असली तरी आर्थिक फटका मोठा-
सुदैवाने, प्राथमिक माहितीनुसार या भीषण अपघातात अद्याप कोणत्याही प्रकारची जीवितहानी झाल्याचे वृत्त नाही. स्फोटाचा आवाज येताच अनेक कर्मचाऱ्यांनी प्रसंगावधान राखून इमारतीबाहेर धाव घेतल्याने मोठा अनर्थ टळला आहे. मात्र, आगीची भीषणता आणि साखळी स्फोटांमुळे संबंधित कंपनीचे कोट्यवधी रुपयांचे आर्थिक नुकसान झाले असल्याचा प्राथमिक अंदाज वर्तवण्यात येत आहे. कंपनीतील अत्याधुनिक यंत्रसामग्री, कच्चा माल आणि रसायनांचा साठा पूर्णपणे भस्मसात झाला आहे.
बचावकार्याला वेग: जेएनपीटी परिसरातील अग्नितांडवावर नियंत्रणाचे शर्थीचे प्रयत्न; नेमक्या कारणांचा शोध सुरू-
नवी मुंबई: जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्रस्ट (JNPT) क्षेत्रातील जेडब्ल्यूआर लॉजिस्टिक पार्कमध्ये लागलेल्या भीषण आगीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सध्या मदतकार्याला मोठी गती आली आहे. घटनेचे गांभीर्य ओळखून अग्निशमन दलाच्या विविध केंद्रांतून बंब घटनास्थळी दाखल झाले असून, जवानांनी आगीच्या ज्वालांना वेढा घालत ती विझवण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. रसायनांच्या ज्वलनामुळे ही आग विझवणे आव्हानात्मक ठरत असले, तरी आधुनिक उपकरणांच्या साहाय्याने पाण्याचा आणि फेसजन्य (Foam) पदार्थांचा मारा करून दाहकता कमी करण्याचे कार्य युद्धपातळीवर सुरू आहे.
धुराचे लोट आणि नागरिकांमध्ये घबराट-
या अग्नितांडवामुळे आकाशात निर्माण झालेले काळ्याकुट्ट धुराचे महाकाय लोट कित्येक किलोमीटर अंतरावरूनही स्पष्टपणे दिसत आहेत. वाऱ्याच्या वेगामुळे हा विषारी धूर रहिवासी क्षेत्राच्या दिशेने सरकत असल्याने नवी मुंबईकरांमध्ये चिंतेचे आणि दहशतीचे वातावरण आहे. विशेषतः या प्लांटमध्ये झालेल्या एकापाठोपाठ एक शक्तीशाली स्फोटांमुळे परिसरातील नागरिकांमध्ये मोठी घबराट पसरली असून, अनेक ठिकाणी खबरदारीचा उपाय म्हणून घरांच्या खिडक्या बंद ठेवण्याच्या सूचना दिल्या जात आहेत. सुरक्षिततेच्या कारणास्तव परिसरातील नाकेबंदी अधिक कडक करण्यात आली आहे.
तपास यंत्रणांची भूमिका आणि जखमींबाबतची स्थिती-
या भीषण दुर्घटनेत किती कर्मचारी जखमी झाले आहेत किंवा जीवितहानी झाली आहे का, याबाबत प्रशासनाकडून अद्याप कोणतीही अधिकृत माहिती देण्यात आलेली नाही. आगीची तीव्रता कमी झाल्यावरच शोधमोहीम राबवून नेमकी स्थिती स्पष्ट होईल, असे अधिकाऱ्यांकडून सांगण्यात येत आहे. दरम्यान, संबंधित प्लांटमध्ये कोणत्या प्रकारची घातक रसायने साठवण्यात आली होती आणि स्फोटामागचे नेमके तांत्रिक कारण काय होते, याचा सखोल तपास पोलीस आणि औद्योगिक सुरक्षा विभागाकडून सुरू करण्यात आला आहे. शॉर्ट सर्किटमुळे ही दुर्घटना घडली की रसायनांच्या प्रक्रियेत बिघाड झाला, हे तपासाअंती स्पष्ट होणार आहे.
नैसर्गिक वनव्याचे संकट कायम-
अग्निशमन दलासमोर सर्वात मोठे संकट म्हणजे लगतचा डोंगराळ भाग वाचवणे. आगीच्या ज्वालांची उंची पाहता, डोंगराच्या पायथ्याशी असलेल्या झाडांना आणि सुक्या गवताला झळ बसण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.
