US Attack Near Oman : ओमानच्या समुद्रात एका व्यापारी जहाजावर झालेल्या अत्यंत दुर्दैवी आणि भीषण लष्करी कारवाईतून एक मोठी माहिती समोर येत आहे. ओमानच्या किनाऱ्याजवळ अमेरिकन नौदलाच्या (US Navy) एका अनपेक्षित हल्ल्याच्या तडाख्यात सापडलेले २१ भारतीय खलाशी अखेर सुखरूपपणे मायदेशी परतले आहेत. मृत्यूच्या दारातून सुखरूप परतलेल्या या खलाशांचे भारतात आगमन झाल्यानंतर त्यांच्या कुटुंबीयांना मोठा दिलासा मिळाला असला, तरी या संपूर्ण घटनेला एका भीषण शोकांतिकेची किनार लाभली आहे. या दुर्दैवी लष्करी कारवाईत तीन भारतीय खलाशांना आपला जीव गमवावा लागल्याने संपूर्ण देशात हळहळ व्यक्त होत आहे.
मृत्यूच्या छायेतून सुखरूप सुटका आणि मायदेशी पुनरागमन
मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, संबंधित व्यापारी जहाज आंतरराष्ट्रीय सागरी मार्गावरून प्रवास करत असताना ओमानच्या किनारपट्टीजवळ अमेरिकन नौदलाच्या एका मोहिमेच्या कचाट्यात सापडले. या जहाजावर एकूण २४ भारतीय खलाशी कार्यरत होते. अचानक झालेल्या या हल्ल्यामुळे जहाजावर प्रचंड गोंधळ आणि भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते.
या आंतरराष्ट्रीय संकटानंतर भारतीय परराष्ट्र मंत्रालय आणि संबंधित राजनैतिक यंत्रणांनी तातडीने हालचाली सुरू केल्या. अमेरिकन नौदल आणि ओमानच्या स्थानिक प्रशासनाशी तातडीने संपर्क साधून जहाजावरील भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेची खात्री करण्यात आली. अत्यंत क्लिष्ट आणि संवेदनशील बचाव मोहिमेनंतर २१ भारतीय खलाशांची या युद्धजन्य परिस्थितीतून सुखरूप सुटका करण्यात आली आणि त्यांना विशेष विमानाने भारतात आणण्यात आले.
तीन भारतीय कुटुंबांवर कोसळला दुःखाचा डोंगर
एकिकडे २१ खलाशी सुरक्षित परतले असले, तरी या हल्ल्यामध्ये भारताचे तीन सुपुत्र शहीद झाले आहेत. अमेरिकन नौदलाच्या या गोळीबार आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्याच्या तीव्रतेमुळे या तीन भारतीय खलाशांचा जागीच मृत्यू झाला. या मृत खलाशांची ओळख पटवण्याचे आणि त्यांचे पार्थिव सन्मानाने भारतात परत आणण्याचे कायदेशीर सोपस्कार सध्या आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सुरू आहेत.
घराचा उदरनिर्वाह करण्यासाठी आणि उज्वल भविष्याचे स्वप्न उराशी बाळगून समुद्रावर गेलेल्या या तरुणांचा असा अचानक अंत झाल्याचे वृत्त समजताच, त्यांच्या मूळ गावी आणि कुटुंबीयांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे. नातेवाईकांचा आक्रोश आणि परिसरातील शांतता या घटनेची भीषणता स्पष्ट करत आहे.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तणाव वाढण्याची शक्यता
या गंभीर घटनेमुळे आता आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षेचा आणि व्यापारी जहाजांच्या संरक्षणाचा प्रश्न पुन्हा एकदा एरणीवर आला आहे. एका शांततापूर्ण व्यापारी जहाजावर अमेरिकन नौदलाने नेमक्या कोणत्या कारणांमुळे आणि गैरसमजातून हा हल्ला केला, याविषयी अद्याप अधिकृत स्पष्टीकरण समोर आलेले नाही.
ओमानच्या समुद्रात आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात व्यापारी जहाजांवर झालेल्या लष्करी हल्ल्याची मालिका आणि त्यातील भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेचा मुद्दा आता अत्यंत गंभीर वळणावर पोहोचला आहे. पलाऊ देशाचा ध्वज असलेल्या ‘एमटी सेट्टेबेलो’ (MT Settebello) या व्यापारी जहाजावर अमेरिकन सैन्याने केलेल्या थेट आणि भीषण हल्ल्यात तीन भारतीय खलाशांना आपला जीव गमवावा लागला होता. या जहाजावर एकूण २४ भारतीय कर्मचारी कार्यरत होते, ज्यांपैकी उर्वरित २१ खलाशांची सुखरूप सुटका करण्यात आली असून, त्यांना मायदेशी आणण्यात आले आहे. या संपूर्ण घटनेमुळे जागतिक सागरी व्यापार आणि सुरक्षेच्या प्रश्नावर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर वाद पेटला आहे.
भारतीय दूतावासाची सक्रिय भूमिका आणि राजदूतांची भेट-
या प्राणघातक हल्ल्यानंतर ओमानमधील भारतीय दूतावासाने तातडीने राजनैतिक पातळीवर हालचाली सुरू केल्या. मृत्यूच्या छायेतून बचावलेल्या २१ भारतीय खलाशांना मानसिक आधार देत त्यांच्या सुरक्षेची आणि भारतात परतण्याची संपूर्ण कायदेशीर व्यवस्था दूतावासाकडून करण्यात आली.
हे खलाशी भारतासाठी रवाना होण्यापूर्वी, ओमानमधील भारताचे राजदूत प्रशांत पिसे यांनी स्वतः या सर्व कर्मचाऱ्यांची प्रत्यक्ष भेट घेतली. त्यांनी खलाशांशी सखोल संवाद साधून त्यांच्या प्रकृतीची विचारपूस केली आणि या कठीण प्रसंगात भारत सरकार खंबीरपणे त्यांच्या पाठीशी उभे असल्याचे आश्वस्त केले.
तीन व्यापारी जहाजांवर एकाच वेळी संकट
सागरी क्षेत्रात केवळ ‘एमटी सेट्टेबेलो’ हे एकमेव जहाज या संघर्षाचे बळी ठरलेले नाही, तर गेल्या काही दिवसांत अशाच प्रकारच्या आंतरराष्ट्रीय लष्करी कारवायांचा तडाखा इतर जहाजांनाही बसला आहे. यामध्ये:
१. ‘एमटी सेट्टेबेलो’ (MT Settebello)
२. ‘मारिव्हेक्स’ (Marivex)
३. ‘जलवीर’ (Jalveer)
या तीनही प्रमुख व्यापारी जहाजांवर वेगवेगळ्या ठिकाणी हल्ले झाले आहेत. अत्यंत चिंतेची बाब म्हणजे, या तिन्ही जहाजांवर मोठ्या संख्येने भारतीय खलाशी आणि तांत्रिक कर्मचारी तैनात होते, ज्यामुळे भारतीय नागरिकांच्या आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.
अमेरिकेचा दावा विरूद्ध जहाजाच्या कंपनीचा पवित्रा
या हिंसक कारवाईचे समर्थन करताना अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (US Central Command) एक खळबळजनक दावा केला आहे. अमेरिकन लष्कराच्या मते, या व्यापारी जहाजांनी आंतरराष्ट्रीय सागरी निर्बंधांचे (Maritime Sanctions) सरळसरळ उल्लंघन केले होते. ही जहाजे बेकायदेशीरपणे इराणी तेलाची (Iranian Oil) वाहतूक करण्याचा प्रयत्न करत होती, आणि याच कारणास्तव त्यांच्यावर प्रतिबंधात्मक लष्करी कारवाई करण्यात आली.
