Nitin Gadkari on Waste to Hydrogen:: देशातील प्रदूषण कमी करण्यासाठी आणि कचऱ्याच्या समस्येवर मात करण्यासाठी केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी एक अत्यंत क्रांतिकारी संकल्पना मांडली आहे. दिल्ली भाजपच्या वतीने आयोजित एका युवा संमेलनात बोलताना गडकरींनी, भविष्यात दिल्लीतील सार्वजनिक वाहतुकीच्या बसेस कचऱ्यापासून तयार केलेल्या हायड्रोजन इंधनावर चालवल्या जाऊ शकतात, असा विश्वास व्यक्त केला.
या तंत्रज्ञानाबद्दल माहिती देताना त्यांनी सांगितले की, महापालिकेच्या कचऱ्याचे वर्गीकरण करून तो बायोडायजेस्टरद्वारे प्रक्रियेसाठी वापरला जाईल. या प्रक्रियेतून निर्माण होणारा हायड्रोजन बसेस चालवण्यासाठी इंधन म्हणून वापरता येणे पूर्णपणे शक्य आहे. एवढेच नव्हे तर, भविष्यात केवळ पाण्याचा वापर करून हायड्रोजन तयार करणारे आणि त्यावर चालणारे तंत्रज्ञान भारतात येईल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला. यावर शंका घेणाऱ्यांना उत्तर देताना ते म्हणाले, “गेल्या 50 वर्षांत मी वर्तवलेली कोणतीही भविष्यवाणी खरी ठरली नाही, असे कधी झाले आहे का?”
२०२७ पर्यंत देश कचरामुक्त करण्याचे लक्ष्य; कचऱ्यातून महामार्गांची उभारणी
कचऱ्याचे व्यवस्थापन केवळ इंधनापुरते मर्यादित नसून त्याचा पायाभूत सुविधांमध्ये कसा वापर केला जात आहे, याची आकडेवारी त्यांनी मांडली:
- ८० लाख टन कचऱ्याचा वापर: दिल्लीतील विविध डम्पिंग ग्राऊंड्समधील (लँडफिल साईट्स) सुमारे 8 दशलक्ष टन कचरा आधीच एक्सप्रेसवे आणि महामार्गांच्या बांधकामासाठी वापरण्यात आला आहे.
- २०२७ चा संकल्प: देशातील सर्व शहरांमधील कचर्याचे ढीग पूर्णपणे नष्ट करण्याचे केंद्र सरकारचे लक्ष्य असून, 2027 पर्यंत संपूर्ण देश कचरामुक्त केला जाईल.
- कचऱ्यातून उत्पन्न: कचऱ्यापासून होणाऱ्या आर्थिक फायद्याचे उदाहरण देताना त्यांनी सांगितले की, त्यांच्या स्वतःच्या नागपूर लोकसभा मतदारसंघातील महानगरपालिका प्रक्रिया केलेल्या सांडपाण्याची विक्री करून वर्षाला तब्बल 325 कोटी रुपयांची कमाई करत आहे.
E20 पेट्रोलमुळे इंजिन खराब होत नाही; गडकरींचे विरोधकांना थेट आव्हान
दुसऱ्या बाजूला, पेट्रोलमध्ये 20 टक्के इथेनॉल मिश्रणाच्या (E20 Fuel) सक्तीवर आणि त्यामुळे गाड्यांचे मायलेज कमी होऊन इंजिन खराब होत असल्याच्या तक्रारींवर गडकरींनी आक्रमक भूमिका घेतली. ‘विकसित भारत संमेलनात’ बोलताना त्यांनी या सर्व आरोपांना विरोधकांचा ‘पेड कॅम्पेन’ असे म्हटले.
या संदर्भात गडकरींनी मांडलेले महत्त्वाचे मुद्दे:
- एक तरी गाडी दाखवा: “देशात E20 पेट्रोल वापरल्यामुळे कोणत्या कारचे इंजिन खराब झाले आहे? मला अशा फक्त एका गाडीचे नाव सांगा. वाढीव इथेनॉल मिश्रणाबाबत केवळ खोटा प्रचार केला जात आहे.”
- २२ लाख कोटींचा बोजा: भारत दरवर्षी तब्बल 22 लाख कोटी रुपये केवळ कच्च्या तेलाच्या आयातीवर खर्च करतो. हा देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर फार मोठा बोजा असून यामुळे प्रदूषणही वाढते.
- इथेनॉलचे महत्त्व: शेतकऱ्यांच्या उसाचा रस, मका आणि तांदूळ यांच्या कचऱ्यापासून तयार होणारे इथेनॉल वापरल्यामुळे देशाची तेलावरील निर्भरता कमी होत असून शेतकऱ्यांना आर्थिक बळ मिळत आहे.
