Supreme Court News: देशातील सर्वोच्च न्यायालयाच्याइतिहासामध्ये एक धक्कादायक आणि अभूतपूर्व घटना घडली. एका खटल्याच्या सुनावणीदरम्यान स्वतःच युक्तिवाद करण्यासाठी आलेल्या एका याचिकाकर्त्याने थेट सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांच्याबद्दल अपशब्द वापरत न्यायालयात मोठा गदारोळ घातला. या व्यक्तीने केवळ न्यायाधीशांचा अवमान केला नाही, तर सुरक्षा रक्षकांसमोरच कोर्टात कागदपत्रे हवेत भिरकावून दिली.
हा संपूर्ण प्रकार सकाळी 11 च्या सुमारास न्यायमूर्ती के. व्ही. विश्वनाथन आणि न्यायमूर्ती आलोक अराधे यांच्या खंडपीठासमोर घडला. प्रबल प्रताप असे नाव असलेल्या या याचिकाकर्त्याने कोर्टात उभे राहून स्वतःची ओळख ‘सार्वभौम’ अशी करून दिली, ज्यामुळे तिथे उपस्थित सर्वजण अवाक झाले.
“मिस्टर ज्युडिशियल सर्व्हंट, मी तुम्हाला आदेश देतो”; न्यायाधीशांशीच हुज्जत
सभागृहात उभे राहून या व्यक्तीने न्यायाधीशांना चक्क ‘न्यायालयीन नोकर’ असे संबोधले आणि थेट आदेश देण्यास सुरुवात केली:
- याचिकाकर्त्याचा अजब पवित्रा: “मिस्टर ज्युडिशियल सर्व्हंट, लखनऊच्या एएसपी विरोधात सायबर गुन्हेगारीचे सिंडिकेट चालवल्याबद्दल एफआयआर नोंदवण्याचा आदेश मी तुम्हाला देत आहे,” असे या व्यक्तीने न्यायाधीशांना तोंडावर सांगितले.
- न्यायाधीशांचा तीव्र आक्षेप: या धक्कादायक वक्तव्यानंतर न्यायमूर्ती के. व्ही. विश्वनाथन यांनी तीव्र आश्चर्य व्यक्त करत, “तुम्ही मला आदेश देत आहात? तुम्ही आम्हांला हुकूम सोडत आहात?” असा सवाल केला.
- शिवीगाळ आणि राडा: यानंतर तो व्यक्ती अधिकच आक्रमक झाला आणि त्याने देशाच्या सरन्यायाधीशांच्या नावाने थेट शिवीगाळ सुरू केली. सोबत आणलेली कागदपत्रे हवेत फेकून देऊन सुनावणीत मोठा अडथळा निर्माण केला. यानंतर कोर्टाच्या सुरक्षा रक्षकांनी तात्काळ हस्तक्षेप करत त्याला पकडले आणि न्यायालयाबाहेर नेऊन डीएसपी कार्यालयात ताब्यात घेतले.
मोठा राडा करूनही सर्वोच्च न्यायालयाने दाखवले मोठे मन; कारवाई करण्यास नकार
न्यायालयात एवढा गंभीर प्रकार घडूनही, खंडपीठाने संयम दाखवत या व्यक्तीवर कोणतीही दंडात्मक किंवा न्यायालयाच्या अवमानाची (कंटेम्प्ट) कारवाई न करण्याचा एक मोठा निर्णय घेतला:
- सहानुभूतीपूर्वक दृष्टिकोन: आदेश सुनावताना न्यायमूर्ती विश्वनाथन म्हणाले की, आम्ही त्याच्यावर कोणतीही कायदेशीर कारवाई करू इच्छित नाही. तो मानसिकदृष्ट्या खूप अस्वस्थ आणि हताश दिसत आहे. आमच्या मनात त्याच्याबद्दल केवळ सहानुभूती आहे.
- याचिका फेटाळली: गुणवत्तेच्या आधारावर आम्ही संपूर्ण प्रकरणाची कागदपत्रे तपासली असून, आधीच्या आदेशात हस्तक्षेप करण्याचे कोणतेही ठोस कारण आम्हाला दिसत नाही. त्यामुळे त्याची ही विशेष अनुमती याचिका फेटाळण्यात येत आहे.
‘सेल्फ-स्टाईल’ पत्रकारांवर बंदी घाला; वकीलांचे सरन्यायाधीशांना पत्र
या घटनेनंतर सुप्रीम कोर्ट आर्गुइंग कौन्सिल असोसिएशनने सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांना एक तातडीचे पत्र लिहिले आहे. कोर्टात गोंधळ घालणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करण्याची मागणी या पत्रात करण्यात आली आहे.
काही युट्यूब चॅनेल्स, सोशल मीडिया हँडल्स आणि स्वतःला पत्रकार म्हणवून घेणारे लोक न्यायालयातील अशा क्लिप्स अर्धवट प्रसारित करून न्यायव्यवस्थेची प्रतिमा मलिन करत असल्याचा आरोप वकिलांच्या संघटनेने केला आहे. न्यायालयाची प्रतिष्ठा आणि स्वातंत्र्य अबाधित राखण्यासाठी तात्काळ संस्थात्मक पावले उचलण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
काय होते मूळ प्रकरण?
याचिकाकर्त्याने अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या (हायकोर्ट) त्या निर्णयाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले होते, ज्यामध्ये लखनऊच्या विशेष मुख्य न्यायिक मॅजिस्ट्रेटच्या आदेशाविरोधातील त्याची याचिका फेटाळली गेली होती. मॅजिस्ट्रेटने त्याची तक्रार एफआयआर ऐवजी खाजगी तक्रार म्हणून नोंदवण्याचे आदेश दिले होते. उच्च न्यायालयाने म्हटले होते की याचिकाकर्त्याकडे इतर कायदेशीर पर्याय उपलब्ध आहेत. सर्वोच्च न्यायालयानेही हायकोर्टाचा निर्णय योग्य ठरवत हे प्रकरण कायमचे बंद केले.
