Delhi Crime : २०१२ मधील ‘निर्भया’ प्रकरणाच्या काळ्या स्मृती अद्याप पुसल्या गेल्या नसतानाच, देशाची राजधानी दिल्ली पुन्हा एकदा एका अमानवीय घटनेने हादरली आहे. ११ मे रोजी एका धावत्या बसमध्ये एका महिलेवर सामूहिक अत्याचार झाल्याची धक्कादायक घटना उघडकीस आली असून, यामुळे महिलांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. पोलिसांनी या प्रकरणी त्वरित पावले उचलत बसचा चालक उमेश आणि वाहक रामेंद्र यांना अटक केली असून त्यांच्यावर सामूहिक बलात्काराचा गुन्हा दाखल केला आहे.
कर्तव्यभावनेपुढे वेदनाही गौण: पीडितेचा उपचार घेण्यास नकार-
या संपूर्ण प्रकरणात एक अत्यंत हृदयद्रावक आणि सुन्न करणारी बाब समोर आली आहे. अत्याचाराच्या भीषण वेदना सहन करत असतानाही, पीडित महिलेने रुग्णालयात दाखल होऊन उपचार घेण्यास स्पष्ट नकार दिला. तिने उपस्थित केलेल्या प्रश्नांनी पोलिसांसह डॉक्टरांच्याही डोळ्यांत पाणी आणले. ती म्हणाली, “मी जर रुग्णालयात राहिले, तर माझ्या तीन लहान मुलींसाठी अन्न कोण शिजवणार? माझ्या पतीची सुश्रूषा आणि घराची काळजी कोण घेणार?” स्वतःच्या शरीराला झालेल्या जखमांपेक्षा तिला आपल्या कुटुंबाच्या पोटाची आणि जबाबदारीची अधिक काळजी सतावत होती. एका भारतीय स्त्रीची आपल्या कुटुंबाप्रती असलेली निष्ठा आणि समर्पण या घटनेतून अधोरेखित होत असले, तरी तिने सोसलेल्या या यातना समाजाच्या मानसिकतेवर मोठे प्रश्नचिन्ह उभे करतात.
नेमकी घटना आणि पोलीस कारवाई-
मिळालेल्या माहितीनुसार, सदर महिला बसमधून प्रवास करत असताना निर्जन स्थळाचा फायदा घेऊन चालक आणि वाहकाने मिळून तिच्यावर पाशवी अत्याचार केले. या घटनेनंतर पीडितेने हिंमत न हारता पोलिसांत धाव घेतली. दिल्ली पोलिसांनी घटनेचे गांभीर्य ओळखून तातडीने तपासचक्र फिरवले आणि दोन्ही नराधम आरोपींना बेड्या ठोकल्या. या गुन्ह्यासाठी वापरण्यात आलेली बसही जप्त करण्यात आली आहे.
कौटुंबिक जबाबदारीचे जळजळीत वास्तव-
या घटनेने केवळ गुन्हेगारी प्रवृत्तीचे दर्शन घडवले नाही, तर एका सामान्य घरातील स्त्री आपल्या कुटुंबासाठी किती सोसते, याचे जळजळीत वास्तव जगासमोर मांडले आहे. स्वतःवर ओढवलेल्या भीषण प्रसंगानंतरही तिला विश्रांतीपेक्षा आपल्या मुलांच्या भुकेची अधिक चिंता होती.
दिल्लीतील सामूहिक अत्याचार प्रकरण: आरोपींना न्यायालयीन कोठडी; दोन तास धावत्या बसमध्ये नराधमांचे तांडव-
देशाच्या राजधानीत ११ मे रोजी घडलेल्या भीषण सामूहिक अत्याचार प्रकरणी दिल्ली पोलिसांनी तपासाची चक्रे वेगाने फिरवत दोन्ही आरोपींना न्यायालयासमोर हजर केले. न्यायालयाने या दोन्ही नराधमांना न्यायालयीन कोठडी सुनावली असून, गुन्ह्यात वापरलेली बस पोलिसांनी जप्त केली आहे. या घटनेच्या सविस्तर तपशिलातून आरोपींच्या पाशवी कृत्याचे भीषण स्वरूप समोर आले असून, पीडित महिलेने दिलेल्या जबानीने सर्वत्र संताप व्यक्त केला जात आहे.
घटनेचा घटनाक्रम: मदतीच्या नावाखाली फसवणूक आणि पाशवी कृत्य-
पोलीस सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पीडित महिला ही दिल्लीतील मंगोलपुरी येथील एका कारखान्यात कामगार म्हणून कार्यरत आहे. ती आपल्या पती आणि तीन मुलींसह पीतमपुरा परिसरात वास्तव्यास आहे. घटनेच्या दिवशी कामावरून घरी परतत असताना रात्रीच्या सुमारास ही दुर्दैवी घटना घडली. सरस्वती विहार परिसरातील बी-ब्लॉक बस स्थानकावर ती ई-रिक्षातून उतरली आणि घराच्या दिशेने पायी जात होती.
रस्त्याच्या कडेला एक बस उभी असल्याचे पाहून, वेळ किती झाली आहे हे विचारण्यासाठी ती बसजवळ थांबलेल्या वाहकाकडे गेली. मात्र, साहाय्य करण्याऐवजी त्या नराधम वाहकाने तिला बळजबरीने ओढत बसच्या आत नेले. त्यानंतर बस चालक उमेष आणि वाहक रामेंद्र यांनी बस सुरू केली आणि दिल्लीच्या विविध भागांतून नांगलोईच्या दिशेने ती सुसाट वेगाने पळवली.
दोन तास ‘धावता’ नरक-
सुमारे दोन तास ही बस दिल्लीच्या रस्त्यांवर फिरत होती. या संपूर्ण प्रवासादरम्यान त्या दोन्ही नराधमांनी पीडितेवर आळीपाळीने पाशवी लैंगिक अत्याचार केले. मदतीसाठी आक्रोश करणाऱ्या त्या महिलेचा आवाज बसच्या इंजिनाच्या आवाजात आणि शहराच्या वर्दळीत दाबला गेला. रात्रीच्या अंधाराचा आणि निर्जन रस्त्यांचा फायदा घेत आरोपींनी हे कुकृत्य केले. या क्रूर कृत्यानंतर आरोपींनी तिला रस्त्यावर सोडून पळ काढला होता.
तपास आणि कायदेशीर कारवाई
पीडितेने धीर न सोडता पोलिसांत धाव घेतली आणि आपल्यावर बेतलेला प्रसंग कथन केला. पोलिसांनी तातडीने शोधमोहीम राबवून चालक उमेष आणि वाहक रामेंद्र यांना बेड्या ठोकल्या. गुन्ह्यात वापरलेली बस हा महत्त्वाचा पुरावा असल्याने ती तातडीने जप्त करण्यात आली आहे. फॉरेन्सिक टीमने बसमधील नमुने गोळा केले असून, हा खटला जलदगती न्यायालयात चालवून आरोपींना कठोरतम शासन व्हावे, अशी मागणी पीडितेच्या कुटुंबीयांनी आणि सामाजिक संघटनांनी केली आहे.
दिल्लीतील नराधमांचे कृत्य: बिहारमध्ये नोंदणीकृत स्लीपर बसचा गैरवापर; पीडितेने नाकारले उपचार-
देशाच्या राजधानीत ११ मे रोजी घडलेल्या अमानवीय सामूहिक अत्याचार प्रकरणाच्या तपासातून अत्यंत धक्कादायक माहिती समोर येत आहे. पीडितेवर अत्याचार करण्यासाठी आरोपींनी ज्या बसचा वापर केला, ती बिहार राज्यात नोंदणीकृत असलेली एक स्लीपर बस होती. या बसच्या खिडक्यांना गडद रंगाचे पडदे लावलेले असल्यामुळे, दोन तास धावत्या बसमध्ये नेमके काय चालले आहे, याचा साधा सुगावादेखील रस्त्यावरील नागरिकांना लागू शकला नाही. खिडक्यांच्या या पडद्यांचा आधार घेत आरोपींनी पीडितेचे ओरडणे आणि मदतीसाठी दिलेली हाक दडपून टाकली.
अत्याचारानंतर पीडितेची विटंबना-
दोन तास सलग अत्याचार केल्यानंतर चालक आणि वाहकाने त्या पिडीत महिलेला नांगलोई मेट्रो स्थानकाजवळ अत्यंत विदारक अवस्थेत रस्त्यावर फेकून दिले आणि तिथून पळ काढला. या भीषण प्रसंगातून सावरत, त्या माऊलीने मोठ्या धैर्याने दिल्ली पोलिसांशी संपर्क साधला. घटनेची माहिती मिळताच पोलीस पथक तातडीने घटनास्थळी दाखल झाले आणि त्यांनी परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून पीडितेला तात्काळ रोहिणी येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रुग्णालयात उपचारांसाठी नेले.
वैद्यकीय सल्ला आणि पीडितेचा अगतिक नकार-
रुग्णालयातील डॉक्टरांनी पीडित महिलेची प्राथमिक वैद्यकीय तपासणी केली असता, तिला झालेली इजा आणि शारीरिक जखमांचे स्वरूप अत्यंत गंभीर असल्याचे निदर्शनास आले. डॉक्टरांनी तिला पुढील उपचारांसाठी आणि निरीक्षणासाठी तात्काळ रुग्णालयात भरती होण्याचा (Hospitalization) सल्ला दिला. मात्र, शारीरिक वेदनांच्या पलीकडे जाऊन आपल्या घरच्या जबाबदारीने ग्रासलेल्या त्या महिलेने रुग्णालयात राहण्यास ठाम नकार दिला.
कुटुंबाप्रती असलेल्या निष्ठेचे हृदयद्रावक दर्शन-
स्वतःच्या जीवाला असलेला धोका आणि शरीराच्या व्याधी बाजूला सारून ती महिला आपल्या घराकडे परतण्यासाठी व्याकुळ झाली होती. “माझ्या चिमुकल्या मुली आणि पती माझी घरी वाट पाहत असतील, त्यांना जेवण कोण देणार?” हा तिचा प्रश्न उपस्थित असलेल्या प्रत्येकाच्या काळजाला भिडणारा होता. एका बाजूला नराधमांनी केलेल्या अत्याचाराचा कळस आणि दुसऱ्या बाजूला आपल्या कुटुंबासाठी स्वतःच्या आरोग्याचा त्याग करणारी ही भारतीय स्त्री, अशा दोन टोकाच्या भावना या घटनेने अधिक स्पष्ट केल्या आहेत.
वेदनांवर मात करणारे कर्तव्यप्रेम: आजारी पती आणि तीन मुलींच्या ओढीने पीडितेचा उपचार घेण्यास नकार-
देशाच्या राजधानीत घडलेल्या ताज्या सामूहिक अत्याचाराच्या घटनेने केवळ सुरक्षेचा प्रश्नच ऐरणीवर आणला नाही, तर एका कष्टकरी महिलेच्या आयुष्यातील आर्थिक आणि सामाजिक संघर्षाचे जळजळीत वास्तवही जगासमोर मांडले आहे. अमानवीय अत्याचार सहन केल्यानंतर गंभीर जखमी अवस्थेत असलेल्या या पीडितेने रुग्णालयात भरती होण्यास दिलेला नकार सध्या चर्चेचा आणि तितकाच डोळ्यांत पाणी आणणारा विषय ठरला आहे.
अगतिकतेचे पडसाद: रुग्णालयापेक्षा कुटुंबाची चिंता मोठी-
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रुग्णालयातील डॉक्टरांनी प्रकृतीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन पीडितेला तातडीने दाखल होण्याचा सल्ला दिला होता. मात्र, तिने अत्यंत कातर स्वरात पोलिसांना आपल्या घरची परिस्थिती सांगितली. तिने नमूद केले की, तिचा पती क्षयरोगासारख्या (TB) गंभीर आजाराने ग्रस्त असून तो पूर्णपणे अंथरुणाला खिळून आहे. पती काम करण्यास असमर्थ असल्याने घराचा संपूर्ण गाडा तिच्याच खांद्यावर आहे. त्यातच तिला आठ, सहा आणि चार वर्षांच्या तीन लहान मुली आहेत. “मी जर येथे रुग्णालयात पडून राहिले, तर माझ्या लहानग्या मुलींना घास कोण भरवणार? माझ्या आजारी पतीची देखभाल कोण करणार आणि त्यांच्यासाठी स्वयंपाक कोण करणार?” तिच्या या प्रश्नांनी उपस्थितांना निरुत्तर केले. स्वतःच्या शरीराला झालेल्या वेदनांपेक्षा तिला आपल्या कुटुंबाची उपासमार अधिक वेदनादायक वाटत होती. एका बाजूला नराधमांनी केलेले पाशवी कृत्य आणि दुसऱ्या बाजूला गरिबी व कौटुंबिक जबाबदारीचे ओझे, अशा दुहेरी संकटात ही महिला सापडली आहे.
२०१२ च्या ‘निर्भया’ प्रकरणाच्या काळ्या स्मृती पुन्हा ताज्या
या घटनेने संपूर्ण देशाला डिसेंबर २०१२ मधील त्या काळरात्रीची आठवण करून दिली आहे. त्यावेळी एका पॅरामेडिकल विद्यार्थिनीवर धावत्या बसमध्ये अशाच प्रकारे सामूहिक अत्याचार करून तिला अमानुष मारहाण करण्यात आली होती. ‘निर्भया’ प्रकरणानंतर संपूर्ण देशात संतापाची लाट उसळली होती आणि कायदे अधिक कडक करण्यात आले होते. मात्र, इतक्या वर्षांनंतरही राजधानीच्या रस्त्यांवर धावत्या बसमध्ये महिला सुरक्षित नाहीत, हे या घटनेने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले आहे.
