Noel Tata To Step Down : टाटा समूहातील आघाडीची कंपनी ‘व्होल्टास’च्या (Voltas) अध्यक्षपदावरून नोएल टाटा (Noel Tata) चालू वर्षात पायउतार होणार आहेत. या वर्षी नोव्हेंबर महिन्यात वयाची ७० वर्षे पूर्ण केल्यानंतर ते व्होल्टासच्या अध्यक्षपदाचा अधिकृतपणे राजीनामा देतील. मंगळवारी पार पडलेल्या कंपनीच्या ७२ व्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेत (AGM) त्यांनी स्वतः भागधारकांशी संवाद साधताना ही महत्त्वपूर्ण माहिती दिली.
वार्षिक सर्वसाधारण सभेत भागधारकांना संबोधित करताना व्होल्टासचे अध्यक्ष नोएल टाटा म्हणाले की, “आपणा सर्वांना कदाचित कल्पना असेलच की, व्होल्टासचा अध्यक्ष म्हणून ही माझी शेवटची वार्षिक सर्वसाधारण सभा (एजीएम) आहे. नोव्हेंबरमध्ये वयोमर्यादेमुळे मी या पदावरून निवृत्त होत आहे.”
टाटा समूहाच्या अंतर्गत धोरणामुळे निर्णय-
नोएल टाटा यांचा हा निर्णय टाटा समूहाच्या जुन्या आणि शिस्तबद्ध कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स (Corporate Governance) धोरणाचा एक भाग आहे. टाटा समूहाच्या नियमांनुसार, समूहातील कंपन्यांचे सर्व कार्यकारी संचालक (Executive Directors) वयाच्या ६५ व्या वर्षी, तर सर्व गैर-कार्यकारी संचालक (Non-Executive Directors) वयाच्या ७० व्या वर्षी अनिवार्यपणे निवृत्त होतात. याच नियमावलीनुसार नोएल टाटा नोव्हेंबर २०२६ मध्ये वयाची ७० वर्षे पूर्ण करत असल्याने ते व्होल्टासमधून निवृत्त होत आहेत.
‘ट्रेंट’मधूनही होणार निवृत्त
याच धोरणामुळे नोएल टाटा यांना व्होल्टासप्रमाणेच टाटा समूहाची रिटेल क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी असलेल्या ‘ट्रेंट’च्या (Trent) अध्यक्षपदावरूनही पायउतार व्हावे लागणार आहे.
टाटा समूहाच्या शिस्तबद्ध कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स धोरणाचा एक भाग म्हणून दिग्गज उद्योगपती नोएल टाटा (Noel Tata) हे आपल्या विविध पदांचा टप्प्याटप्प्याने राजीनामा देत आहेत. याच धोरणांतर्गत, नोएल टाटा यांनी गेल्याच आठवड्यात टाटा समूहाची प्रसिद्ध रिटेल शाखा असलेल्या ‘ट्रेंट’ (Trent) कंपनीच्या अध्यक्षपदाचाही अधिकृतपणे राजीनामा दिला आहे. वयाच्या ७० व्या वर्षी गैर-कार्यकारी संचालकाने निवृत्त होण्याच्या समूहाच्या नियमामुळे ते आता इतरही महत्त्वाच्या कंपन्यांमधून बाहेर पडत आहेत.
२०१७ मध्ये घेतली होती व्होल्टासची सूत्रे; अनेक मोठ्या कंपन्यांच्या बोर्डमधून होणार निवृत्त
नोएल टाटा यांनी सन २०१७ मध्ये ‘व्होल्टास’ (Voltas) कंपनीच्या अध्यक्षपदाची धुरा आपल्या हाती घेतली होती. त्यांच्या नऊ वर्षांच्या यशस्वी कार्यकाळात कंपनीने व्यावसायिक क्षेत्रात मोठी उंची गाठली. मात्र, चालू वर्षाच्या अखेरपर्यंत ते केवळ व्होल्टास आणि ट्रेंटमधूनच नव्हे, तर टाटा समूहातील इतर अनेक मोठ्या आणि नामांकित कंपन्यांच्या संचालक मंडळावरूनही (बोर्ड) निवृत्त होणार आहेत. यामध्ये टायटन (Titan), टाटा इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन (Tata Investment Corporation), टाटा स्टील (Tata Steel) आणि टाटा इंटरनॅशनल (Tata International) यांसारख्या दिग्गज कंपन्यांचा समावेश आहे. चालू वर्षाच्या डिसेंबर महिन्यापर्यंत ते या सर्व कंपन्यांमधील आपल्या जबाबदाऱ्यांमधून मुक्त होतील.
‘व्होल्टास’चा ऐतिहासिक विक्रम: पहिल्याच तिमाहीत १० लाखांहून अधिक एसींची विक्री
नोएल टाटा यांच्या निवृत्तीच्या उंबरठ्यावर असतानाच ‘व्होल्टास’ कंपनीने व्यावसायिक क्षेत्रात एक अभूतपूर्व आणि ऐतिहासिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. चालू आर्थिक वर्ष २०२६-२७ (FY27) च्या पहिल्या तीन महिन्यांतच (एप्रिल ते जून या पहिल्या तिमाहीत) कंपनीने १० लाखांहून अधिक एअर-कंडिशनर (AC) विकण्याचा विक्रमी टप्पा पार केला आहे. चालू वर्षात देशात पडलेली प्रचंड आणि तीव्र उष्णता तसेच व्होल्टास कंपनीने देशभरात निर्माण केलेले विस्तीर्ण वितरण नेटवर्क (Distribution Network) यांमुळे एसीच्या विक्रीत ही घवघवीत वाढ झाल्याचे कंपनीने स्पष्ट केले आहे.
कंझ्युमर ड्युरेबल्स क्षेत्रात प्रचंड वाढीची अपेक्षा
देशातील ग्राहक टिकाऊ वस्तू (Consumer Durables) उद्योगाच्या भविष्याबद्दल बोलताना नोएल टाटा यांनी अत्यंत सकारात्मक दृष्टिकोन व्यक्त केला. ते म्हणाले की, हा क्षेत्र आगामी काळात भारतीय अर्थव्यवस्थेतील सर्वात वेगाने प्रगती करणाऱ्या प्रमुख विभागांपैकी एक म्हणून उदयास येईल.
वाढीची मुख्य कारणे: देशातील वेगाने वाढणारा आणि सधन होत असलेला मध्यमवर्ग, नागरिकांच्या खर्च करण्यायोग्य उत्पन्नात (Disposable Income) झालेली घसघशीत वाढ, बदलती जीवनशैली आणि निमशहरी व ग्रामीण बाजारपेठांमध्ये तंत्रज्ञानाची व उत्पादनांची वाढती पोहोच यांमुळे या क्षेत्राला भविष्यात अत्यंत मजबूत पाठिंबा मिळणार आहे.
भारतातील ग्राहक टिकाऊ वस्तू (कंझ्युमर ड्युरेबल्स) आणि विशेषतः ‘व्हाईट गुड्स’ क्षेत्राच्या भविष्यकालीन वाटचालीबद्दल उद्योगपती नोएल टाटा यांनी अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि सकारात्मक अंदाज वर्तवला आहे. शाश्वतता (सस्टेनेबिलिटी), डिजिटायझेशन आणि प्रादेशिक पुरवठा साखळीची पुनर्रचना (रिजनल सप्लाय चेन रीअलाइनमेंट) यांसारख्या मोठ्या संरचनात्मक बदलांमुळे या क्षेत्रात दीर्घकालीन विकासाची प्रचंड क्षमता उपलब्ध असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
आर्थिक वर्ष २०२८-२९ पर्यंत हा उद्योग ३ लाख कोटींवर पोहोचणार
बाजारपेठेच्या ताज्या विश्लेषणाचा हवाला देत नोएल टाटा यांनी सांगितले की, भारतातील हा संपूर्ण उद्योग ११% च्या चक्रवाढ वार्षिक वाढीच्या दराने (CAGR) प्रगती करत आहे. या वेगवान विकासदराच्या जोरावर हा उद्योग आर्थिक वर्ष २०२८-२९ (FY29) पर्यंत ३ लाख कोटी रुपयांचा टप्पा पार करेल. अत्यंत महत्त्वाची बाब म्हणजे, या उद्योगांतर्गत येणारा केवळ ‘व्हाईट गुड्स’ विभागच सन २०३० पर्यंत २.५ लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचण्याचा भक्कम अंदाज आहे. मध्यमवर्गाचा विस्तार आणि तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर या विकासाला गती देत आहे.
‘व्हाईट गुड्स’ म्हणजे काय? व्हाइट गुड्स या संज्ञेमध्ये प्रामुख्याने एअर-कंडिशनर (AC), रेफ्रिजरेटर (फ्रीज) आणि वॉशिंग मशीन यांसारख्या मोठ्या घरगुती उपकरणांचा समावेश होतो. ही उपकरणे सुरुवातीच्या काळात प्रामुख्याने पांढऱ्या (व्हाईट) रंगातच उत्पादित केली जात असल्यामुळे या संपूर्ण विभागाला व्यावसायिक परिभाषेत ‘व्हाईट गुड्स’ म्हटले जाते.
जागतिक आव्हानांचा व्यावसायिक वातावरणावर दबाव
गेल्या आर्थिक वर्षातील जागतिक घडामोडींचा आढावा घेताना नोएल टाटा यांनी काही आंतरराष्ट्रीय आव्हानांकडेही लक्ष वेधले. ते म्हणाले की, वेगाने बदलणाऱ्या जागतिक आर्थिक वातावरणामुळे व्यावसायिक मानसिकतेवर (बिझनेस सेंटिमेंट्स) अजूनही काही प्रमाणात दबाव जाणवत आहे. जगातील आर्थिक वाढीचा वेग सध्या मध्यम स्वरूपाचा असून तो दीर्घकालीन सरासरीपेक्षा कमी आहे; तरीही काही प्रमुख अर्थव्यवस्थांनी आता कुठे स्थिरतेची सुरुवातीची सकारात्मक चिन्हे दाखवण्यास सुरुवात केली आहे.
