US Strikes Iran: अमेरिका आणि इराणमधील वाद आता टोकावर पोहोचला असून दोन्ही देशांमध्ये पुन्हा थेट युद्ध सुरू झाले आहे. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) च्या सैन्याने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या ‘एमव्ही जीएफएस गॅलेक्सी’ या सायप्रसचा ध्वज असलेल्या मालवाहू जहाजावर भीषण हल्ला केला होता.
या चिथावणीखोर कारवाईला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने शनिवारी पहाटे इराणवर पुन्हा एकदा अत्यंत भीषण हवाई आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केले आहेत.
अमेरिकन सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) दिलेल्या माहितीनुसार, शनिवारी पहाटे 5:45 वाजल्यापासून अमेरिकन सैन्याने इराणमधील विविध तळांवर बॉम्बवर्षाव सुरू केला. चालू आठवड्यातील अमेरिकेची इराणवरील ही तिसरी मोठी लष्करी कारवाई आहे. अमेरिकेने केलेल्या या ताज्या हल्ल्यांमुळे इराणची अनेक प्रमुख शहरे आणि बंदरे शक्तिशाली स्फोटांनी हादरली आहेत.
मालवाहू जहाजाचे मोठे नुकसान; एक कर्मचारी बेपत्ता
अमेरिकन लष्कराने जारी केलेल्या अधिकृत पत्रकानुसार, इराणने व्यापारी जहाजांना लक्ष्य केल्यामुळे ही परिस्थिती निर्माण झाली आहे:
- आगीचे तांडव: इराणच्या हल्ल्यामुळे व्यापारी जहाजाच्या इंजिन रूमचे प्रचंड नुकसान झाले असून जहाजाला मोठी आग लागली आहे. त्यामुळे हे जहाज पुढील प्रवास करण्यास असमर्थ ठरले आहे.
- नागरी कर्मचारी बेपत्ता: या दुर्दैवी घटनेत जहाजावरील एक निरपराध नागरी कर्मचारी बेपत्ता झाला असून त्याचा शोध घेतला जात आहे.
- कराराचे उल्लंघन: व्यापारी जहाजांवरील पूर्वीच्या हल्ल्यांनंतर इराणला आंतरराष्ट्रीय सामंजस्य कराराचे पालन करण्याची शेवटची संधी देण्यात आली होती, परंतु इराण यामध्ये पुन्हा एकदा अपयशी ठरल्याचे अमेरिकेने म्हटले आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांचे थेट आदेश; इराणच्या १० पेक्षा अधिक शहरांत भीषण स्फोट
अमेरिकेचे संरक्षण मंत्री पीट हेगसेथ यांनी या कारवाईवर प्रतिक्रिया देताना इराणला थेट इशारा दिला असून “इराणने चुकीची निवड केली, आता त्यांना त्याची किंमत मोजावी लागेल,” असे म्हटले आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या थेट आदेशानंतर हे हल्ले करण्यात आले आहेत.
दुसऱ्या बाजूला, अमेरिकेच्या या हल्ल्यांमुळे इराणमध्ये झालेल्या विनाशाची माहिती समोर येत आहे:
- बंदरांवर हल्ला: दक्षिण इराणमधील बुशेहर आणि असलुयेह या भागात प्रचंड स्फोट झाले आहेत. तसेच चाबहार बंदराजवळही स्फोटांचे आवाज ऐकू आले आहेत.
- बेटांवर बॉम्बवर्षाव: क्युशम बेटावर आणि बंदर अब्बास भागात 3 मोठे स्फोट झाले असून सिरिकमध्ये 2 स्फोट झाले आहेत.
- १० पेक्षा जास्त स्फोट: इराणच्या दक्षिणेकडील हॉर्मोझगान प्रांतातील जास्क या किनारपट्टीच्या शहरात एकापाठोपाठ 10 पेक्षा जास्त भीषण स्फोट झाल्याची माहिती इराणच्या सरकारी माध्यमांनी दिली आहे.
इराणकडून होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद; युद्धबंदीचा करार धोक्यात
१. जलमार्ग रोखला: अमेरिकेच्या या हल्ल्याच्या काही तास आधीच इराणने जगातील सर्वात महत्त्वाचा व्यापारी जलमार्ग असलेली ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ आंतरराष्ट्रीय वाहतुकीसाठी पूर्णपणे बंद करण्याची घोषणा केली होती. अनधिकृत मार्गाचा वापर करणाऱ्या एका जहाजावर इराणने चेतावणी देणारा गोळीबार केला आणि त्यानंतर हा मार्ग बंद केला.
२. अमेरिकेवर आरोप: इराणच्या या निर्णयामुळे अमेरिकेसोबत झालेला तात्पुरता युद्धबंदीचा करार आता पूर्णपणे धोक्यात आला आहे. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी ओमानच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची भेट घेऊन जहाजांच्या सुरक्षित प्रवासासाठी पर्यायी व्यवस्थेवर चर्चा केली.
३. कच्च्या तेलाची कोंडी: अमेरिकेने इराणला आंतरराष्ट्रीय बाजारात अमेरिकन डॉलरमध्ये कच्चे तेल विकण्याची दिलेली सवलत रद्द केली होती. वॉशिंग्टनच्या या निर्णयामुळे इराण संतप्त झाला असून त्यांनी अमेरिकेवर करार मोडल्याचा आरोप केला आहे. तर दुसरीकडे, आंतरराष्ट्रीय समुदायाने हा जलमार्ग नेहमीच खुला ठेवण्याचे आवाहन केले असून अमेरिकेने जहाजांना ओमानच्या सागरी हद्दीतून जाण्याचा सल्ला दिला आहे.
