Liver Care Tips : आजकाल वयाची 30 पार केली की, आरोग्याविषयीच्या जाणिवा बदलू लागतात. लोक आवर्जून ब्लड प्रेशर मोजतात, शुगरची वेळोवेळी तपासणी करतात आणि हृदयाचे आरोग्य जपण्यासाठी धडपडत असतात. पण या सगळ्या गडबडीत आपल्या शरीरातील एका अत्यंत शांत आणि तितक्याच महत्त्वाच्या अवयवाचा आपल्याला विसर पडतो, तो अवयव म्हणजे आपले लिव्हर.
अन्न पचवण्यापलीकडे जाऊन शरीरातील घातक विषारी द्रव्ये फिल्टर करणे, कोलेस्ट्रॉलची पातळी राखणे, शरीराला ऊर्जा देणे आणि महत्त्वाची जीवनसत्त्वे स्टोअर करून ठेवणे अशी दुहेरी जबाबदारी लिव्हर सांभाळत असते. निसर्गाने या अवयवाला स्वतःची दुरुस्ती स्वतः करण्याची अद्भूत क्षमता दिली आहे. मात्र, त्यासाठी आपण वेळेवर योग्य सवयी लावून घेणे तितकेच गरजेचे आहे.
लिव्हर नेहमी निरोगी आणि तरुण ठेवण्यासाठी अचूक उपाय
लिव्हरला आजारांपासून दूर ठेवण्यासाठी आणि त्याची कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी दैनंदिन जीवनशैलीत खालीलप्रमाणे बदल करणे आवश्यक आहे:
- दारूच्या सवयीला पूर्णविराम द्या: दारू पिण्यासाठी कोणतीही सुरक्षित मर्यादा किंवा प्रमाण नसते. तुम्हाला आधीच मधुमेह, लठ्ठपणा किंवा फॅटी लिव्हर यांसारख्या समस्या असतील, तर दारूचे सेवन तुमच्या लिव्हरला आतून हळूहळू पूर्णपणे संपवून टाकू शकते.
- इंटरनेटवरील अर्धवट माहिती आणि औषधे टाळा: अंगदुखी किंवा किरकोळ त्रासासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय स्वतःच्या मनाने वेदनाशामक गोळ्या खाणे बंद करा. तसेच, बाजारात लिव्हर डिटॉक्स करण्याचा दावा करणाऱ्या वैज्ञानिक आधार नसलेल्या उत्पादनांच्या आहारी जाऊ नका, यामुळे लिव्हरचे गंभीर नुकसान होऊ शकते.
- नियमित व्यायामाची सवय लावा: आठवड्यातून किमान 150 मिनिटे स्वतःसाठी आणि व्यायामासाठी नक्की काढा. तुम्ही तुमच्या आवडीनुसार रोज 40 मिनिटे वेगाने चालणे, सायकलिंग, पोहणे किंवा कोणताही हलका व्यायाम करू शकता.
- हेपेटायटीस आजारापासून स्वतःचा बचाव करा: हेपेटायटीस बी आणि सी सारखे संसर्ग शरीरात कोणतीही लक्षणे न दाखवता वर्षानुवर्षे राहू शकतात आणि लिव्हरला कायमचे निकामी करू शकतात. यासाठी प्रत्येक प्रौढ व्यक्तीने हेपेटायटीस बी ची सुरक्षित लस घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.
- वजन नेहमी नियंत्रणात ठेवा: तुमचा बॉडी मास इंडेक्स (BMI) नेहमी 23 च्या खाली ठेवण्याचा प्रयत्न करा. जर तुम्हाला फॅटी लिव्हरचा त्रास सुरू झाला असेल, तर शरीराचे वजन केवळ 7 ते 10 टक्के कमी केल्यानेही लिव्हरच्या स्थितीत कमालीची सुधारणा होते.
- रोजच्या जेवणाच्या थालीत बदल करा: साखरेची पेये, मैद्याचे पदार्थ, पॅकबंद अन्न आणि जास्त तेलकट-तळलेले पदार्थ खाणे पूर्णपणे टाळा. त्याऐवजी आहारात ताजी फळे, हिरव्या पालेभाज्या, सुका मेवा आणि तृणधान्यांचा वापर वाढवा. कमी साखर आणि साय नसलेली ब्लॅक कॉफी लिव्हरच्या आरोग्यासाठी उत्तम मानली जाते.
- वेळोवेळी वैद्यकीय तपासणी करा: तुमच्या वार्षिक आरोग्य तपासणीमध्ये डॉक्टरांच्या सल्ल्याने लिव्हर फंक्शन टेस्ट (LFT) चा समावेश नक्की करा. जर तुमच्या कुटुंबात कोणाला लिव्हरचा आजार असेल किंवा तुमचे वजन जास्त असेल, तर वेळीच अल्ट्रासाऊंड आणि फायब्रोस्कॅन करून घेणे हिताचे ठरते.
छुप्या आजारांचा धोका; लक्षणांची वाट पाहणे ठरेल जीवघेणे
लिव्हरचे आजार अतिशय सुप्त स्वरूपाचे असतात. जोपर्यंत परिस्थिती हाताबाहेर जात नाही, तोपर्यंत शरीरावर याचे कोणतेही गंभीर संकेत मिळत नाहीत. जेव्हा रुग्णाला प्रत्यक्ष कावीळ होते, पायांवर आणि शरीरावर सूज येते किंवा अंतर्गत रक्तस्त्राव सुरू होतो, तेव्हा लिव्हरचे आधीच प्रचंड नुकसान झालेले असते.
त्यामुळे वयाची 30 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर लिव्हरच्या आरोग्याबाबत गाफील न राहता, आजपासूनच योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि चांगल्या जीवनशैलीची सुरुवात करा.
हे देखील वाचा – Maharashtra Politics: ‘ऑफर आली तर नक्कीच…’; अमोल कोल्हेंच्या विधानाने ऑपरेशन तुतारीची चर्चा
