Sanjay Raut : कोकणातील जमिनींच्या वादावरून राजकीय रणकंदन; विधानसभा अध्यक्षांवर खासदार संजय राऊतांचे गंभीर आरोप
रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग येथील म्हात्रोळी गावात जमिनीच्या वादावरून एक खळबळजनक प्रकार समोर आला असून, यामुळे राज्याच्या राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे खासदार संजय राऊत यांनी विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांच्यावर अत्यंत गंभीर आरोप केले आहेत. अलिबागच्या म्हात्रोळी गावात राहुल नार्वेकर आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना स्थानिकांच्या रोषाला सामोरे जावे लागले असून, तिथे त्यांना मारहाण झाल्याचा दावा राऊत यांनी केला आहे. या संपूर्ण प्रकरणावरून त्यांनी राज्य सरकारवर तोफ डागत, कोकणचे ‘गुजरात’ करण्याचा घाट घातला जात असल्याची टीका केली आहे.
संजय राऊत यांनी आपल्या अधिकृत समाजमाध्यम खात्यावर एक व्हिडिओ प्रसारित केला आहे. या चित्रफितीमध्ये एक महिला आणि एक पुरुष विधानसभा अध्यक्षांच्या सहकाऱ्यांवर धावून जाताना आणि त्यांना मारहाण करताना स्पष्टपणे दिसत आहेत. ही चित्रफीत नेमकी कोणत्या वेळेची आहे, याबाबत त्यांनी स्पष्ट उल्लेख केला नसला तरी, प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधताना त्यांनी या घटनेचा सविस्तर तपशील मांडला. राऊत यांच्या मते, राहुल नार्वेकर हे सरकारी अधिकाऱ्यांच्या ताफ्यासह म्हात्रोळी येथे एका जमिनीच्या मोजणीसाठी गेले होते. ही जमीन गुजरातच्या एका बड्या गुंतवणूकदाराला ‘फार्महाऊस’ बांधण्यासाठी हवी होती आणि त्या गुंतवणूकदाराच्या आग्रहाखातरच हे शासकीय यंत्रणेचा वापर करून तिथे पोहोचले होते, असा दावा राऊतांनी केला आहे.
या घटनेचा निषेध करताना संजय राऊत यांनी भारतीय जनता पक्षाच्या कार्यपद्धतीवरही कडाडून प्रहार केला. पूर्वी ज्याप्रमाणे एखाद्या व्यक्तीने काही पसंत केल्यास “उचलून आणू” अशी भाषा भाजपच्या नेत्यांकडून वापरली जात होती, तसाच प्रकार आता जमिनींच्या बाबतीत सुरू झाला असल्याचे ते म्हणाले. “कोकणातील जमिनींचे सौंदर्य बाहेरील लोकांच्या नजरेत भरत आहे आणि सत्ताधारी मंडळी केवळ आर्थिक हितासाठी स्थानिकांच्या जमिनी बळकावून त्या परराज्यातील गुंतवणूकदारांच्या ताब्यात देत आहेत,” असा आरोप त्यांनी केला. म्हात्रोळीतील घटना ही केवळ एका जमिनीचा वाद नसून, तो स्थानिक भूमीपुत्रांच्या अस्तित्वाचा लढा असल्याचे चित्र त्यांनी उभे केले आहे.
या प्रकरणाने आता नवीन वळण घेतले असून, संवैधानिक पदावर बसलेल्या व्यक्तीवर अशा प्रकारचे आरोप झाल्याने प्रशासकीय वर्तुळातही खळबळ उडाली आहे. जमिनीची मोजणी कायदेशीर होती की बेकायदेशीर, आणि विधानसभा अध्यक्षांचा त्यातील प्रत्यक्ष सहभाग काय होता, याबाबत आता विविध तर्कवितर्क लढवले जात आहेत.
“नार्वेकरांनी साधली घर रिकामे असण्याची संधी”; अलिबाग जमीन प्रकरणावरून खासदार संजय राऊतांचा घणाघाती आरोप
राऊत यांच्या दाव्यानुसार, ज्या जमिनीची मोजणी करण्यासाठी विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर सरकारी अधिकाऱ्यांसह पोहोचले होते, त्या जमिनीच्या मालकाकडे एक विवाह सोहळा असल्याने कुटुंबातील सर्व सदस्य घराबाहेर गेले होते. घरामध्ये कोणीही नसल्याची संधी साधून, विधानसभा अध्यक्षांच्या नेतृत्वाखाली हे अधिकारी अनधिकृतपणे त्या जागेत शिरले आणि त्यांनी जमिनीची मोजणी सुरू केली, असा अत्यंत गंभीर आरोप राऊत यांनी केला आहे.
या अनपेक्षित प्रकाराची माहिती मिळताच जमिनीच्या मालकासह त्यांचे संपूर्ण कुटुंब तातडीने घटनास्थळी पोहोचले. त्यानंतर उद्भवलेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीचे वर्णन करताना राऊत म्हणाले की, प्रसारित झालेल्या चित्रफितीमध्ये केवळ काही अंश दिसत आहे, परंतु प्रत्यक्ष घटनेत स्थानिक महिलांनी आपल्या जमिनीचे रक्षण करण्यासाठी आक्रमक पवित्रा घेतला होता. “आपल्या हक्काची जमीन बेकायदेशीरपणे हिसकावून घेण्याचा प्रयत्न होत असल्याचे पाहून त्या माऊलीने अधिकाऱ्यांना चांगलाच धडा शिकवला. लवकरच या घटनेच्या सुरुवातीच्या भागातील चित्रफितीही समोर येतील, ज्यामध्ये अधिकाऱ्यांना झालेल्या प्रतिकाराचे स्पष्ट चित्रण असेल,” असे राऊत यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना नमूद केले.
या घटनेचा धागा पकडून संजय राऊत यांनी कोकणातील वाढत्या जमीन व्यवहारांवर आणि त्यातील राजकीय हस्तक्षेपावर तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे. केवळ रायगडच नव्हे, तर सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी आणि पालघर या संपूर्ण किनारपट्टीच्या भागांमध्ये स्थानिक भूमीपुत्रांच्या जमिनी बळकावण्याचे सत्र सुरू असल्याचा आरोप त्यांनी केला. “सरकारी यंत्रणेचा गैरवापर करून सामान्य माणसाची संपत्ती आणि वारसा हडपण्याचा हा प्रकार अत्यंत निंदनीय आहे. कोकणच्या विकासाच्या नावाखाली स्थानिक शेतकऱ्यांना त्यांच्या हक्काच्या जमिनींपासून वंचित ठेवण्याचे हे नियोजनबद्ध कारस्थान आहे,” असेही त्यांनी ठामपणे सांगितले.
म्हात्रोळीतील हा संघर्ष म्हणजे केवळ एका जागेचा वाद नसून, तो कोकणातील वाढत्या अतिक्रमणाविरुद्धचा स्थानिक जनतेचा संताप असल्याचे राऊत यांनी अधोरेखित केले आहे. घटनात्मक पदावर बसलेली व्यक्ती अशा प्रकारे वादग्रस्त जमीन व्यवहारात सामील होत असल्याचा दावा करून त्यांनी या प्रकरणाची उच्चस्तरीय चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण रायगड जिल्ह्यात खळबळ उडाली असून, स्थानिकांच्या मनात आपल्या जमिनींच्या सुरक्षेबाबत निर्माण झालेली भीती आता राजकीय वादाचे मुख्य केंद्र बनली आहे.
कोकणाचे ‘गुजरात’ करण्याच्या प्रयत्नांविरुद्ध जनक्षोभ; खासदार संजय राऊतांचा मुख्यमंत्री आणि विधानसभा अध्यक्षांवर घणाघाती प्रहार-
रायगड जिल्ह्यातील म्हात्रोळी येथे घडलेल्या प्रकरणावरून खासदार संजय राऊत यांनी राज्य सरकार आणि विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांच्यावर बोचरी टीका केली असून, या घटनेला ‘कोकणाचे गुजरात’ करण्याच्या षडयंत्राचा भाग असल्याचे म्हटले आहे. म्हात्रोळी गावात स्थानिक ग्रामस्थांनी दाखवलेल्या धैर्याचे कौतुक करताना राऊत म्हणाले की, “भाजपचे पुढारी, सत्तेतील मंत्री आणि स्वतः विधानसभा अध्यक्ष हे परराज्यातील गुंतवणूकदारांच्या टोळधाडी कोकणात आणत आहेत. निसर्गरम्य कोकणाचे स्मशान करून त्याचे गुजरातमध्ये रूपांतर करण्याचे हे प्रयत्न आता सामान्य जनतेने उधळून लावले आहेत.” ज्या कुटुंबाने या अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवला, त्यांचे अभिनंदन करत त्यांनी सत्ताधाऱ्यांची खरी ‘पात्रता’ जनतेसमोर आली असल्याचे नमूद केले.
या वादाच्या केंद्रस्थानी असलेले विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांच्यावर थेट निशाणा साधत राऊतांनी त्यांच्या तिथे जाण्याच्या हेतूवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. “अध्यक्ष महोदय भांडण सोडवण्यासाठी तिथे गेले होते, हा दावा पूर्णतः असत्य आहे. त्यांना तिथे कोणीही बोलावले नव्हते. मग अशा आडवळणाच्या गावात, म्हात्रोळीसारख्या दुर्गम भागात ते कशासाठी गेले होते?” असा रोखठोक सवाल राऊतांनी केला. राहुल नार्वेकर हे दर शनिवार-रविवारी कोकण दौऱ्यावर असताना केवळ जमिनींची पाहणी करत असतात आणि पैशाच्या मोहापोटी कोकणची भूमी परप्रांतीय बिल्डरांच्या घशात घालत असल्याचा आरोपही त्यांनी केला. नार्वेकरांशी आपले वैयक्तिक संबंध उत्तम असले तरी, त्यांनी स्वीकारलेली ही कार्यपद्धती महाराष्ट्रहिताच्या आड येत असल्याची भावना त्यांनी व्यक्त केली.
या प्रकरणी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या भूमिकेवरही राऊतांनी कडक शब्दांत ताशेरे ओढले. “मुख्यमंत्री म्हणून तुम्ही जनतेच्या शेतीचे, घरांचे आणि संपत्तीचे रक्षक (चौकीदार) आहात. मात्र, तुमच्याच मंत्रिमंडळातील लोक आणि उच्च घटनात्मक पदावरील व्यक्ती अशा प्रकारे सामान्य माणसाच्या जमिनी लाटण्यासाठी सक्रिय असतील, तर तुम्ही काय करत आहात?” असा प्रश्न त्यांनी विचारला. अलिबागचे सध्याचे चित्र अत्यंत भीषण झाले असून, तिथे मराठी माणसाचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे, असेही त्यांनी आवर्जून सांगितले.
अलिबागची सद्यस्थिती विशद करताना संजय राऊत यांनी मोठ्या बिल्डरांच्या नावांचा उल्लेख करत संताप व्यक्त केला. रहेजा, लोढा आणि हिरानंदानी यांसारख्या मोठ्या विकासकांनी अलिबागसारख्या शांत आणि सुंदर गावांचा ताबा घेतल्यामुळे स्थानिक मराठी माणूस आपल्याच मातीतून बेदखल होत असल्याचा दावा त्यांनी केला. म्हात्रोळीत जो प्रकार घडला, तो केवळ एका जागेचा वाद नसून वर्षानुवर्षे साचलेल्या संतापाचा स्फोट आहे. कोकणी माणसाच्या अस्मितेशी आणि जमिनीशी खेळणाऱ्यांना यापुढे जनता असाच धडा शिकवेल, असा इशाराही त्यांनी या निमित्ताने दिला.
विधानसभा अध्यक्षांच्या वर्तनावरून विरोधी पक्ष आक्रमक; वर्षा गायकवाड आणि सुषमा अंधारे यांचा राहुल नार्वेकरांवर प्रहार
अलिबाग येथील म्हात्रोळी जमीन प्रकरणावरून राजकीय वादंग आता अधिकच गडद झाला असून, काँग्रेस आणि शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाच्या नेत्यांनी विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांच्यावर टीकेची झोड उठवली आहे. केवळ राजकीय आरोप-प्रत्यारोपच नव्हे, तर घटनात्मक पदाची गरिमा आणि नैतिक मूल्यांच्या आधारे विरोधकांनी सरकारला धारेवर धरले आहे.
काँग्रेसच्या खासदार वर्षा गायकवाड यांनी या प्रकरणाशी संबंधित चित्रफीत (व्हिडिओ) प्रसारित करत राहुल नार्वेकर यांच्या कार्यपद्धतीवर तीव्र शब्दांत नाराजी व्यक्त केली आहे. “अध्यक्ष महोदय, तुमचे हे वर्तन निश्चितच भूषणावह नाही. आपल्या पदाच्या मर्यादा आणि प्रतिष्ठा विसरून तुम्ही ज्या प्रकारे सामान्य जनतेला धमकावत आहात, ते विधानसभा अध्यक्ष या उच्च पदाला मुळीच शोभणारे नाही,” अशा कडक शब्दांत गायकवाड यांनी नार्वेकरांना सुनावले आहे. लोकशाहीत जनतेचे रक्षण करणे हे लोकप्रतिनिधींचे कर्तव्य असताना, अध्यक्षच जर जनतेच्या विरोधात उभे राहत असतील, तर भाजपचे वरिष्ठ नेतृत्व या गंभीर प्रकाराची दखल घेईल की नेहमीप्रमाणे याकडे दुर्लक्ष करेल, असा सवालही त्यांनी उपस्थित केला आहे.
दुसरीकडे, शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाच्या उपनेत्या सुषमा अंधारे यांनी या वादाला आध्यात्मिक आणि वैचारिक परिमाण देत राहुल नार्वेकर यांच्यावर निशाणा साधला आहे. तथागत गौतम बुद्धांच्या शिकवणीचा दाखला देत त्यांनी नार्वेकरांच्या वाढत्या महत्त्वाकांक्षेवर भाष्य केले. अंधारे यांनी आपल्या प्रतिक्रियेत नमूद केले की, “एका शिष्याने तथागतांना विचारले होते की, ‘भगवंत, विष म्हणजे नेमके काय?’ तेव्हा बुद्ध म्हणाले होते, ‘माणसाच्या गरजेपेक्षा जे जे जास्त आहे, ते सर्व विष आहे.'” या वचनाचा आधार घेत अंधारे यांनी सुचवले की, गरजेपेक्षा जास्त संपत्ती आणि जमिनी मिळवण्याचा हव्यास हा समाजासाठी आणि स्वतःसाठीही विषसमान आहे.
या दोन्ही महिला नेत्यांच्या आक्रमक भूमिकेमुळे म्हात्रोळी प्रकरणाला आता राज्यव्यापी स्वरूप प्राप्त झाले आहे. एका बाजूला पदाच्या गरिमेचा प्रश्न आणि दुसऱ्या बाजूला नैतिकतेची शिकवण, अशा दुहेरी कात्रीत विधानसभा अध्यक्ष अडकल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे. यावर आता सत्ताधारी पक्ष आणि स्वतः राहुल नार्वेकर काय स्पष्टीकरण देतात, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागून राहिले आहे.
