Gudi Padwa 2026: महाराष्ट्रात अत्यंत उत्साहात आणि भक्तीभावाने साजरा केला जाणारा सण म्हणजे गुढीपाडवा. हिंदू पंचांगानुसार चैत्र शुद्ध प्रतिपदेला हा सण साजरा होतो, जो मराठी नवीन वर्षाचा प्रारंभ मानला जातो. यंदा म्हणजेच २०२६ मध्ये मराठी शक संवत १९४८ ची सुरुवात १९ मार्च रोजी होत आहे. याच दिवशी कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशात युगादी किंवा उगादी म्हणून हा सण साजरा केला जातो.
गुढीपाडवा २०२६: तारीख आणि शुभ मुहूर्त
यंदा गुढीपाडव्याची तिथी खालीलप्रमाणे असेल:
- तारीख: १९ मार्च २०२६
- प्रतिपदा तिथी प्रारंभ: १९ मार्च २०२६ रोजी सकाळी ०६:५२ वाजता
- प्रतिपदा तिथी समाप्ती: २० मार्च २०२६ रोजी पहाटे ०४:५२ वाजता
या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी प्रतिपदा तिथी असल्याने १९ मार्च रोजीच गुढी उभारून नवीन वर्षाचे स्वागत केले जाईल.
सणाचे धार्मिक आणि ज्योतिषशास्त्रीय महत्त्व
हिंदू धर्मात गुढीपाडव्याचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे. पौराणिक कथांनुसार, याच दिवशी भगवान सूर्याने सूर्य सिद्धांताचे ज्ञान प्रकट केले होते. ज्योतिषशास्त्रात या दिवसाला विशेष स्थान आहे:
- साडेतीन मुहूर्त: गुढीपाडवा, अक्षय तृतीया, विजयादशमी आणि बळीप्रतिपदेचा अर्धा भाग मिळून साडेतीन मुहूर्त बनतात. या दिवशी केलेले कोणतेही शुभ कार्य यशस्वी होते, असे मानले जाते.
- खरेदीसाठी शुभ: नवीन वाहन, सोन्याचे दागिने किंवा नवीन घराची खरेदी करण्यासाठी हा दिवस अत्यंत शुभ मानला जातो.
- चैत्र नवरात्री: उत्तर भारतात याच दिवसापासून चैत्र नवरात्रीची सुरुवात होते, ज्याची सांगता रामनवमीने होते.
पूजा विधी आणि साजरी करण्याची पद्धत
गुढीपाडव्याच्या दिवशी घराची स्वच्छता करून दारासमोर सुंदर रांगोळी काढली जाते. बांबूच्या काठीला रेशमी वस्त्र, कडुलिंबाची पाने, फुलांचा हार आणि साखरेची गाठी बांधून त्यावर तांब्या उपडा ठेवून गुढी उभारली जाते.
नैवेद्य आणि परंपरा: या दिवशी श्रीखंड-पुरी, पुरणपोळी यांसारखे पारंपारिक पदार्थ बनवले जातात. पूजेनंतर कडुनिंबाची पाने, जिरे आणि गूळ यांचा प्रसाद दिला जातो, जो आरोग्यासाठी लाभदायक मानला जातो. मित्रमंडळी आणि नातेवाईकांना नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा देऊन आनंदाने हा सण साजरा केला जातो.
